leygardagur 11. februar 1984síða 7

Síða 7 - tíðindablaðið snsialurin Nr. 19 — 11. februar Hvør fær studningin Tað tykist at vera sera populert í politiska orða- skiftinum at tosa um allan framleidda veru, og tær kr. 1,48 pr. kg. ráfisk, sum latið verður til upsa, svar- ar tá til kr. 3,15 pr. kg. flak. Eftir hesum uppskoti eru tað teir, sum fáa studningin, og eftirhond- ini ljóðar meira og meira á prátinum, sum um tað var talan um sosialhjálp, og ikki tað, at fingin verður ein rímiligur partur av eini framleiðslu. Hetta eigur at kemur útrokningin at verið minst hjá teimum síggja soleiðis út: sum arbeiða við fram- leiðsluna, t.v.s. arbeiðs- út frá hesum verður tosað um drenið úr landskass- anum. Men hetta er full- rættuliga væl við miðal- prísin. Men henda útrokn- ing sær nakað soleiðis út: verða tann »studning«, åvisir Samlað seluvirði av komiliga misvísandi. Sum folk og flakavirki. broytt. Ofta hevur verið bólkar av fiskimonnum flaki, fars og slógv tað sæst av telunum Tí er hesin studningur tosað um ráfiskagrunnin, fáa úr landskassanum. kr. 13,57 pr. kg. omanfyri er tann parturin ikki bert til teir sum veiða, men eingin hevur nakran- Seinast hoyrdu vit leg- Av hesum fara hesar út- av samlaða seluvirðinum, men eins nógv til allar tíð havt nakað uppskot mann undir orðaskiftinum reiðslur frå í framleidslu- sum verður útgoldin sum Part. av útr. aft. um fíggjarlógina tosa um liðinum: prís, bert eini 40% av studn. Studn studn hetta »Oskil«, ið hann vildi ; ; fáa skil á sum skjótast. Kr. Seluvirði 13,57 13,57 Tað kann sigast nógv meir Farmagjald 123 Farmagjald 1,23 9% 0,28 95 aum hetta mål enn rúm er T,ygging, renta, vørugjald 32 Trygging, renta, verugj. 32 2 0.06 26 fyri í eini slíkari grein. Tá = q.aid til fiskasøluna 23 Gjald til fiskasølu 23 2 0,06 17 toað veðrur um mann Tilvirkingarløn 3.30 Tilvirkingarlen 3,30 24 0,76 2,54 ingarpart, er tað fyri eitt g . at 2 4 0 39 ; : % Pakkitilfar 52 Pakkitilfar 5 113 skip, sum er i vinnu alt er 262 19 0.60 2.02 årid, og ti krevur meir enn Parturin hjå flakavirkinum ; 2.62 Skiftisavlop ; É ; eina manning. Og talan e" = „gi . Útreiðslur tils. 8,22 60 1,89 6,33 um eitt samlað arbeiðs- UÚtreiðslur tilsamans 8,22 FOF Gl pris 5 35 724 timata, sum kanska er Eftir eru 5,35 id er tann upphædd pr. kg. “= p Í ; De ; , fleiri ferðir tað tov flestu á Urtøkan er 47% og gevur hetta í avrokningarprís 3,40 landi fáa sína årsløn fyri. Afturat hesum kemur studningur, og er hann 40% av samlaða Henda greinin skal tom Flak, sum virkið hevur råd samlaðu upphæddini, studninginum pr. kg. ráfisk uppá kr. 1,48 60 mest snúgva seg um, hver at gjalda fyri fiskin. Við meðan hini 60% eru út- SA: i 4.00 ið fær allan hendan 47% úrteku verður her reiðslur í samband við Avreiðingarprísur »studningin«, og vísast talan um ein avrokn- framleiðsluna. partar í hesi framleiðslu. um, hvussu hann skal Á henda hátt fáa vit fyri skal á, at nuverandi prís- ingarpris uppá kr. 2,52. Um nú eingin »studn- Táeralsikki tikið við tað skipast eðrvísi. Men eg so vítt sama studning. men nú verður hann býtt- ur út til allar, so sjálvt fiskaselan fær tann studn- ing, sum hon eftir ellum at dema hevur fyri neyðini, ti fari at loyva mær at skjóta upp, at tann veitti »studn- ingurin« gjegnum råfiska- grunnin verður álíknaður øll liðini i framleiðsluni i samfelagsliga tapið av eini slikari stødu. Tað hevur nógv verið tosað um, hvat lið ráfiska- grunnurin