hósdagur 29. mars 1984síða 6

tíðindablaðið Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Fremur bygda- menningina Á TINGI hevur javnaðarflokkurin skotið upp at nevnd verður sett við umboðum fyri kommunurnar og landsmyndugleikarnar at gera uppskot til legtingslóg um kommunalan útjavningargrunn. JAVNAÐARFLOKKURIN vísir á, at í nógv ár er tað fíggjarliga býtið millum landskassan ødrumegin og kommunukassarnar | hinumegin broytt, soleiðis at landskassans partur av teim samlaðu almennu inntøkunum er vaksin munandi meira enn parturin hjá kommunu- num. EISINI VÍSIR flokkurin á, at inn- tøkugrundarlagid hjá teimum ym- isku kommununum er rættiliga ymiskt, og tí verður mælt til, at ein kommunalur útjavningargrunnur fær sín pening úr landskassanum ella burtur av landskassans inn- tókum, og at grunnurin síðani eftir ávísum reglum skal veita kommunum ið hava avmarkað inntøkugrundarlag ein ávísan figgjarligan studul. Í ÁLITI sínum til fíggjarlógarupp- skotið hevur javnaðarflokkurin mælt til, at 20 milliónir kr. verða settar av til kommunalan útjavn- ingargrunn, og at grunnurin verð- ur bundin tey fyrstu fimm árini. T. v. s. at grunnurin skal koma upp á 100 milliónir kr. áðrenn hann skal undir at gjalda pening út. Tá verður sostatt talan um eina munagóða hjálp hjá smáum og miðalstórum kommunum. UM VEDURLAGID sigst, at oll tos- að um tað, men eingin ger nakað við tað. Fleiri halda at bygdamenn- ingin er í somu støðu sum veður- lagið. Her eru vit kortini ikki samd- ir við tey sum siga hetta. Frá al- tíðindablaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76. 3800 Tórshavn telefon 11820 oddagrein mennari síðu er nógv gjørt t. d. fyri at útvega øllum bygdum tíðar- hóskandi vegasamband. Frá al- mennari síðu er strandferðslan bygd upp til ein vælvirkandi stovn sjó-, land- og loftvegis. Eisini fáa kommunurnar ávísan stuðul til skålabygging, havnir og lendingar 0. s. fr. UMFRAMT HETTA hevur lands- kassin nú í mong ár eisini verið til reiðar at seta upp til 20% í parta- peningi i arbeiðsskapandi tiltøk kring landið. Her var tað eisini javnaðarflokkurin sum gekk á odda bæði tá talan varð um at fremja vegasambandið, at út- byggja strandferðsluna og at tað almenna skuldi seta partapening í arbeiðsskapandi tiltøk serliga úti á bygdunum. MEN FYRI at skapa livilig kor og trivna úti á bygdunum er tað neyð- ugt at tær kommunalu eindirnar gerast fíggjarliga sterkar og harvið førar fyri at skapa tær neyðugu fortreytirnar. Fortreytir fyri set- húsabygging, fortreytir fyri ar- beiðsskapandi tiltøkum og for- treytir fyri ymiskum tiltøkum sum fremja trivna hjá børnum og ung- um, teimum í manndómsárum og gomlum. VIT KUNNU øll ásanna, at hóast nógv er gjørt fyri at fremja eina menning av bygdunum, so eru úr- slitini ikki tey heilt stóru og tí er tað neyðugt at gera enn fleiri royndir. Javnaðarflokkurin metir at tann kommunali útjavningar- grunnurin kann gera útslagið. VIT HEITA á hinar flokkarnar á tingi um at taka undir við hesum skilagóða uppskoti. Og vit rokna við at hetta fær undirtøku. Nú ræður um at hølva Tað er ikki so merkiligt, at okkara nýggi fólkatings- maður fær nógva umtalu í donskum blødum. Hansara avrek eru ju rættuliga einastandandi i okkara parti av heiminum. Sum t.d. tå hann sigur seg hava »høvlet fredsbevæ- gelsen ud af Færøerne, fået den latterliggjort og føet den reduceret til et par hundrede forviste får … Her kann jú sjálvur Poul Schlúter fara heim og leggja seg. Hóast hann enntá er statsministari, hevur hann ikki megnað at »høvle« fridarrørsluna ut år Danmark. Fara vit til onnur lond i vestur- heiminum stendur eins illa til. Hóast stjórnarleiðarin i Týsklandi er tann konser- vativi Helmuth Kohl, er friðarrerslan har so sterk sum nakrastaðni, og har kundi sanniliga verið brúk Nr. 39 — 29. mars 1984 Politiskur sjónleikur — Tá ið sitið varð skýming undan ljósatendring, og fólki legði arbeiðið frá sær eina letu, varð mangt havt frammi, bæði til gamans og álvara. Sagt varð frå søgum og hendingum, ein vísa kvød- in, og stundum vóru gåt- urnar havdar å lofti. Tey, ið nærkast teimum seksti, hóma onkrar av hesum hugnaligu let- unum. Ein gátan ljóðar: »Klørast og bitast um dagin, hálsfevnast um nåttina«. Síðan svaraði ein, ið gitti rætt: >Tað eru kardarnir«. Tå kardasetningurin var rokkin, vórðu karðarnir lagdir saman hver ímóti eðrum, lagdir inn undir strábonkin, har teir lógu friðarligir og hálsfevndust aftan á at hava klórast og bitist. Hendan gátan rann mær til hugs undir einum