hósdagur 24. november 1983síða 11

Nr. 136 — 24. november 1983 Mortan Johannesen, Felagið Trolskip: Flakavirkini fáa sítt og sølulidid fær sítt og er nakað eftir — fáa skipini tað — Er einki eftir, so má landskassin lata studning. Hevdu vit virkað fiskin umborð, so hevdu vit ikki studning fyri neyðini segði segði hann: imleið 00 r I »otnfiski undir Feroyum og sum ein stórur partur av førovingum skulu liva av. Stóri spurningurin er hvussu vit skulu umseta hesa veiðu Mortan Johannesen segåi, at fyri kanska bert 20 árum síðani. varð mesta av veiðuni virkað umborð á feroyskum skipum. Hetta var fyrsta floks vera — Vit hoyrdu Thulesen greiða frá, at keypararnir ynsktu at fáa meiri av fer- Mortan Johannesen m.a. wskum virkaðum fiski Einki var til hindurs fyr at selja, sjálvt um tað var nógvur fiskur á marknað inum Fyrst í ein umlegging fram stórur partur av ti, sum fiskað verður verður førdur í land til at virka á virkjunum Samstundis verður tað sett ein »log« fyri hesi virkini, at tey skulu kunna geva yvirskot. Til tess verður eitt skiftisavlop sett í gildi. Hetta skiftis- avlop er so mikið hegt. at 70-årunum fer Ein Óli Jacobsen, Feroya Fiskimannafelag: Dekkini á summum skipum so vánalig — at tað ber als ikki til at blóðga Orsekin til trupulleik arnar við botnfiskaveiðuni stavar frá tí, at tað er jú ein spildurnýggj vinna, sum er bygd upp. Fyri 12 árum síðani var ikki ein trolari, sum fiskaði undir Føroyum og landaði til flakavirkini í Førovum. Hetta er nakað heilt nýtt. Tað gingu fleiri ár til tað komu fleiri trolarar. Alt hetta er bygt upp síðani miðskeiðis í 70-unum. So tað er kanska ikki so legið, at vit hava hesar trupul- leikar. Trolaraflotin er ektur úr 0 upp í 100 skip uppá stutta tíð. Í dag umboðar hesin flotin 75% av veiðuni til flakavirkini. Utróðurin er samstundis minkaður úr teimum 100% niður í 20 til 25% Studningurin Oli Jacobsen segði seg var ósamdan við ein av fyri- lestrarhaldarunum, And: ras Kristiansen, ið segði, at fiskivinnan í dag verður rikin við samfelagsligum undirskoti. — Tað haldi eg er at blanda tingini saman. Tað er meguligt, at talan er um undirskot í fyrsta umfari. Men tað er heilt vist ikki undirskot, tá vit hugsa samfelagsbúskaparliga Studningurin in verdur latin til ini, gevur nógv av sær til samfelagið. Arbeiði verður umborð, á landi. og síðani alt tað, sum hetta arbeiði gevur av sær. Andras helt, at hevði verið best við ongum studningi. Men hvat nú um vit ongantíð høvdu sett nakran studning í gildi. Tá hevði bæði toskur og hýsa verið fult út fiskað. Tað hevði loyst seg at fiska hesi fiskaslegini. Men eg rokni ikki við, at tað hevði verið fiskað nógvur upsi, konga- fiskur ella blálonga Tá eg byrjaði í Ráfiska- grunninum, var avrokn- ingarprísurin fyri upsa 50 oyru fyri kilo. og tað er ikki ringt at gita sær til, at við 50 oyrum fyri kilo, hevði ikki verið lætt at fingið nakran at fiska upsa. Tí gjørdu vit tað, at tann peningurin, sum Rá- fiskagrunnurin fekk at ráða yvir og sum onkur kanska heldur átti at verið býttur javnt út millum ell fiskasløg, varð brúktur til fiskiskip tað Víðari virkið ska K i Klara seg Mortan Johannesen visti síðani á. at hetta skiftisavlopið verður lítið ávirkað. um tú veru, sum er og einki ger dvgdargóð ella minni góð Ja, í einstøkum førum er tað fyri virkini at framleiða eina bíliga veru Tað gevur so sterri skiftis- avlop til virkið Viðvíkjandi seluliðn um, so fær tað síni prosen av ti, sum selt verður. S hverki virkið ella selulið líða nakra neyð eina betri um at fiska gafisk. DSå Og K if 4 Sølutrupulleikar tad, at meðan upsin var 5% av samladu veiðuni í 1975 - kanska 2000 tons — so er upsaveiðan komin uppá 30.000 tons ella 40% av allari veiðuni. So, veiddu vit bert fiskasløg, sum tað loysti seg at veiða, so hevði allur flotin ligið omaná toskinum og hýs- uni. Um orsekina til tann stóra studningin, sum fiskiflotin hevur fingið í ár segði Óli Jacobsen, at tað er ikki tí, at fiskiveiðan er økt so nógv. Tað er serliga veiðan eftir toski sum er ekt, og toskurin hevur so ikki drenað