leygardagur 18. februar 1984síða 3

Meguliga fáa vit ein Vestnorden- grunn burturav! Londini, sum luttaka í Vestnordenprojektinum: Feroyar, Ísland, Gren- land og fyri ein part Strandanoreg arbeiða í letuni við fleiri áhuga- verdum samarbeiðs- projektum. Eitt nú verður laksur merktur og settur út í Íslandi, grenlendingar byrja jákupskeljaveiðu við hjálp úr Feroyum og Ís- landi. Hesi tiltek fíggjað úr verða ymsum norðurlendskum grunn- um. Men her er ikki talan um tær stóru upp- hæddirnar. Nú er okkurt, sum bendir á, atbroyting er við at koma í. Grenlendska blaðið »Sermitsiak« skrivar í februar-nummarinum, at arbeitt verður við ætlan- um at stovna ein ser- stakan Vestnorden- grunn, sum skal fíggja samarbeiðsprojekt í Grenlandi, Feroyum og Íslandi. Tað var danski ráð- harrin fyri norðurlanda viðurskifti, Christian Christensen, sum upp- lýsti hetta á einum fundi hann helt í Nuuk herfyri. Norðurlanda Ráðið hevur fund í Stokhólmi í februar. Tá er ætlanin at taka Vestnorden-pro- jektið upp til viðgerðar, upplýsir danski ráð- harrin. Ein arbeiðs- bólkur ger í letuni eitt uppskot til ein fíggjar- Føroyingar og íslendingar skulu læra grønlendingar at fiska scallops — —> Grønlendska fiski- vinnan hevur stórar trupulleikar at dragast við. Tí eiga vit at hjálpa teimum m.a. við alterna- tivum vinnumeguleikum sigur Tummas Arabo, leið- ari av Vestnordenprojekt- inum. Hann vísir á, at eitt ítekiligt samarbeiði fer í gongd um stutta tíð. Tað er fiskiveiða eftir jákup- skel ella scallops í gren- lendskum sjógvi. Henda veiða hevur ikki verið roynd í Grenlandi fyrr. Menn halda kortini, at nógv er til av hesum skeljafiski. Talan er her um eitt samarbeiðsprojekt millum grenlendingar, íslendingar og feroyingar. Bæði feroy- ingar og íslendingar hava ávísa jákupskejlaveiðu. Vit fiska góð 2000 tons um árið, meðan íslend- ingar fiska góð 10.000 tons. Íslendingar framleiða sjálvir útgerðina til jákupskeljaveiðuna. Her eru nakrar skiljimaskinur, sum verða brúktar umborð á skeljabåtunum. Myndin varð tikin, tá tíðindamaðurin hjá Sosi- Veiðan og viðgerðin av skeljunum er ikki eins í Feroyum og í Íslandi. Tí er eisini ætlanin at royna báðar arbeiðshættirnar í Grenlandi og á tann hátt finna fram til, hver er tað tann besti. Ætlanin er at reka royndarveiðu við tveimum grønlendskum skipum, sum skulu gerast út ávíka- vist eftir tí føroyska og ti íslendska arbeiðshátt- inum. alinum vitjaði verksmiðjuna í fjør Meguliga verða skipa- leiðslan úr Feroyum og Íslandi. Fiskað verður í fyrsta umfari á einum eki millum Nuuk og Feroy- ingahavnina. Ætlanin er eisini, at biologar úr Fer- oyum og Íslandi skulu vera við til at viðgera úrslitið av royndarveið- uni. Út frá ellum hesum skal so ein niðursteða gerast. Tá skal gerast av, um lenandi vinna við skeljaveiðu og -viðgerð í Grenlandi er megulig. jan grunn. Tað er enn ikki greitt, hvussu nógvan pening grunnurin skal hava at arbeiða við, men tað eru longu játtaðar 300.000 kr. til fyrireik- andi kanningarnar skrivar Sermitsiak. — Grenland stendur høgt í metum í Norður- landa Ráðnum. Vit hava fleiri ferðir stuðlað og ynskja framvegis at gera tað. Danski ráðharrin nevndi í hesum viðfangi, at 600.000 kr. eru settar av til eitt royndar- projekt viðvíkjandi jákupskeljaveiðu í gren- lendskum sjógvi. Tummas Arabo sigur uppá fyrispurning um týdningin av grunninum, at hann heilt víst fer at fáa avgerandi týdning fyri Vestnorden- ekið. Sjálvur heldur Christian Christensen, danskur ráðharri í norður- landamálum og grenlendski landsstýrismaðurin, Jonathan Motzfeldt hann, at grunnurin helst fer at fáa fleiri ferðir 10 Vestnorden í Íslandi mió. kr. at arbeiða við. jan. Frá seyði Eitt av tiltøkunum hjá Vestnordenprojektinum eru royndirnar at byggja upp stovnar av fiski ser- stakliga stórum sílum í teimum mongu sjógv- unum og vøtnunum í Is- landi. Talan er her um bónd- irnar, ið missa sin seyð, og sum tí skulu hava onkra aðra vinnu ístaðin. Orsakað av ov stórari framleiðslu av seyðakjeti eru íslendingar farnir undir eina ætlan at mink aum seyðatalið úr 850.000 n iður í 650.000 seyðir. Til tess at skapa bóndr- unum aðrar vinnumegu- leikar stilar Vestnorden- projektið við fyrimynd úr Nordkalotten fyri arbeið- inum at seta út síl í vetn- ini. Bóndurnir skulu so veiða fiskin við gørnum og nótum. — Úrslitið higartil sær gott út, sigur Tummas Atabo. Av eðrum tiltøkum, sum Vestnordenprojektið hevur sett í verk er eisini royndin at lata fólk í einum landi arbeiða í einum eðrum landi fyri at læra seg ymsar vinnu- hættir 0.1. Í løtuni arbeiðir ein grenlendari í Klaksvík og í Fuglafirði. Hann arbeiðir á Com-Data, Kjel- bro og á Handils og Frystivirkinum í Fugla- firði. ” Seta út Eitt annað av tiltøkunum er royndin at seta út lakd í Íslandi. Higartil hava teir sett nakað av laksasmolt út ymsar staðir í Íslandi Endamálið er at vita, hvussu nógv kemur aftur av tí merkta laksinum, og hvussu gongdin er. Urslit- ið higartil vísir, at umleið 11% eru komin aftur á Snæfjallsnesi og má hetta sigast at vera rættiliga gott úrslit. Í Kollafirði hevur úrslitið verið 8%. So tað er rættiliga ymiskt, hvussu nógv kemur aftur alt eftir, hvar tað er sett út. Uppá fyrispurning um feroyingar brúka Vest- norden skrivstovuna, sum er í Feroyum sigur Tummas Arabo, leiðari, at nógvir feroyingar koma at spyrja um ráð og um kontaktir. Men tíanverri eru ov fá feroysk projekt jan