leygardagur 31. mars 1984síða 10

i Gli á sl ed ed Go i Ge rr ls ll … tey mest evnariku børnini sum fáa nakað burturúr, kanska ti tað er lættast tíð fyri at læra ein ávísan setning Um lærarin megnar at Í hvussu stóran mun fyribrigdið atferðar- trupul børn eru, sigur fyri læraran“ samansjóða skúlaflokkin Arne Ludvig, at tey Hava: tað su á DYÐJUNnarsug i kunnu verða fleiri í Kaskulanunm Kallast nógv vunnið , ; einum klassa, men eis- etodu-frælsi V.S., a Trupulleikin er bert, at 27 7. ini kunnu vera heilir ri sjálvur velur eingin setur spurnartekin ' . sd : venn undirvisingarform vid, hvussu lærarin undir- Rúlar, sum ikki hava jann vil arbeiða við vísur. Hann skal sjálvur 1tferdartruplir næm- Her er tað av serstak- skapa innihaldið í frálær- ingar Eitt er sjålv- ligum stórum týdningi, at uni sagt, hoast vit ikki ørn frå 1. til 3. skula Folkaskulalogin ásetur, hava tøl fyri ti, at hetta fåa rættuliga holla undirvising, sum er til lagað einstaklinginum og heildin: Vit kenna øll tey bern, sum duga at lesa, tá koma í skúla og tann partin, sum ikki hevur lært tað áðrenn tey byrja í flokki Tað er eingin treyt at næmingarnir kunnu fáa serundirvising og annan sernåmsfrødisligan stud- ul. Hvussu virkar hetta? Okkara skulaskipan hevur onga pedagogiska og sålarfrødisligan kann- ingar -og ráðgevingar- stovn, og ti er tað torført at síggja, hvussu hesin stuðul verður givin fyribrigdið eisini er her hjá okkum, og tí krevst, at nakað muna- gott verður sett inn, áðrenn skaðin verður so stórur, at hann samfel- agsliga og menniskj- ansliga ikki er til at rætta fyri at byrja í Í flokki, at Okkum tervar ein ; , at vegleida og rådgeva, og næmingarnir skulu duga stovn, sum undir einum : i sum kunnu finna fram til at lesa, og ti er tad kann veita atferðar- ; ; ppgåvan hjá lærarunum trup) brekað tað, sum júst tú hevur uppgav: ; ruplum sum brekaðum - Q PP y p brúk fyri. So er tað líka at samansjóða bernini so- leiðis, at ell fylgja við undirvísingini Tey skulu læra at lesa, rokna og skriva, og tað eigur at verða gjert á tann hátt, at bernini læra at virka sosialt sum ein eind, so munur ikki verður gjørdur á bernunum og evnum teirra á byrjunnar- stig. børnum stuðui. Her átti at verið ein stovnur, har kanning og ráðgeving var givin, og síðan ein annar stovnur, har viðgerð, undirvising, uppvenjing o.a. varð givin, undir ser- kenari umsjón. Í letuni verður tosað um eina hjálpitólmiðsteð, sum skal hava til húsa á Lands- sjúkrahúsinum, men tað mikið um tú hevur ringa hoyrnu, sjón ella situr í koyristóli. Tey, ið hava brúk fyri hjálp, hava ikki brúk fyri kensluni av at vera brekað. Hetta eru í flestu forum lutir, sum tey hava brúk fyri alt lívið. Vit eiga ikki at gera tað truplari fyri okkara brek- aðu, enn hægst neyðugt. Tað verður eisini tosa Leygardagur 31. mars 1984 ÆG so eru viðurskiftini í veru- leikanum ikki tey bestu. Kanning og ráð- barnið skuldi viðfarast, eins og skúlin fingið veg- leiðing um undirvísingar- hátt o.a. % skipar seg í gerandisdegn- um. Hver spyr hjún, hvussu teirra lív lagar seg innanhýsis, ella hvussu erheileburcarvið. nógv um, hvat vit gera geVingarstovn sele Í kegði verið MiB) syet Mae að ad í fyri okkara evnaveiku, ) rar ein skúli møguligt hjá lærarunum ava brekaða systir ella Tey veikastu detta sum eftir lógini eiga inni- Okkum