hósdagur 8. mars 1984síða 8

æ - Nr. 30 — 8. mars 1984 Turisman og Nú nærkast degnum, tá endalig steða skal takast til nýggju fíggjarlóg okkara. Tað eru helst mong, sum bíða í spenningi eftir at vita, um uppskot og tilráðingar teirra sum innibera peningajáttan á fíggjarlógini, verða tikin við hesaferð. Seinasta freist at lata slik uppskot inn er í hesum døgum. Millum tey mongu, sum bíða, eru tey fólkini, sum landsstýrið í 1982 setti at arbeiða við uppskoti um eina feroyska ferðamannalóg- gávu. Tað var eftir eini tilráðing frá Føroya Ferða- mannafelag, at landsstýrið setti ein arbeiðs- fólk til at gera kanningar av turismuni í Feroyum. Fyri at fáa so nógv sjónarmið fram sum gjørligt, varð avgjørt at seta fyrst ein arbeiðsbólk við fimm limum og síðani eitt umboðsráð — umboðandi ymsar stættir í samfelagnum — uppá 22 fólk. Arbeitt hevur verið dúgliga og skjótt. Longu í september í fjør varð eitt sera rúgvismikið álit latið landsstýrinum — ein bóklingur uppá heilar 150 síður. Í hesum bóklingi eru mong evni viðvíkjandi turismu og Feroyum viðgjerd. Eisini er úrslitið av eini umfevnandi kanning við í bókini. Henda - kanning varð gjørd til tess at vita, hvat út- lendingar halda um Feroyar sum ferða- mannaland, og hvat teir leggja eftir seg her. Í álitinum er annars uppskot til eina føroyska ferðamannalóg umframt metingar um, hvat ein føroyskur ferðamannapolitikk- ur eigur at innihalda. Ein hevuðsorsek til, at álitið varð latið landsstýrinum so tíðliga sum í september í fjør var tann, at arbeiðsbólkurin vónaði, at játtan fór at verða sett á fíggjarlógina komandi til tess at skipa og betra meguleik- arnar hjá ferðafólki, sum leita henda vegin. Peningurin, sum bíðað verður eftir skal koma á fíggjarlógina, skal so brúkast til at seta á stovn eina ferðamannamiðsteð í Havn við fleiri avgreiðslum úti á bygd. Tíðindablaðið Sosialurin savnaði nú um dag- arnar nekur av teimum fólkum, sum antin beinleiðis ella óbeinleiðis hava verið við til at gera umredda álitið um turismu og Feroyar. Vit hittu formannin í Føroya Ferðamanna- felag, Jákup Haraldsen, dagliga leiðaran á Ferðamannastovuni, Sigurd Simonsen, nevndarlimirnar í Føroya Ferðamannafelag: Johan Restorff, John Sivertsen og Jákup Veyhe og Tummas Arabo, sum hevur verið við í arbeiðsbólkinum, ið landsstýrið setti at kanna turismuna. Feroya Ferðamannafelag: Turisma kann Føroyar gerast týðandi vinna í Føroyum — men neyðugt við eini ferðamannamiðstoð fyri at stýra og skipa ferðamannaviðurskiftini Soleingi feroyingar ynskja at ferðast i eðrum londum — mugu vit eisini taka ímóti fremmandum, sum vitja i Føroyum. Men sum steðan er í dag, so ræður »junglulégin«, tí ferðafólkini kenna seg slept uppá fjall, tá tey koma til oyggjar okkara. Skulu vit beta um hesi viðurskifti, mugu vit hava eina ferðamannamiðsteð, ið hevur nóg mikið av peningi og fólki. Longu nú fær føroyska samfelagið fitt av peningi burtur av fremmandavitj- anunum — og stíla vit enn betri fyri, so er meguleiki at skapa eina munandi vinnu burtur úr turistunum. Hetta er niðursteð- an í álitinum um feroysk ferðamanna viðurskifti, sum latið varð landsstýrinum í fjor. Vit hava tosað við nøkur fólk, sum hava tilknýti til ferðamannaviðurskifti. Tað seinasta, sum Feroya Ferðamannafelag hevur frætt úr landsstýrinum — um móttekuna og við- gerðina av ferðamanna- álitinum, ið tað fekk í sep- tember i fjør, er, at lógar- uppskotið hevur verið við- gjørt, og at landsstýris- menninir nú hver í sær skulu koma við sínum við- merkingum. Vit hava roynt at fáa eina viðmerking frá Ann- finn Kallsberg, lands- stýrismanni um hetta málið, men hann varð burturstaddur. Jákup Haraldsen, for- maður í Feroya Ferða- mannafelag sigur seg vóna, at landsstýrið fær ynsktu upphæddina við á fíggjarlógina nú, soleiðis at vit kunnu leggja steðið