hósdagur 10. oktober 2002síða 5

8 Nr. 194 - 10. oktober 2002 Nr. 194 - 10. oktober 2002 9 Tann 1. oktobur byrjaði Clare at sigla á Klaksvík. Hvønn týsdag framyvir verður farmaskipið at síggja við kei í Klaksvík FLUTNINGUR Solby A. Eliasen Klaksvík: Clare fer av Havnini til Klaksvíkar fyrrapartin og av aftur Klaksvík seinnapartin aftur til Havnar. Síðani leggur hon eisini at á Tvøroyri, áðrenn leiðin gongur til Aberdeen. Heðin Joensen, sølu-og marknaðarleiðari á farma- deildini hjá Smyril Line sigur, at enn er so stutt frá- liðið, so tað ber illa til at siga, hvussu tað fer at royn- ast. – Men vit vóna sjálvandi, at undirtøkan fyri hesum fer at verða góð, sigur Heðin Joensen. Hann leggur afturat, at tey sjálvandi fara at eftir- meta hesa leiðina við jøvn- um millumbilum, fyri at staðfesta um tað nú er tað rætta og skilabesta at gera. Og fyri at síggja, um tað loysir seg. Heðin greiðir frá, at tosið um at fáa Clare at sigla á Klaksvík byrjaði longu tá verkfallið var. Men tað hev- ur tikið langa tíð at fáa nøk- ur viðurskifti upp á pláss, sum vóru krøv frá reiðarín- um, áðrenn Clare kundi taka siglingina upp. – Men tey viðurskiftini eru so komin upp á pláss nú, og nú fer hetta at standa sína roynd. Heðin sigur, at tað er tor- ført at siga nakað um gongdina enn, men hann vísir á, at Clare hevur siglt til Suðuroyar í eina tíð nú, og tað hevur víst seg at virkað avbera væl. – Stuðulin úr Suðuroynni hevur verið sera stórur, og vit vóna, at tað fer at verða tað sama í Klaksvík, sigur hann og vísir samstundis á, at Klaksvík er ein stórur partur av útflutninginum, serliga tá hugsað verður um nógva fiskin. Koyring í sambandi við siglingina, tað vil siga, at syrgja fyri at vognar eru til taks og annað tílíkt, hevur OCD um hendi. Men Heðin heldur ikki, at tað átti at merkt so væl hjá flutningsfyritøkum, sum hava koyring til og frá Klaksvík enn. – Hetta er enn so nýtt, sum sagt, so um flutningur- in er minkaður, so er tað helst aðrar orsøkir til tað, metir hann. – Vit hava valt at hava eina fyritøku til alla koyr- ingina kring landið í hesum sambandinum, tað meta vit at egna seg best, sigur Heðin Joensen, sølu og marknaðarleiðari á Farma- deildini hjá Smyril Line at enda. Petur í Gong frá fyritøkuni Elmar Zachariassen í Klaksvík sigur, at flutningurin eftir summarfrítíðina hjá virkjunum hevur verið minni enn væntað FLUTNINGUR Solby A. Eliasen Klaksvík: Petur sigur, at tað er við flutningi sum við øllum øðrum, tað er upp og niður. – Vit høvdu væntað meira eftir summarsteðgin, men tað hevur verið minni fiskur, so tað sigur seg sjálvt, at tað ávirkar flutn- ingin, sigur hann. Hann heldur ikki, at tað merkist væl, at Clare er byrjað at sigla. – Sjálvandi merkist tað, men tað er ofta bert eitt upplop tann fyrsta mánað- in, so javnar tað seg út. Tað var tað sama, tá Eimskip byrjaði at sigla upp á Klaksvík, tað var nógv í byrjanini, men so bleiv tað meiri javnt. Og hann leggur afturat, at um tað fer at merkjast á nakran hátt, at OCD hevur koyringina í samband við Clare, so kann tað væntast at fara merkjast tann posi- tiva vegin fyri PF Elmar Zachariassen. – Tað at Clare siglir ger, at tað verður minni koyring hjá OCD her, og tað má bara sigast at koma væl við hjá okkum, tí teir eru jú kappingarneytar. Petur veit ikki, um tað er so skilagott at hava týsdag sum avskipingardag. – Vit hava vanliga havt fríggjadag til avskiping, og fyri at siga tað, sum tað er, so eru fyritøkur og virkir her ofta eitt sindur sein við avskipingini, og tí veit eg satt at siga ikki, um týsdag- ur er ein so góður dagur at velja sær. Men vit fáa sjálv- andi at síggja, sigur hann. PF Elmar Zachariassen er ein fyritøka, sum tekur sær av øllum flutningi, sum er. Bæði