landskassan Upsafiskiveiðan er um tann sama, tó ekt eitt sindur. Men tað er her vit hava havt trupulleikarnar. Og tað er orsakað av marknadarvidurskiftun- um. Vit hava upplivað eitt slikt fall i marknadarpris- unum sum ongantíð fyrr. Og tað er jú soleiðis, sum skipanin virkar við áset- ing av ráfiskaprísum, at tá prisurin fellur 10%, so rslitid er so Mortan Johannesen og I nakað eftir ai p ur há fiska i fiskin spurdi Mor hannesen er nakað r, skulu skipini fáa einki ettir, ja so má landskassin út við pengunum sum studn akavirkini fáa sítt liðið fær sitt. Hasi æði liðini hava nokk Mortan Johannesen spurdi politikarnar, sum býta henda studning út: Teir fastlentu og teir alment lentu siga, at hesin studningurin skuldi ikki ismund Justinussen at hetta verður brúk ein SOVIÐULa ljá VIK inum og søluliånum Skiftisavlopiå er har. Og prosentini eisini So kann ein spyrja. Er nakar meguleiki at minka um studningin. Og tað vil siga: til at fera ein politik, har tað verður meira for- edlað á virkjunum og hvar seluliðið ger meira fyri at selja veruna. At enda segði Mortan Johannesen, at tað eisini er ein annar máti. — Eg komi ikki við einum upp- Óli Jacobsen er við at gera seg kláran ávirkar tað umleið 20% av avrokningarprísin. Vit hava upplivað eitt fall í prísunum upp umleið 2 kr. Fiska vit so 30.000 tons av upsa, so svarar hetta til 60 mill. kr. í studningi um árið. Tað er klárt, at tað hevur skapt trupulleikar í skipanini. Tað, sum nú er hent, er, at prísurin fyri trolfisk er lækkaður rættiliga nógv, umleið 40 til 50 oyru fyri kilo. Í letuni verður trol- veiddur toskur 1 studl- aður við 32 oyrum, mill- umfiskur rindar 58 oyru til grunnin, og hýsa rindar 52 oyru, meðan upsin fær 2,32 kr. Og tað hevur einki verið gjørt fyri at fáa eina skipan, sum kanska hevði verið meira rímulig. Hetta kann so bert ganga í ár, tí vit hava havt rokfiskiskap. Vit hava havt eitt fiskari, sum fiskifreð- ingarnir allir siag. at fiska- stovnarnir ikki tola. Um vit koma inn í 1984 og fiskiskapurin verður normalur aftur sum í 1982 og 81, tá frygti eg fyri, at tað verða ikki nógvar fiskimannainntekur at reypa av. Tí tá skal ein jú regulera inntøkurnar i 1982 og 81 við teimum príshækkingum sum hava verið. Nú hevur Anfinn Kalls- berg sagt okkurt um, at hann ætlar at broyta studningsskipanina, men eg haldi, at hann eigur at ansa eitt sindur eftir. Tað kundi verið áhugavert at fingið at vita, hvussu hann kundi hugsað sær hesa skipan broytta. Henda skipan hevur verið umredd so leingi, men eingin hevur funnið fram til at beta um hana. Møgu- liga hevur Anfinn Kals- berg funnið fram til loysn- ina. Óli Jacobsen kom síðani inn á góðskuna á fiska- hert ppa inda flakalinjur skipini og lata tey virka fiskin umborð og hvert skip siglur niður til marknaðin við fiskinum Skipini nýtast tá ongan studning Hetta er bert ein spurn ingur til politikararnar umborð á verunum og segði: — Tað er heilt tragiskt, at hoyra bæði Svend Thulesen og Robert Poulsen greiða frá, at keypararnir eru betonkiligir við okkara fisk, tí at góðskan ikki er í lagi. Nú havi eg tvær ferðir verið á fundi í landsstýr- inum í samband við góðsk- una. Tá varð sagt,at nú mátti = okkurt gerast Nakað er so gjert, men helst ikki nóg mikið. Eitt, sum hevur verið víst á, er, at nógvir av trol- arunum eru ikki bygdir til hetta endamålid. Teir hava eitt slíkt arbeiðs- dekk, at tað als ikki ber til at arbeiða fiskin nóg væl. T.d. hava vit trolarar, har tað als ikki ber til at blóðga. Um vit so koyrdu 100 mans umborð, so bar tað kortini ikki til at blóðga. Tað hevur verið lagdur stórur dentur á á umreddu fundum at fáa eina lóg- gildind av arbeiðsdekk- unum, so at í hvussu so er dekkini kunnu svara til tey krøv, sum krevjast, fyri at góðskan er í lagi So vítt eg havi frætt, so er einki meira hent á tí ekinum. Tað er annars klárt, at alt má gerast fyri at góðskan kann vera í lagi. Vit eru trongdir alla staðni. Vit hava trupul- leikar = við upsamarkn- aðinum og við toska- marknaðinum — og hetta er tað, sum í ár umboða 70% av okkara veiðu.