undir einum stýrdum og skipaðum ferðamanna- politikki við tí meguleika at fáa meira burtur úr tur- istunum peningaliga. Figging Sigurd Simonsen, leidari å Ferðamannastovuni: — Tá Ferðamanna- stovan fór at virka setti tað almenna 5000 kr. av á fíggjarlógina. Í fjer var henda upphæddin 200.000 kr. og á komandi fíggjar- lóg eru settar 500.000 kr. av til hetta endamál. Sjálvsagt eri eg fegin um, at henda upphæddin verður hækkað, men hetta er ikki nóg mikið til tess at nekta tær uppgávur, sum framtíðar turismu í Fer- oyum. Vit hava í dag onga lóg- gávu viðvíkjandi turist- unum í Feroyum. Slíka lóggávu hava ell norður- lendsku grannalond okkara. Ein turistlóggáva skal m.a. innihalda spurn- ingar um umhvervi, um champing, um toiletviður- skifti, um loyvi at seta seg niður í vinnu innan turismu fyri bert at nevna nekur demi. Vit mugu fáa lóglig viðurskifti, soleiðis at turisman gagnar sum skaðar mest og sum minst. Ferðamannamið- steð Til at rekka hetta, er neyðugt at seta eina ferða- Orð og myndir: Jan Miiller mannamiðsteð á stovn umframt avgreiðslur á bygd. Haraftrat er neyð- ugt við nógvum upplýs- andi tilfari. Sigurd Simonsen upp- lýsir, at sambært uppskot- inum í álitinum, skulu brúkast 1,6 mill. kr. í fyrsta umfari. Og tað er henda upphædd, sum fólk ynskja á fíggjarlógina. Hesin peningurin er umframt tað, sum verður latið til raksturin av Ferðamannastovuni. Onkur vil helst halda, at hetta er nógvur peningur at seta av til turismuna, men vit eiga ikki at gloyma, at samfelagið í dag vinnur nógvan pening frá turistunum, og at meguleiki er at ekja hesa upphædd. Turisman og sam- felagshúsarhaldið Jákup Veyhe, nevndar- limur í Feroya Ferða- mannafelag vísir til tann partin í álitinum, sum eitur >Turisman og sam- felagshúsarhaldið=É. — Har vísa telini og metingarnar, — at hugsaðu vit okkum, at turisman ikki var, so vildi okkara búskapi tervað í mun til tað, hann er nú: 24 mill. kr. á gjaldsjavn- anum, 38 mill. kr. í innl. umsetningi, herav: 16,2 mill. kr. í len, 4,5 mill. kr. í yvirskoti hjá virkjum, og hitt almenna hevði havt góðar 11 mill. kr. í inn- tokum, meðan talið á arbeiðsplássum hevði verið 181 heiltíðarsterv minni. — Vit kunnu so spyrja okkum sjálvi, um ein upp- hædd uppá 1,6 mill. kr. er nógv at lata fyri at varð- veita hesar inntekur og arbeiðspláss og við tí stóra meguleikanum at okja tey! Stýring Tummas Arabo, ið hevur verið við til at gera álitið um turismuna heldur fyri: — Vit í arbeiðsbólkinum hava mett, at turist- streymurin til Feroya er við at gerast so stórur, at vit kunnu merkja eitt ávíst slit av náttúruni. Verður einki gjørt fyri at forða hesum sliti m.a. við at stýra turismuni, so fer enn sterri skaði at standast. Vit vilja eisini vísa á, at føroyingar, við at gera ílegur í ferðamannavinn- una, kunnu fáa fleiri fíggjarligar fyrimunir. Sum steðan er í dag, so gerast ferðameguleikarnir betri og betri, og streym- urin av ferðafólki veksur. Okkurt má tí gerast fyri at stýra og skipa viður- skiftini. Jákup Haraldsen: — Okkum tervar ein stovn, sum kann halda skil á. Hóast vit í dag hava reglur og lógir fyri, hvar fólk kunnu ganga í náttúruni, so kenna tey iki hesar reglur. Onkur má tí royna at upplýsa um tær. Tí er neyðugt við eini stýr- ing av turismuni, og til tess er tervur á einum stovni. Ynskja fleiri tur- istar — Nú verður tosað um, at vit mugu hava meiri skip- að viðurskifti tá talan er um turistar, men vil tað siga, at vit eisini skulu hava fleiri turistar til Før- oya? Jonn Sivertsen, nevnd- arlimur í Feroya Ferða- mannafelag: — Eg haldi, eg kann svara fyri okkum allar. Vit ynskja fleiri ferðafólk. Men júst tí er eisini neyð- ugt at stýra streyminum. Jákup Veyhe: — Eitt av endamálunum hjá Feroya Ferðamannafelag er júst, at tað er ynskiligt, at fleiri ferðafólk koma til Feroya.