leygardagur 18. februar 1984síða 7

— —— ———m Fyrispurningarnir frå J. Lindenskov um Vedranesætlan- ina umframt reglu- gerð viðv. vanda- miklum burturkas- ti. Á løgtingsfundi 3. februar í ár setti Jákup Linden- skov legtingsmaður fram fyrispurning til lands- stýrismenninar Eilif Samuelsen og Torbjørn Poulsen viðvíkjandi ávikavíst Veðranespro- jektinum og trygdartiltek- um viðvíkandi vandamikl- um burturkasti. Veðranes-ætlanin Spurt var viðvíkjandi Veðranesprojektinum um landsstýrið hevur nakra ætlan um at lata Orku- ráðið kanna tað sonevnda Veðranes-projektið í mun til »Eidi 1 og 3«. „ tey nógvu tel, ið sveima í luftini hesum viðvíkjandi og sum eru lítið ítekilig og avgjert torskild. Víðari í viðmerking- unum sigur Jákup Linden- skov, at vit hava fingið at vita, at útbyggingin av so- nevnda »Eidi 1 og 3< uppí í 130 metra hædd vil geva eina orkumongd upp á 28 milljónir kilowatttímar — meðan tað samlaða fyri- liggjandi útbyggingar- projektið gevur 57 milj. kwt. Harafturímóti vil Veðra- nesprojektið, sum liggur uppi í 300 m. hædd, geva 40 milj. kwt. Uppaftur verður nevnt, at ein útbygging av ekj- unum Eiði, (40) Millum Fjarða (20) og Funningur (40) vil geva 100 milj. kwt. — um útbyggingin á hesum ekjum eisini verður uppi á 300 m. í staðin fyri 130 metrum. Og tá 300 metrar verður nevnt, so er hetta tí, at tíðindablaðið SpSjalurin Veðranes og burturkast! Síða 7 Í viðmerkingunum til uppskotið ávísir Jkaup Lindenskov áneyðirnar fyri tøku av lendi til út- byggjan av orkumegini, tá samfelagsáhugamál tala fyri hesum. Men drúgva orðaskiftið í seinastuni um orkuút- byggingina í síni heild í Føroyum og tær ójevnu nidurstødur um, hvat rættast er at gera hesum viðvíkjandi, benda á, at avgjerdur áhugi man vera fyri at fáa fram í ljósmála einhverjar nýggjar upplýsingar, ið fáast kunnu um hetta stórmál. Fyrispurningurin um Veðranesprojektið saman- bori vid ætalnina hja SEV um Eiði 1 og 3 er ikki minst átroðkandi vegna Jákup Lindenskov spyr kenir meta, at tað er her, mesta orkan fæst burturúr. Ein tíðandi spurningur í ellum ehsum máli er hetta, at vit skemma náttúruna sum minst. — Annað tíðandi er, at útbyggingin sum verður framd, gerst sum minst náttúrukrevjandi. Ein triðji spurningurin má eisini vera sjálvsagdur — at vit sum mest brúka okkara egnu arbeiðskreft- ir, handverkarar — arbeið- arar — verkfreðingafyri- tekur. Hetta eru spurningar sum koma at hanga sum leysir endar, um vit ikki fáa eina lættfatuliga frá- greiðing um hesi tek, sum samfelagið kemur at Torbjern Poulsen svarar standa aftanfyri — og sum tí ikki má bera brá av, at her er farið lætt um á nakran hátt. Sum óbeinleiðis svar uppá fyrispurning Jákup Lindenskov's, upplýsir Torbjørn Poulsen, at arbeiðsbólkurin sum í síni tíð varð settur til at kanna spurningin um um- hvervisvernd á havleiðum okkara, nú hevur lagt álit fram í málinum. Málið hevur síðan verið viðgjert av donsku myndugleikunum, sum fyri kortum hava handað landsstýrinum hetta til endaliga steðutakan. Landsstýrismaðurin upplýsir, at steða nú skal takast til, um sokallaða Marpolkonventiónin skal Eilif Samuelsen svarar setast í gildi i Føroyum og um skyldurnar sambært hesari skulu lúkast við kgl. fyriskipan — við eðrum orðum, um danska lógin skal setast í gildi eisini fyri Feroyar, tó við smærri broytingum, ella um setast skal í verk ser- stek legtingslóg um dálk- an av havinum. Uppskot