orða- skifti í tinginum, har sam- gongumenn ruku í tátt- arnar hver á eðrum í harð- ari orðgongu, eins og karð- arnir. Neyvan finnist ein týðu- ligari mynd av sitandi samgongumonnum. Sambandsflokkurin, fól- kaflokkurin og sjálv- styrisflokkurin, teir berj- ast dúgliga, klórast og bit- ast eins og karðarnir, men týðiliga kemur til sjóndar ein vinalig hálsfevning eftir politiska sjónleikin. Gåtan um karðarnar kundi ti lika væl verið gjørd um samgonguna. Tad er so mangt, ið bendir á, at ósemjurnar einans eru politiskar káva- gátan gitt lóti., ætlaðar til at káva útyvir vánaliga politiska handalagið. Sambandsflokkurin er at meta sum yvirkarðin og fólkaflokkurin sum undir- karðin, meðan sjálvstýris- flokkurin ímyndar karða- villan sum karðarnir báðir royna at greiða og taga sundur. Eingin samgonga í Føroya politisku søgu h hevur dugad so væl at spælt politik og skapt politiskar kreppur, sum sitandi samgonga. Heilt frá byrjanini hevur verið roynt at fáa fólkið at venda eygunum ímóti hesum kreppum fyri at erkymla, so tey veru- ligu problemini kámast. Men nú man feroying- urin yvirhevur varnast, at hetta einans eru saman- løgd ráð, at hetta eru loyniavtalur at spæla ósamdir, fyri harvið hver í sínum lagi at fáa politisk- an vinning. Tað, sum nú verður leikað við, eru hesi nógv umreddu bergholini. Hetta mátti verið ovmikið dýrt leikutoy. Fólkafloksmenn siga, at tað skal farast til Suður- oyar at bora og spreingja ímillum Sumba og Lopra, tá ið liðugt er igjøgnum Lorvíksfjall. Sambandsmenn siga, einki berghol í hesum val- skeiðinum, tí eingin pen- ingur er tekur. Sjálvstýrisflokkurin vil, at holið ímillum Signabø og Kalbaksbotn skal gerast áðrenn, tí soleiðis er avtalan. Páll Wang (fólkaflokk- urin) lovar at seta hart ímóti herðum og ætlar at fremja bergholsgerðina til Sumbiar á annan hátt, so her er ætlanin at fara til logtingið við málinum. Har fæst uttan iva meiri- luti saman við parti av andsteðuni. Verður hetta gjert, verður uppskot lagt fram um val, sigur logmaður; hetta fær stuðul frá sjálv- stýrisflokkinum. Skemtiligt verður at síggja, hvussu fólkaflokk- urin, eisini hesa ferð, fer at ringja seg uttan um, tá ið atkveðast skal um Sumbiar-holið, tí uppskot er lagt fram av andsteðu- monnum úr Suðuroy saman við Adolfi Hansen. Fer fólkaflokkurin ikki at atkveða fyri hesum uppskoti, so er tað aftur ein váttan fyri, at ongan- tíð sum nú spælir fólka- flokkurin politiskan sjón- leik. Jergen Thomsen a ———i<———icewww fyri einum Óla B. Steðan er tann sama í Bretlandi og USA, hverki Reagan ella Thatcher hava kunnað helvað hesa rerslu út úr teirra londum. Nú nýta teir ganska víst sum undanførslu, at hetta ikki ber til í einum demokra- tiskum landi, men tað kann bera vera sagt fyri at fjala yvir teirra evnaloysi. Tað er tó eitt land, sum á ein sera effektivan hátt hevur helvað tá friðar- rørslu, sum ikki hóvar teimum lokalu stavna- monnunum, út úr land- inum, og har av rettum eisini kann sigast, at tey, sum eru eftir, bert eru nekur >forviste fára. Hetta er Sovjetsamveldið. Í hesum landi er bert loyvt at hava eina hugsan um frið, og gud náði teimum, sum vága sær nakað annað. Tey skuu rokna heilt víst við at fáa somu lagnu, sum friðarrerslan sigst hava fingið í Fer- oyum, nevniliga at ver ahelvað út av landinum! Stavnamennirnir i Kreml frødast uttan iva um, at teir hava fingið ein so g6dan lærusvein i Før- oyum, men arbeidid eigur ikki at stedga vid at helvað fridarrørsluna út av landinum. Í donskum bløðum gleðir stavna- maðurin seg eisini um, at tað gongur heilt væl við at helvað eisini sosialistar út úr hesum landi, og her kann hann eisini læra av Kreml. Teir hava dugað so væl at helvað annarleiðis hugsandi úr teirra landi, at har er undir 1%, sum kunnu roknast sum »for- viste får«, sum eru í and- steðu til teirra >fólka- flokk. Við hesi gongd kann tað neyvan vara leingi til tann sæla stund upprennir, tá okkara stavnamaður eisini kann boða frá: »Så har jeg høvlet alle anderledes tænkende ud af Færøerne og fået dem reduceret til et par hundrede forviste får«. Tå kann hann rættuliga fu skrivad brøvini. rokna seg sum líka maður, ikki bert við stavnamenn- inar í Kreml, men eisini við stavnamenn í teimum flestu londunum i heiminum, sum eisini gera hvat teir kunna fyri at hølva ikki bert »skeivar« fridarrørslur, men eisini tey, sum hava eina »skeiva« uppfatan av sam- felagsvidurskiftum, ut av landinum. Vit ynskja uppå forhond! tillukku iló tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- af