leygardagur 3. mars 1984síða 13

Leygardagur 3. mars 1984 Orð og myndir: Jan Miiller liðug á verkstaðnum í Miðvági og varð sett upp á Vesturtúgvu omanfyri Sandavág. Har hevur hon staðið síðani. Tað er nú tvey ár síðani, hon varð sett upp. Upprunaliga varð ætlanin at gera fimm vind- myllur og seta tær upp í Feroyum — fyrst sum ein roynd at vita, hvussu tær riggaðu. Avgjert varð tó at steðga hesi framleiðsluni, tá Orkuráðið kom inn í myndina. Tá vóru so kortini triggjar vind- myllur aftrat um at vera klárar at seta saman. Tær liggja í letuni á verk- staðnum í Miðvági. Orkuráðið ynskti at gera mátingar av mylluni og av vindinum, har hon stóð. Hetta arbeiði hevur tikið umleið eitt ár. (Sí úttalilsi frá formanninum í Orkuráðnum í aðrari grein á blaðsíðunum). SEV — verkfreð- ingar og avbjóðing — Men nær kunnu vit so rokna við, at tit byrja framleiðslu = av vind- myllum? Bjarni Joensen: — SEV hevur ein vissan einkar- rætt til framleiðslu av el- orku í Feroyum. Tí eru nógv fólk uppi í tí arbeið- inum. Av somu orsek verður eisini rættiliga nógv kjak, hverja ferð SEV byrjar okkurt slíkt arbeiði. Taka vit t.d. sein- astu vatnorkuútbygg- ingina, so hevur hon verið nógv umtalað. Hyggja vit so eftir teimum mongu verkfrødingunum, sum eru í landinum og sum vilja sleppa framat, so síggja vit, at tað í letuni mest er eitt kjak um, hvat vit ikki skulu gera. Sjálvur haldi eg ov lítið álvara er í hesum kjaki, tí okkum tervar eina veru- liga avbjóðing. Eg kundi t.d. hugsað mær, at SEV gjørdi okkurt fyri at bj bjóða hesum stóra sak- kunnleika sum verkfreð- ingarnir eru, av. Teir eru jú eisini ein orka í sær sjálvum. Á sama hátt kundi eg hugsað mær, at vit sum arbeiða við vindmyllum, fingu eina ella aðra av- bjóðing. — Hvussi skuldi slík av- bjóðing sæð út? — T.d. kundi SEV lagt út við at sagt, at teir ynskja at fáa nakað burturúr vindorkuni og at teir í tí sambandi tí settu tær og tær treytirnar. Men tíanverri tykist tað ikki, sum vindorkan hevur so høgan prioritet í løtuni. Ti mugu vit so gera nakað fyri at vekja áhugan, og tað gera vit so eisini. SEV vil gjalda fyri vindorku Bjarni Jeonsen sigur, at teir hava fingið at vita frá SEV, at nakrar vind- myllur kunnu setast upp. Elsini hevur SEV latið teir vita, at SEV letur ein ávísan kw-prís til teir, sum hava vindmyllur. — Hetta meti eg sum eitt framstig, hóast prís- urin er sera lágur. Men hetta er so ein orsekin tiol, at tað nú verður arbeitt við einum konkretum projekti. Bjarni Joensen vísir á, at ætlanin er at byggja fimm vindmyllur og seta tær upp í Vágum. Tað er P/f Riisager Elvindmyllur, sum skal hava hesar vind- myllurnar. Nú verður so arbeitt við at skaffa fígging til projektið. Tá fíggingin fyriliggur verður farið undir at gera Gamli verkstaðurin, ið tó framvegis verður brúktur myllurnar og verða tær settar upp so skjótt til ber. — Tað hevur nógv at siga, at vit hava fleiri vindmyllur standandi her, soleiðis, at m.a. fremm- andir keyparar kunnu síggja, hvussu tær virka, og hvat tær geva av orku. Kunnu vit seta upp ein slíkan lítlan vindmylnu- garð, so ber eisini til at gera tær broytingar, sum meguliga verða neyðugar fyri at fáa sum mest burtur úr framleiðsluni og at leingja um livitíðina. — Ynskir so onkur eina vindmyllu beinanvegin, so fær hann hana. Bjarni Joensen sigur víðari, at