skal liggja í. ingur< varð latin, og úr- slitið varð tað, at upsin ikki hevði verið veiddur, hevði hetta verið eitt tap fyri allar partar í hesi út- Hetta er alt ov lítið fyri at tað kann loysa seg at fiska upsa, og tí verða kr.. 1,48 lagdar afturat avrokning- arprísinum, soleiðis at av- útrokningarháttur gevur eina heilt skeiva mynd av hesum. Hetta skal verða víst við einum demi. Tað fiska- slag sum fær mest av reidingarprisurin verður rokning. Farmaskipini Sjálvur haldi eg ikki, at mun til tann partin av ikki er meguligt at fáa »Studningi« er upsi. Tad er = kr.4,00. høvdu havt mista tað hevur tann stóra bein- »køkuni«, sum teir fara hægri prísir. nógvar upsaframleiðslur, Í tí almenna orðaskift- inntøku, tað sama hevði leiðis tydningin. Men nú- við. Hesi tel vísa eisini, at men her skal verða víst út- inum verða hesar kr. 1,48 verið tilfellið hjá bankum verandi skipanin er Her er eitt uppskot um, studningurin, sum eftir rokningin av framleiðsluni so tann studningur, sum og tryggingum og fiska- órímilig yvirfyri teimum hvussu hetta skal gerast. F haldá siðu 8 ram ás Roknað verður her við selu. Og tapið hevði ikki sum veiða. Tá ið restar í, til USA, sum samsvarar skip og fiskimenn fáa, og Duldur heilatvattur | ímóti »litada forseta- evnið Jesse Jackson<. at er ikki einans týdningar- mikið hvat vit siga og Í seinastuni hevur m.a. Hegni av Heiði skrivað og tess flokk at vera sosialismu. Men aldri í Sovjet. Legmaður her er ikki beint >fólkavald- men aldri havi eg hoyrt } »Reuter-tidindastov- greinir í blaðið um skriva, men eisini havi eg hoyrt útverp urcC. Aldri litleysa minni- an vil vera vid at… «. } skrivifrælsið her hjá hvussu tað verður sagt. vestanfyri nýta orðini 3. Legg merki til lutadiktaruri í Suður- Og so sjónvarpið. Nú okkum, og sett spurnar- Bleðini eru sjálvandi »sonevndu sosialistisku munin millum dentin, ið afrika«. Ella »mannliga er tað so, at danskir ! tekin við ta »frælsu heft av ávísum politisk- londini< ella »sonevndi útvarpið leggur á brots- drápsmannaklikan í tíðindamenn og journa- pressuna<. Hetta skal um áhugamálum og gera . sovjettiski kommunista- verk móti mannaættini Chile«. Hver vildi dámt listar oftast eru kritiskir bert vera eitt ískoyti til tað Hegni skrivar, tí eg haldi áskoðanir hansara vera eina góða mótvekt móti tí paranoida russarahatri, sum ger um seg í Feroyum fyri tíðina, og sum fer so langt at tað gongur út yvir ósekar sjómenn. Ikki eri eg so kunnugur við sovjettisk viður- skifti, at eg kann stilla meg upp, sum Hegni, og verja teirra skipan. Men mær sýnist sum hevur hann somu trupulleikar at dragast við heima hjá okkum, sum ymiskir aðrir hava har eysturi. Tað hevur verið sagt, at virknasti heilatváttur er hann sum virkar í tí dulda, uttan at offrið veit av tí. (Beinleiðis ideologisk kúging av fólki virkar haraftur- ímóti einans tá ein sterk valdsskipan stendur aftanfyri, sum kann hótta tey vantrúgvandi við revsing). Ein tílíkur duldur heilatváttur virkar gjøgnum målbering. Tað alt fyri at åvirka fólk. Men útvarpið er alment, og sigst vera »politiskt ólitað<. Sjálvt um tað sýnist á yvirfletuni, sum út- varpið er »objektivt« ella »neutralt« so kemur tað týðiliga fram, at so er ikki, um tú kannar mál- burðin í tíðindasend- ingum. Demi: 1. Kanna eftir nær og hvussu útvarpið nýtir orðið »sonevndur«. Neutralir (?) tíðindaberar siga seg altíð fara eftir, hvat felagsskapir, lond ella