maskinur, lastbil, bingju og fiskaflutning, umframt vøruflutning. Tað einasta sum fyritøkan ikki hevur, er kranabil. Herfyri bjóðaði fyritøkan upp á koyringina hjá Før- oya Bjór uttanfyri Klaksvík og fekk hana. Tann koyringin hevur víst seg at eydnast avbera væl, og Petur sigur, at tað verður latið væl at frá báðum pørt- um. – Ein tílík koyring javnar arbeiðsbýtið í vikuni út, tí at vit hava sum oftast nógv at gera seinnapartarnar av vikuni, tí tá byrjar avskip- ing og tílíkt, meðan Føroya Bjór koyringin oftast liggur fyrrapartin av vikuna, so tað hevur riggað sera væl, heldur Petur í Gong. Hann leggur afturat, at tað ongantíð hevur verið nakar ivi um, teir fóru at megna tað, men tað hevur í roynd og veru gingið betur enn væntað. Virkisflutningur Formaðurin í ráfiskagrunn- inum segði herfyri, at í sambandi við studningin til virkini, so er spurningurin, um tað ikki er líka gott at gera eina flutningsfyritøku til virkini. Men hesum er Petur í Gong als ikki samd- ur í. – So kann man líka so væl droppa alt og fara aftur til bert at hava Strand- ferðsluna, tí sum er, við teimum privatu flutnings- fyritøkunum og Strand- ferðsluni, so er ongin orsøk til at gera eina fyritøku aftur at bara til virkini, heldur hann. Harafturat sigur hann, at tað er kappingaravlagandi. Hann vísir eisini á, at hóast talan er um, at so fáa øll virkir somu treytir og prísir, so er tað ikki vist, at tað fer at verða ein fyri- munur fyri øll virkini. – Um vit nú eru bíligari enn ein møgulig fiskaflutn- ingsfyritøka hevði verðið, so hevði tað jú ikki verið ein fyrimunur fyri tey virk- ini, at ein tílík fyritøka hevði verðið. Petur í Gong heldur, at hetta uppskotið varð sam- mett við pakningin, sum í dag verður keyptur inn til øll virki í landinum, men hann vísir á, at pakningurin verður keyptur uttanlanda, meðan flutningurin eru fyritøkur her í landinum. – Men eg havi ikki sæð nakra viðmerking til hatta enn, so kanska tað ikki er tikið fyri fult, sigur Petur í Gong. Clare á Klaksvík Flutningurin minni enn væntað Clare siglir til Klaksvíkar hvønn týsdag. Hon leggur at um ellivu tíðina fyrrapart og fer aftur til Havnar um trý tíðina seinnapart Álvur Kirke: —Tey grundleggjandi virðini verða hótt Av sínum eintingum er Álvur Kirke farin undir at savna undir- skriftir í mótmæli til yvirlýsingina. —Tað er eitt grundleggjandi mótmæli móti hum- anistisku fatanini, sum er reinur heiðin- skapur, sigur Álvur MÓTMÆLI Heri á Rógvi Í føroysku bløðunum hin 21. september 2002 stóð ein yvirlýsing at lesa. Yvir- lýsingin stóð at vera til frama fyri rættindum teirra samkyndu og mótmæli móti samanvavstri av átrún- aði og politikki. Eini 325 løgdu fult navn til. Eisini stendur at lesa: " Tey samkyndu, sum av ymiskum orsøkum ikki hava megnað at funnið sær friðskjól uttanlands, hava livað í Føroyum undir støð- ugari hóttan og niðurger- ing. Hetta kann als ikki góð- takast í einum siviliserað- um og demokratiskum samfelagi, sum byggir á humanistiska siðvenju. Í kjakinum um eina møgu- liga lóg um skrásett parlag hava átrúnaðarligir bólkar ført tað sjónarmið fram, at átrúnaðarligar skriftir skulu vera grundarlagið undir lóggávuni í Føroyum. Hetta sjónarmiðið hevur verið brúkt sum grundgeving fyri at forða fyri einari lóg um skrásett parlag fyri sam- kynd." Tað er eisini í hesum pettinum, at finna orsøkina til, at Álvur Kirke hevur tikið stig at savna undir- skriftir. —Talan er um eitt grund- leggjandi mótmæli ímóti, at vit byggja á okkara samfel- ag á humanisku heldur enn kristnu siðalæruna, sigur Álvur Kirke. — Vit hava í seinastuni sæð, at arbeitt verður fyri at broyta Føroyar til eitt sekulariserað samfelag, sum byggir á humanismu — ístaðin fyri á kristnu siðalæruna. Valið