hósdagur 1. desember 1983síða 13

Síða 13 — 1. desember 1983 - - RN cgSialurin em me + - … -— — — . jú fleiri vit eru, jú fleiri eru vit eisini, ið kunnu menna og hjálpa hverjum ødrum«. Eg så fyri mær, hvussu 120 milliónir føroyingar vildu »hjålpt« hverjum eðrum --- Jú, munurin í hugsunn- arhátti er stórur, og svar Takaguchi's fekk meg at minnast ein av lærusetn- ingum Kon-fu-tse's: >Tað er betri at tendra eitt ljós — sjálvt tað allarminsta enn at banna yvir myrkrið<. Tær 4 hevuðs- lærurnar Tann serstaki japanski hugsunnar- og livihátturin skapar sjálvandieisini heilt serstakar fortreytir fyri vinnulívið. »høvuds- lærur« (-hugtak) eru sam- antvinnaðar: 1. Kon-fu-tse lærir jap- anaran virðing fyri »fadir- inum< — bæði familjufað- irinum og stjóranum sum faðir fyri virkið. 2. Occidentialisman fær japanaran at stremba eftir vekstri og framburði. 3. Shintuisman prentar inn í japanaran, at hanns kal arbeiða fyri feðilandi. 4. Buddhisman gevur japanaranum tað átrúnar- liga grundarlagið fyri heiðurligari og loyalari framferð Sama hver tú ert í Japan ella hvenn bólk tú hoyrir til, so verða ell ynskir og krev orðað við tí umhugsni, at krevini sam- stundis skulu betra steð- una hjá tí japansku tjóðini í heimssamfelagnum Setanir fyri lívið Út frá m.a. tí áskoðan at lukka er at hava arbeiði tú kanst fremja so leingi tú livir at tað daprasta, ið kann fyrifarast tær er hava eina útbúgving, men onga mannakærleika at einsemi er at einki arbeiði. hava Meta japanarar sjálvir, | at setanir fyri lívið er fremsti hornasteinurin fyri teirra stóru búskapar- ligu framgongd og yvir- hevur góða úrsliti á at siga ellum vinnulívsekj- um Sagt eitt sindur eðrvísi: „Gev fyrst og fremst kenslum menniskjans ans — so blomstrar fyri- tøkan«. Sjålvir geva teir hesa mynd av menningini: Fram til umleid år 1550 æt tað: »Vil ikki geykurin syngja, so drep hann“, (geykurin tá í týdning- inum: arbeiðarin). Aftaná miðjuna av 16. eld og fram til umleið ár 1700 æt tað: >Vil ikki geykurin syngja so få hann til tað“. (Hesin leiðslustílur kann sam- metast við »eslid og gula- råtina«, og byggir á ta áskoðan, at >meðalarbeið- arin< í veruleikanum ikki tímir at arbeiða. Tí er neyðugt við strangum eftirliti = og + »tvingsli« tvinnað saman við »freist- ingum<. Hetta er sum kunnugt vanliga áskoð- anin flest alla staðni í Vesturheiminum og USSR í dag, har eisini alt sum eitur „kenslur“ í vinnulívinum er at siga bannlýst Aftaná umleið ár 1700 kom orðatakið at eita: »Vil ikki geykurin syngja latum okkum so leggja vidurskiftini til rættis og stedga til hann fer at syngja av sær sjålvum«. (Viðmerkingar til hetta orðatak áttu at óneyðugar) Umleið 35% av samlaðu arbeiðsmegini í Japan eru fólk sett í starv fyri lívið Hin parturin eru tey, ið ikki hava fest sterv, eyka- hjálp og kvinnurnar. verið At kvinnurnar íkki verða settar í fest sterv eins og menninir er tí tær yvirhevur halda uppat at arbeiða úti beinanvegir tær eru giftar. Hetta er so teirra lívsstílur, ið helst ikki verður broyttur í bræði „Bonusskipanin At lítið og einki arbeids- loysi er í Japan ngur eisini neyvt saman við tí »bonus-skipan«, ið øll Eina ella tvær árið fáa øll á útgoldið ein virkir hava ferðir um virkinum ávísan part av vinn- inginum. Hesin partur kann samanlagt ofta verða rættuliga stórur nærum eina heila árslen. Hin vegin fellur bonus- „Vil ikki geykurin syngja, so drep hann« skipanin meira og minni burtur, tá tað búskapar- liga sansar at á virkinum. Samlaða lenarútgjaldið kann sostatt í ringum tíðum minkast við — um neyðugt — 35% uttan so at nakar verður uppsagd- ur Lívstíðsetanin = verður framd eina ferð um árið At siga einans ungt fólk — beinleiðis úr skúlunum — vera sett fyri lívstíð. Byrj- unnarlenin er lág, men veksur os við og við sum tann setti hevur lokið ávís eftirútbúgvingarstig og nomið hollar royndir innan ymisk arbeiðseki — heilt til maður er vorðin um 50 ár. Eftirlenarald- urin er 55-60 ár (fyri stjór- Framhald á síðu 14 Japanarar eta nógvan fisk og teir hava bygt upp ein sera fjøltåttadan ídna við ymsum fiskavørum Hin verturin — BIBUN Ein annar vertur var verksmiðjan >BIBUN MACHINA CONSTRUCTION Co.« Ltd., Fukyama. Umboð teirra á ferðini i Japan var Kikkawa, ið er selustjóri í fyritekuni. Tað var annars BIBUN, sum var hevuðsvertur fyri ta sendinevnd, ið vitjaði Japan í 1981 og ferðalagið sum tá »introduseradi« fyri »NISSUI«. BIBUN er ein vælkend verksmiðja i Japan innan framleidslu av sermaskinum til fiski- idnadin (t.d. farsmaskinur, maskinur til fra- mleidslu av surimi, crab-sticks, steikimask- inur etc.). Umbod verksmidjunar i Europu eru R. Schjølburg i Bodø og NOMATEK, Tørshavn. Tann fyrsta Bibun-maskinan i Føroyum varð keypt í 1976 (Skålavikar frystivirki og er talið síðani tá komið upp i 0.u. 20-25 ymiskar maskinur — tó flest fars- maskinur. Tagagushi, ein av stjórunum í Nissui, eini av heimsins sterstu fiskivinnufyritøkum, og sum ynskir størri sam- starv við feroyingar. Tagagushi hevur fleiri ferðir vitjað í Feroyum og hevur annars tikið sær av feroyingum, sum hava vitjað í Japan