leygardagur 18. februar 1984síða 8

me tíðindablaðið Borgarligt ábyrgdarloysi í peningamálum Allir vita teir tað kortini, hvussu ósemiligt tað er ímóti skattgjaldarunum fyrilitarleyst at oysa til hegru uppímóti ættini úr landskassanum uttan at tryggjað okkum skatt- gjaldarum medávirkan samsvarandi hesum peningi í tann mun hetta er meguligt. Ongantíð verri vorðið enn í hesum undanfarnu trimum gullárum Feroya. Men gakk. Hvert ófett mannabarn kemur av borgarligum ávum til verðina knógvandi undir skuldabyrðu uppá 50- 60.000 krónur. Teir mongu feroyingar, ið bert hava tímalenina ogkanska skylda líknandi upphædd í til demis skatti, vita hvussu meti- mikil slík skuld roynist vanliga skattgjald- aranum. At tey mongu hava givið skarvin yvir, man ikki vera at ivast í. Peningurin er ikki til taks, so har gerst einki. Sjálvandi er tað skeivt ikki at gjalda skattin fyrst av ellum, men hungur er kortini eitt so skart sverð, at hetta menniskjansliga fyribrigdið at seta skuld út sum longst, er so væl skiljandi, um ikki fyrigevi- ligt í almannaeygum. Og tó eru tað mong okkara, ið besta hugin hava at bera yvir við nakað av ógoldna skatt- inum, eftirsum lítið man verða vunnið, um enn fleiri føroyingar gerast sokallað >sosial fyri- brigdi«. Men at dema eftir teimum upphæddum, landsstyfi eins og komm- unur nú hava lagt uppfyri ov lítið innkomnum skatti, kundi eitthvert bent á, at nakað av skatta- eftirstaðunum frá almenn- ari síðu verða mettar sum strikaðar. Slíkt óskil, vilja tey okkara siga, ið so toluliga hava latið keisaranum tað ið keisarans er, er lítið uppbyggjandi ella bein- leiðis ómoralskt, tá keis- arin sjálvur gongur undan í peningaoyðing skatta- borgaranna vegna. Slangurnar í lands- kassan frá sokallaðari privatari síðu hava ikki fyrr í ævini verið so mangar og hartil tjúkkar, og trygd gevur keisarin okkum ikki fyri, at nakrar av hesum almannagávum verða umsitnar samsvar- andi skattagjaldaranna ynskjum. Typpa vit ikki renni- stokkin undan landskass- anum, og tað í stundini, verða vit at meta tað, ið hóast alt drýpur hagani, sum almenna ogn, skatt- gjaldaranna ogn, og krevja at hitt almenna í stundini átekur sær ábyrgd av okkara vegna at fjálga um hesar ognir, eisini eftir at hesar eru latnar einhverjum >til låns«. Kann ognarrætturin av teimum borgarligu ikki virðast eisini mótvegis knokkroyttu løntak- arunum, so er stundin av- gjørt komin til, at maður- in å gøtuni fer at gera egnar metingar av figgjar- morali sum heild. At hetta fyri vanliga løntakaran kann enda vid rættvisgeran = av td. skattaeftirstødum er ikki óhugsandi. Kanska so galið, at tey við sterstu eftirstøåunum sum frá líður halda seg hava gjort fólkinum beinleiðis tæn- astu við ikki at hava latið keisarans pening til til- vildarligu = slangunytslu teirra ráðandi. Góður skattgjaldari Átrúnaður og teir politisku flokkarnir Í átta ár, fram til 1974, samstarvaðu javnaðar- flokkurin, sambandsflokk- urin og sjálvstýrisflokk- urin. Samstarvið var fyri- myndarligt. Tú hevði, ið hvussu so er, varhugan av, at innan ta samgong- una hevdu flokkarnir virð- ng hver fyri eðrum. Tað kom tí heldur enn ikki dátt við, tá eitt av val- vnum sambandsfloksins i valstríðnum 1974 legði eftir javnadarflokkinum vid skuldsetingum um, at flokkurin var ateistiskur »g vildi rudda ut kristin- lómin í landi okkara. Sum era man, vaktu hesar ;kuldsetingar stóra øsing, g mundi tað júst vera etlanin. Tað skitna :rbeiðið, ið eyðkendi sam- andsflokkin alla and- tødutidina, var byrjað, og ru nevndu skuldset- igar fastur táttur í ærum hverjari Dimma- etting ell hesi árini. Tað - heldur ikki nakað duls- ál, at tað eyðnaðist sam- indsflokkinum at vinna ri annars trúgvar javn- Jarveljarar. Tá ein nú hevur verið vitni til, hvussu endamáls- leysan og vánaligan politik sambandsflokk- urin hevur tikið