um lóg sam- bært kgl. fyriskipan fyri- liggur og fyrireikingar- arbeiði er gjørt av arbeiðs- bólkinum til uppskot um møguliga logtingslóg, upplýsir landsstýris- maðurin at enda. Jákup Lindenskov ávísir í hesum sambandi til tá áherðslu, aðrar tjóðir leggja í, at krev sum skyldur sambært Marpol- konventiónini verða hildin og at endaliga avgerðin í hesum máli kann fáa al- stóran týdning fyri eitt nú foroyska tangaskipa- flotan. Í svari sínum á tingi 15. februar vísir landsstýris- maðurin á tað stóra arbeiði, ið gjert er í síni heild til tess sum frægast at rekka skilabestu niður- steðum viðvíkjandi orku- útbygging í síni heild. Vísir á setanina av ser- stakum ráð, ið dugna kundi landsstýrinum í hesum málum. Víðari verður víst á ta serkønu hjálp, ið norska verkfrød- ingarfelagið A.B. Bredal A/S hevur veitt í samband við vatnmegisútbygg- ingarætlaninar. Grundað á hetta rúgvusmikla tilfar um- framt orðaskifti í blødum og útvarpi og serstaks løg- tingsorðaskifti um spurn- ingin, hevur landstýrið seinni givið SEV heimild til at fara undir ta vatn- orkuútbygging, ið nevnd verður »Eidi 1 og 3“, treytað av, at SEV fær tey neyðugu loyvi til vega. Um Veðranesætlanina sigur landsstýrismaðurin, at Orkuráðið alsamt hevur fylgt við tí orkuorðaskift- inum ið frammi hevur verið i fjølmidlunum og at Orkuráðið, longu undan áheitan landsstýrisins um gjellari kannan av Veðra- nesætlanini, hevði tikið stig til fyrireikan av slík- ari kanning. Eilif Samuelsen lands- stýrismaður sigur at enda í svarinum til fyrispurn- ing Jákup Lindenskov's, at kanningin av Veðranes- ætlanini verður framd so skjótt, sum til ber, og at úrslitini verða tek, so skjótt landsstýrið hevur fingið hesi og viðgjert tey. Vandamikla burt- urkastið Í spurningi sínum til Tor- bjørn Poulsen, liands- stýrismann sóknaðist Jákup Lindenskov eftir upplýsingum um, hverji stig vóru tikin undir vitjan Poul Schlúters í fjør summar í samband við málið um útveitan og burturkasti av vanda- miklum evnum í fer- oyskum umhvervi. I viðmerkingum sínum til uppskotið vísir Jkaup Lindenskov á, at stórur umhvervisvandi kann standast á føroyskum sjó- eki, um stig ikki verða tikin til at fyribyrgja og eygleiða burturkast og út- leiðing av vandamiklum burturkasti i Atlants- havinum. Vit hava litla vitan um, hvat verður burturkastað og sum rennur á sjógv av slíkum evnum frá ídnaðar- londunum í Europa. Tað má vera ein megin- uppgáva, at vit sum mest byrgja fyri, at sjoøkid verður órógvað av slíkum evnum, sum menn vita, bera í sær týnandi avleið- ingar. Tað er lívsgrundarlagið, sum kann verða máað undan okkum, um vit her ikki eru á varðhaldi. Á sumri 1983 var umhv- ervismálaráðharrin spurd- ur um, hverji stig hann vildi taka til tess at forða fyri meguligum hóttandi avleiðingum av slíkum burturkasti og útleið ingum — og um hann vidli skipa fyri, at eftirlit var á hesum eki. Forsætirráðharrin svar- aði, at hann á vitjan síni Feroyum í juli 1983 vildi tingast við landsstýrið um hesar spurningar. Í svari sínum á tingi 15 í hesum til henda álvars- spurning upplýsti lands stýrismaðurin stutt og greitt, at málið sum ætlað var at viðgera undir vitjar forsætisráðharrans Feroyum seinast: summar, als ikki hevð verið til umreðu í hesun viðfangi. Hví, upplýsir lands stýrismaðurin ikki eðrvís enn so, enn at vísa til sva løgmans í líknandi fyr spurningi til legting: mann Petur Reinert.