teir hava havt eitt ávíst samstarv við Orkuráðið og vónar hann, at teir framyvir kunnu hava eitt gott samstarv tann vegin. Nú má okkurt henda Men hann dylur tó ikki yvir, at nú má okkurt ítekiligt henda, skal nakrantíð vindmylnu- framleiðsla byrja í Fer- oyum. — Steðgurin hevur verið sera drúgvur, hóast eg haldi tað vera rætt, at vit fáa eitt fótafesti í Før- oyum, áðrenn vit av álvara fara at framleiða myllur til útlandið. Okkara figgjarstøda versnar år undan åri, ti vit ikki sleppa at framleida. Har marknaðurin so krevur av okkum, at vit seta upp vindmyllur nú beinanvegin, har haldi eg tað er klókt at gera tað. Bjarni Joensen sipar við hesum orðum m.a. til vitjanina av einum amerikanara í síðsta mánað. Hesin amerikanarin ynskti at fáa Snellurnar, sum miðvingar eru víðakendir fyri í minsta lagi eina vind- myllu til USA í hesum árinum, skuldi nakar hugsingur verða um at selja fleiri slíkar vind- myllur í 1985 og árini aftaná. Hvat viðvíkur at gera eina góða vindmyllu í Vágum, so eru tað tvey hevuðskrev, sum ein slík mylla skal lúka fyri yvir- hevur at vekja áhuga. Fyri tað fyrsta skal hon framleiða nógv í mun til tað hon kostar. Haraftrat skal livitíðin vera long. Hvat prototpyuni uppi á Vesturtúgvu viðvíkur, so hevur hon prógvað, at livitíðin er í lagi. Hon hevur nevniliga staðið seg í ellum veðri. Eisini framleiðir hon nógv. Nakrir nýggir veingir eru júst settir á hana og við teimum tykist myllan at fáa eina sera stóra framleiðslu. Vind- megin skal bert vera 12 til 13 metrar pr. sekund, fyri at myllan fær fulla fram- leiðslu. Metingar vísa, at myllan við hesum veingj- unum, kann koma uppá 250.000 kwt. um árið. Hetta er næstan tvífalt tað, sum myllur av somu stedd aðrastaðni koma upp á. Hesi tel skulu tó takast við fyrivarni enn. Hóskar væl at gera vindmyllu í Vágum — Men hvussu hóskar slík framleiðsla seg á verk- staðnum í Vágum? — Tað skulu ikki gerast stórar broytingar til tess at kunna gera vindmyllur. Tað er tó greitt, at verður talan um stóra fram- leiðslu, so má orkan økjast. — Vit hava útgerð til at gera vindmyllur. Eg trúgvi heldur ikki tað verður nakar trupulleiki at gera tær fyrstu 20 til 50 vindmyllurnar. Og vísir tað seg at vera ynskiligt at gera enn fleiri, so er tað einki til hindurs fyri at ekja um tær tungu maskinurnar. Vit hava eitt boriverk, sum vit brúka til at gera gearkass- arnar við og vit hava longu bilagt eitt sterri boriverk aftrat. Av eðrum uppgávum er so sveising og skeri- og maskinarbeiði. Her eru vit væl útgjerdir, og verður neyðugt við nýggjari út- gerð, kann hon fáast til vega. — Hvussu við fólk- inum? Her verða eingir trupul- leikar. Tá talan er um slíkt sum trolspel hava vit sjáldan gjert seriur. Tvs. at vit hava fólk, sum eru kunnug á fleiri ekjum. Fáa vit nú eina framleiðslu = av vind- myllum, har talan verður um seriur, so kann ein og sami maður gera ávísar uppgávur. Tað skuldi so givið meguleikar fyri nýggjum arbeiðsplássum. — Men er ikki vandi fyri, at tit fara at koyra fólk til hús? — Vit hava ongantíð koyrt fólk til hús. Tað fara vit heldur ikki nú. Tvert- urímóti kann talan verða um at seta fleiri fólk, um vindmylnuframleiðsla ke- mur í gongd av álvara. Og tað vóni eg, endar Bjarni Joensen. Verkstaðurin í Miðvági, sum nú ger klárt at byrja framleiðslu av vindmyllum — um fígging fæst