stendur millum Bíbliuna og modernaðan heiðinskap, sum verður kallaður humanisma!, stendur at lesa í áheitanini, sum fylgir við lepanum, har fólk kunnu skriva undir. —Lesur mann yvirlýs- ingina, so vil mann har sleppa undan bíbliuni. Tað er eisini skeivt, tá tey kalla bíbliuna fyri átrúnaðarligar tekstir. Hetta er guds orð, og tað er stórur munur á tí í mínari verð, sigur Àlvur Kirke. Bivirkningur Orðaljóðið í áheitanini hjá Álvi er soljóðandi í yvir- skriftini: "Áheitan um at skriva undir yvirlýsing til frama fyri kristnu siðalæruna, og mótmæli ímóti lógarupp- skoti um skrásett parlag fyri samkynd í Føroyum." Hóast hetta, so er tað ikki tað skrásetta parlag, ið fyrst og fremst hevur fingið Álv Kirke at fara undir at savna undirskriftir. —Samkynd parlag er ikki tað ringasta. Tað er ein bivirkningur sum so nógv annað. Men tað grundleggj- andi skeivt í mínar verð og skelkandi, tá fólk royna at broyta okkara livihátt frá teirri kristnu siðalæruni, sum okkara byggir á, sigur Álvur Kirke. Einki negativt Hóast Álvur Kirke er aktiv- ur í samkomu og í Mið- flokkinum, so hevur hend- an innsavningin rein per- sónlig fyri hann. —Eg hevði hoyrt nógv fólkt tosa um, at okkurt skuldi verið gjørt fyri mót- mæla, og eg hugsaði so, at tað kundi tað sama verða eg, sigur Álvur Kirke. Hann leggur dent á, at hetta er púrasta ein persón- lig avgerð, og hon nevnir skemtandi, at tað bert var sonurin og ikki konan, sum visti av, at nú fór hann undir hetta átakið. Freistin til innsavningina er sett til fríggjadagin 11. oktober. So skal Álvur und- ir at savna alt saman. Hann roknar við, at tað fer at taka tað mesta av næstu viku at fáa alt savna saman, og tí er ilt at siga, nær undirskriftir- nar verða handaðar løg- tinginum, sum ætlanin er. Sjálvur sigur Álvur, at hann ongan negativur við- merkingar hevur fingið, og eingin hevur sent pappírini aftur retur. Er tú so ein fundamenta- listur? –Eg byggi á eitt kristiligt fundament, og so kunnu tey kalla meg, hvat tey vilja, sigur Álvur Kirke. Undirskriftir í mót- mælum vísa mein- ingar hjá fólki, men eru ikki bindandi og verða heldur ikki eftirkannaðar UNDIRSKRIFTIR Heri á Rógvi Sum nevnt aðrastaðni á síðuni hevur Álvur Kirke tikið stig til at savna inn undirskriftir í mótmæli til yvirlýsingina frá teimum mongu føroyingunum herfyri. Spurningurin er so bara, hvat virði ein so- vorðnar undirskriftir hava. Eyðfinn Jacobsen, advokatur hjá Faroe Law, sigur, at tílíkar undir- skriftir er meiningavís- andi í demokratinum. Fólk kunnu sum einki skrivað fleiri nøvn. —Tað er sjálvandi ikki loyvt at falsa, men í hes- um førinum fær tað bert moralskt eftirspæl. Tann einstaki bindur seg ikki til nakað - hann sigur bert sína hugsan alment, sigur Eyðfinn Jacobsen. Sjúrður Rasmussen, løgfrøðingur á Løgtings- skrivstovuni, sigur, at teir ikki gera nakað við at kanna undirskriftar. —Undirskriftar kunnu fáa politiska ávirkan, men annars hava tær einki at siga, sigur Sjúrð- ur. Hann vísir á, at í ávís- um statum í USA kunnu nógvar undirskriftir fáa ávís uppskot ígjøgnum. Við innsavnan av undir- skriftum til nýggjan flokk eru heilt aðrar reglur galdandi, sigur Sjúrður. Álvur Kirke veit ikki heilt, hvørja mannagongd hann fer at velja. —Nøvni verða tald upp, og originalurin veðr- ur latin løgtingsfor- manninum, men í fyrstu atløgu verða nøvnini ikki almannakunngjørd, sigur Álvur Kirke. Álvur Kirke, stigtakari til innsavningina, letur væl at innsavningini higartil. Hann sigur seg ikki hava fingið nakra negativa viðmerking. Virðið ivasamt Í samkomum, á bensinstøðum og handlum og á nøkrum arbeiðsplássum liggja pappírini frammi, har fólk hava møguleikan at mótmæla. Stigtakarin letur væl at úrtøkuni higartil. C M Y K 9 8