einstaklingar siga seg eita ella standa fyri. Tá ein tíðindaberi nýtir orð sum »sonevndur« um eitthvert, so liggur tað klárt at hann ikki tekur hetta í fullum álvara, hvat tað sigur seg eita ella standa fyri. Til demis havi eg ofta hoyrt »sonevndur« framman- fyri navnið á felags- skapum, ið nevna seg »frælsisrørslur« kring um heimin. Nú veit eg at nógvir sosialistar ikki meta Sovjettsamveldið flokkurin«. Hví ikki? Tí endamálið er, at lurtarar skulu seta líkatekin millum sosialismu/ kommunismu og tað, sum verður gjert har eysturi. So er vegurin ikki so langur til at nevna fólk her heimi »KGB-agentar« ella »russaraspionir«. 2. Hvussu verða leið- arar í ymiskum londum nevndir í útvarpinum? Tað hevur ymiska ávirkan, um tú nýtir orð sum »leidari«, »valds- harri«, »førari« »rikis- leidari« ella »forseti«. Bresjneff var valdur for- seti, men meg minnist hann aldri nevndan annað enn »leidari«. Harafturímóti minnist meg aldri hava hoyrt talað um »kapitalistiska leiðaran Ronald Reagan« í útvarpinum, ella um »monopolkapitalistisku stjórnina i USA«. Tað kann sjålvandi vera ivi um, hvat ið er meir demokratiskt, peninga- sjónleikurin »forsetaval« í USA ella floksbossaval ymsastaðni. Her skal ikki takast steða til hverki PLO, Ísrael ella steðuna í Miðeystri ann- ars, men ikki var mikið av blóðugum orðum og nærgangandi frágreið- ingum um terrorbumb- ingina av Beirut sum kravdi ótal túsundir av dripnum og særdum osekum, meðan ein bumba í einum vertshúsi varð málað uppá veggin í nærum heili tíðinda- sending. Ikki tí — tað er nógv ræðuligt, men leggið bara merki til munin — brotsverkini eru málað út alt eftir hver fremur tey. 4. Tá talan er um per- sónar, so er rasisma ofta uppii. Tað verður til dømis altíð sagt, um ein maður er »litadur« ella um ein kvinna er »kvinnulig«. Undirfor- staðið, at so skulu vit vænta okkurt serligt av viðkomandi, ella kanska ikki ov nógv. Aldri verður sagt »Ølitadi mannligi forsetin Reagan< men haraftur- um sagt varð >reyð- hærda forsætisráð- kvinnan í Bretlandi<? ella »åbarberadi ónoss- ligi Arafat segði á fundi í Sameindu Tjóðunum í gjár, at nú var hin spika- feiti hálvskalluti Sharon farin út um øll mørk i sínum bl6dtosta?« Nú er tað so, at út- varpið í veruleikanum er umboðsmaður fyri út- lendskar tíðindastovur, og helst ger lítið sum onki við viðgerðina av tíðindunum. Kanska hevði tað okt um »objek- tivitetin« um amerik- anska propagandan varð fylgd av russiskari frá >TASS< aftaná, so vitstu vit at talan var um »litad« tíðindi og at vit sjálvi áttu at taka steðu til tey. Men tá tíðindini verða borðreidd sum sannleiki, hugsa vit ikki altíð um tað. (Er tað ikki so, at tá okkurt verður kunngjert frá >TASS<, so verður tað sett upp sum >sov- jettiska tíðindastovan TASS vil vera við, at...< og djarvir — meir enn feroyskir. So tað bilar onki at vit fáa danskt »TV-aktuelt« inn í stov- una fyri at beta um út- varpið. Men tað er týðuligt, at hetta sjónvarp fylgir eini politiskari linju. Ofta verður nevniliga tað besta í donskum sjónvarpi ikki tappað av feroyinginum í Keyp- mannahavn. Tað er oftast tað mest líkasæla og útvatnaða, steðu- leysa tilfarið sum kemur hendan vegin. Menn eru so ræddir fyri hvat feroyski síggjarin »tolir«. Hann tolir bert »undirhald« so hann kann slappa av eftir arbeiðstíð. Skal so sjón- varpið vera doyvandi heldur enn mennandi? Livst so spyrst, segði maðurin og vendi sær á divanini. Ólentur konsul