leygardagur 25. februar 1984síða 9

Leygardagur 25. februar 1984 Hans Hansenhardi Prestur í Leirum frá 1630 til 1655 Leysliga eftir N. Andersen Tá tað frættist, hvussu turkar hevdu rænt í Suðuroy í 1629, gekst stríggið við at fáa nakran prest til at sekja kallið, men við lyfti um at fáa bett inntekurnar, skti Hans Hardi kallið. Tá ið hinir prestarnir í land- inum frættu hetta, sektu teir allir um tað sama, og úrslitið varð tað, at eftir »Benaadningsbrev« av 8. apríl 1632 vórðu náðinsgarðarnir lagdir til ell kallini. Hans Hardi helt hetta ikki vera nokk, hann vildi hava meir í sín part, tí bað hann um, at Leira beur, sum lá spjaddur, skuldi vera lagdur saman. — 1647 klagaði hann á heysttingi í Suðuroy um, at prestjørdin innangarðs var um- býtt, presti til stóran skaða, og bóndrunum til fyrimuns. Løg- maður og 12 løgrættumenn góvu honum rætt í hesum, og demdu, at hann skuldi fáa hálva trett- undu merk, sum liggur næst við prestagarðin í Leirum, tó soleiðis, at bóndurnir, sum sótu við einum parti av hesum, skuldu fáa somu vídd, eftir stong og snóri, sum sýslumaðurin, Jákup Haldansen við Neyst, við legrættismonn- unum í oynni, til heysta, tá alt var komið inn, skuldu mála og flýggja presti. Haraftrat mettu teir, at tað var ovlítið uttangarðs til prestagarðin, so fjórðingurin av haganum í Sandvík og ein lunnundaleys merk var latin presti til, og bóndurnir góvu honum ágonguseyð, eftir marka- talinum hann fekk. Viðvíkjandi náðinsgarðinum í Vági, varð hús- hagin, vestan fyri Gjógvará, sum bóndurnir fyrr hevdu brúkt, til- demdur presti. Um hálvaaðru merk millum bein á náðinsgarð- inum og haga, og um mar, var eisini træta. Eftir at uppmált varð í 1650, fekk Hans Hardi, árið eftir, prógvað, at sýslumaðurin og 4 løgrættumenn í Suðuroy høvdu mált skeift, presti til skaða; sýslumaðurin varð avsettur, og løgrættumennirnir máttu beta. Hann varð illa sæddur av Suðringum, og ikki minst av hvalbingum, og hann hevur tí enn tilnavnið >Hin éndi«. Olavsøkudag 1635 mátti hann á tingi viðganga, at hann árið fyri, á einum setutingi hevði yvir- fallið fútan, Mads Christensen Gullandsfar, og legmannin Jógvan Justinussen við óhevisk- um orðum. Við at góðir menn bóðu fyri honum, varð hetta honum tilgivið, uppá tað, at hann mátti lova, ikki at koma so aftur eina aðru ferð. Hårfridkannarfolk ikki nog djørv — tá tað snýr seg um at nýta nýggjasta hármótan, sum tey annars eru dugnalig at skapa Irma Justiniussen fær her undirvísing í hvussu nýggjasti hármótin skal klippast. Gert Larsen skipar fyri á myndini Orð og myndir Dagny Joensen Mikkjal Andersen Arreboe, próstur í Sandoy, hevur skrivað um hann, at millum Hans Hardi í Suðuroy, og Harra Hans í Havn var so deyðiligt hatur, at einaferð meðan Harra Hans í Havn stóð á prædikustólinum, sat Harra Hans Hardi úti við kirkjudyrnar, og dróg knívin úr slíðranum, við tí í huga at stinga hann niður, tá hann skuldi fara út úr kirkjuni. Men tíbetur, at Gud kallaði á hann, so hann stakk knívin aftur í slíðran, og tá Harra Hans, havna- prestur kom út, steig Hans Hardi upp, tók hann í hondina og kysti hann, fylgdist við honum til hús, og viðgekk fyri honum, hetta ræðuliga, hann hevði haft í huga. Eftir tann dag, gjerdust teir bestu vinir. Tað verður sagt, at ein gomul kona einaferð spáddi honum, at eingin arvingi eftir hann skuldi sita í Leirum, og at hann sjálvur ikki skuldi vera á garðinum 10 ár eftir, at hann hevði útynt hetta jarðabýtið. Hann sekti eftir, at verða flutt- ur til Danmarkar, og tá ið hann Framhald á síðu 19 Síða9 | — Hóast feroysk hárfríðk- annarfólk eru framma- laga, hvat viðvíkur at handafara nýggjasta hár- mótan, so gongur heldur striltið at fáa viðskiftafólk at royna hesi. Tað kemst av, at hárfríðkannarfólkið persónliga ikki torir at nýta hársnið, sum tey ann- ars hava lært at skapa. — Hetta sigur Gert Lar- sen, eigari av hárfríðkann- arstovnunum Stuhr í Keypmannahavn. Fyri- tøkan er ein av teimum størstu i Danmark og hevur sjey stovnar i mið- bynum í Keypmanna- havn. Umframt hárfríðkannar- stovurnar, so er eisini ein eftirútbúgvingarskúli hjá Stuhr, fyri hárfríðkannar- fólk, sum hava serligt hegni til hetta yrki. Fyri at sleppa á henda skúla, skal viðkomandi kava sveinabræv og progva åvisan dugnaskap á hesum eki. Í vikuni hevur Feroya Hárfríðkannarfelag skip- að fyri skeiði í Klaksvík og Havn, har Gert Larsen og Svend Foldager frá Stuhr, hava staðið fyri. Hetta er á triðja sinni, at Stuhr fyritøkan hevur sent undirvísarar til Fer- oya. Gert Larsen sigur við Sosialin, at tá teir á fyrsta sinni komu hendavegin at undirvísa fyri nekrum árum síðan, so hildu teir, at hetta fór at verða sum at klippa seyði. Teir vistu einki um viðurskiftini í Feroyum, viðvíkjandi hesum yrki. — Stórt var bilsni okk- ara tá vit vóru varir við, at hárfríðkannarfólkið her er eins dugnaligt sum í eðrum londum. Skeidluttakarnir hava verið býttir i bólkar, sum hava fingið undirvísing í tveir dagar hver sær. Umframt tey ið hava luttikið á skeiðnum, so hevur eisini verið megu- leiki hjá hárfríðkannar- fólki at vera áskoðari á hársýningum, sum skeið- leiðarnir hava skipa fyri. Á henda hátt er meguleiki hjá hárfríðkannarfólki, sum ikki hava havt dirvi at koma á skeið hesaferð, at síggja hvat fer fram í undirvísingini. Hesi kunnu, um áhugi er, koma á skeið næstu ferð Feroya Hérfridkannarfelag skipar fyri. Samanumtikið hava At skapa eitt hársnið er ikki bara sum at siga tað. Tað krevst åvist hegni og so bøtir tað munandi um úrslitið, at ein fær fakliga leiðbeining. Her er tað Guðrun Dalsgaard sum fær vegleiðing frá Svend Foldager hárfríðkannarfólk úr við á skeiðnum, sigur Gert ellum Feroyum vitja á Larsen at enda. hársýningunum og verið