hesi árini, teir hava havt leiðsluna um hendi, so er tað lætt skiljandi, at atkveðurnar máttu vinnast uttanfyri vanligt politiskt mark. Tí undraði tað neyvan, at framburðs- og fiskivinnu- flokkurin, ið sum kunnugt onga politiska meining hevur, lánti patentið frá sambandsflokkinum til løgtingsvalid 1980, og gav hetta eisini vinning í ein vissan mun. Fólkaflokkurin hevur nú sligið nevan í borðið. Teir vilja eisini sleppa upp í part, tá talan er um at brúka átrúnaðin til poli- tiskan vinning, sjálvt um framferð Dagblaðsins og (meguliga komandi nýggja formann floksins)? er alt annað enn í tráð við andan, ið fólk annars góð- taka sum sannan kristin- dóm. Nógv er at minnast á frá hasari síðuni — 6-talið man neyvan vera gloymt enn? Allir teir politisku flokk- arnir siga seg vilja verja og virða trúarfrælsi. Hví skal so kristindómurin aftur og aftur togast niður í runudíkið? Hver hevur givið teim sjálvrættvístu rætt til at dema um, hver er rættur kristin ella ikki? Hava teir gloymt orðini í Halgubók: Komið til mín øll tit, ið ganga undir tungum byrð- um... Hetta má tá takast sum eitt tilboð til ein- hvenn, uttan mun til polit- iskan lit. Eingin er undan- tikin hesum lyfti, heldur ikki javnaðarfólk. tjak og meiningar. Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. Vindmyllurnar á Fane Nr. 22 — 18. februar 1984 By“ VIÐ SA HIN x M - > BIÐ NA 4 hid, SR y% + 1y g = FA men Danir nú størsta vindmyllugarð í Norðanlondum Nærum 100 familjur faa streym frá vindinum á Fang Umleið 800 vindmyllur í Danmark í dag Nú SEV skal undir fyri- reikingarnar at útbyggja vatnorkuverkini i Fer- oyum, verður einamest tosad um henda eina orku- håttin — vatnorkuna. Men hvussu vid ødrum orku- hættum so sum vindorku og vindmyllum!!! Tað eru nekur ár síðani, at tey vesturi í Vágum fóru undir at smíða vindmyllur og royna tær. Tað seinasta vit vistu var, at Orkuráðið saman við vindmylnubyggj- arunum í Vágum gjerdu mátingar av vindmegini og av vindmylluni, ið stendur uppi á Vestur- túgvu. Tidindabladid Sosi- alurin,sum fyrr hevur nomið við hesar spurn- ingar, fer nú aftur at tríva í teir. Tí orkukjakið eigur at snúgva seg um teir alternativu orkuhættirnar eisini. Í næstu viku hava vit nærri frágreiðing um, hvussu gongst vesturi í Vágum við vindmylnu- ætlanunum. Danmark Í dag leita vit av landinum — til Danmarkar, sum er eitt land, ið framleiðir vindmyllur til egið brúk og til útflutning. Bert í 1984 vænta danir, at teir útflyta vindmyllur fyri umleið 2 milliardir krónur. Men danir brúka eisini vindmyllurnar sjálvir. Sambært eini grein í danska blaðnum Politiken tann 13. januar í ár, hava danir nú stersta vind- mylnugarðin í Norðan- londum. Talan er um tilsamans 97 familjur á Fane, sum hava sett meira enn 2 mið. kr. í tilsaman 6 vind- myllur. Hetta eru myllur av slagnum VESTAS, sum eftir ætlanini skulu fram- leiða 750.000 kWh um árið. Hetta er tann streymur tær 97 fam- iljurnar brúka um árið. Tað bevur tikið trý ár at fyrireika hesa ætlan, sum varð tikin í brúk í desem- ber í fjør. Miðjan januar tvs. í umleið ein mánað høvdu vindmyllurnar framleitt umleið 90.000 kWh. Tvs. at tær klára tað, sum varð væntað av teimum. Fígging Vindmyllurnar eru fíggj- aðar við tilsamans 750 partabrevum uppá 3000 kr. hver. Hvert húsarhald hevur loyvi til at keypa eitt partabræv fyri hverjar 1000 kWh, sum tað brúkar um árið. Tvs. at ein vanligur brúkari tá kann hava fimm parta- brev, ið svara til 5000 kWh. Útrokningarnar higartil vísa, at partabrevini fara at forrenta seg við umleið 12% um árið, ið eru undan- tikin skatti, tí at tann streymur, sum verður framleiddur, svarar til tann streymin, sum brúk- arin annars fær frá van- liga orkufelagnum. Her er tí talan um eina framleiðslu til = egna nýtslu. Annars er samlaða talið á vindmyllum í Danmark í dag umleið 800. jan