tæver ein » em at fáa javna út vidurskift- beiggjaiheiminum? íðurfyri Tev eru ikki sjúk sum eitir lógini eiga inn“ sum veitir tí einstaka |. kúlaflokki. s ll niðurt yri y J vist i Fólkaskúlanum. Tor- næminginum hjálp sum 47 } Skula Okki, 50 9 - Ofta er tað soleiðis, at Hví? fort hevur tó verið at sæð hann hevur brúk fyri at fingu møguleika at menn- ast á tí stigi, sum júst Familjan sum heild tey veikastu í hesum feri, — Um tær tervar nyggj- nakran glotta í hesum mennast á rættan hátt detta niðurfyri, meðan tey mm 3&T brillur, skógvar ella spurningi seinastu árini. Í Demi kundi verið. um hann er. eee | — Eitt er kortini vist, at sterkastu læra meira og koyristól, so nýtist tær lógini stendur, at øll hava trupulleikar vóru við ; Tað er eisini greitt, at sjíkar familjur áttu at mennast meira enn krevst ikki at vera sjúk. Her er rætt til undirvísing eftir einum næmingi, so átti vit ikki gera tað rættasta, havt eitt stað at vent sær á hesum steði — Her vil eg halda, at tey evnaríku hava góðar stundir at bíða eftir teimum, sum krevja longri talan um ein viðgerðar- stovn, har tú leitar tær fyri at fáa serkøna hjálp. Har tólini og fólkini, sum hava fingið útbúgving til førimuni. Um vit sidan siga, at t.d. skulin skal skapa livsinni- hald og samstarv millum skulanæmingin og heim, skúlin og foreldur at fingið hjálp, har næmingurin var kannaður. Síðan kundu foreldrini fingið ráðgeving og vegleiðing um, hvussu tá vit flokka bernini eftir evnum og brekum. Tað er ikki neyðugt, at brekað børn verða koyrd í ein bólk, meðan hini verða koyrd í ein annan. Brek- aða barnið átti tvertur- ímóti sovítt tað er ført fyri tí, at verða saman við øllum børnum, so tey av hverjum ødrum lærdu medvit, sum ein part av skulagongdini og uppalingini sosialt helst ikki at koyra børn i bólkar Tå foru vit tey frisku fyri seg, og øll brekad blind, deyv, rørslubrekad, evnaveik o.s.fr. fyri seg. Hetta kann í mongum førum beinleiðis verða til sterri bága fyri heildina. — Ein slík kanningar -og ráðgevingarmiðsteð fyri øll børn og foreldur, hevði bett munandi um støduna. Hvør hevur åhuga fyri teimum avvarandi? til, tå tey koma i trong- stødu. Eisini er tað mannmink- andi, at foreldur at brek- aðum, nærum skulu liggja á kneunum fyri at fáa um- lætting Tað skuldi verið ein menniskjarættur hjá for- eldrum og systkjum at sleppa at viðganga hvussu stórt hetta veruliga er fyri tey av- varðandi í tíðarskeiðum Slík foreldur áttu eins og onnur, havt megu- leikan at sleppa í summar- frí, meðan barnið var trygt ansa heima. — Hver veit — kanska høvdu foreldrini havt orku at tikið barnið við sær næstu ferð — um hetta var ein valmeguleiki. — Vit noyðast at við- ganga, at menniskjansligu umsteðurnar um leið- beining og hjálp skulu miðsavnast, og at vit eiga tryst . ; „ at prioritera familjuna — Vit spyrja ongantíð sm heild, um nakað t.d. foreldur at evna- munagott skal spyrjast veikum bernum, hvussu tey hava tað við brekaða barni sínum. burturúr, og ikki bert tann einstaka, ella hvert brek í bólkum fyri seg, sigur Hver spyr hjún hvussu tey innanhýsis klára seg í gerandisdegnum, um tey hava brekað barn búgvandi heima, og hver spyr systkini, hvussu tey kenna tað at hava brekað systir ella beiggja? Her átti at verið møguleiki hjá familjuni sum heild, at fingið ráðgeving og stuðul, so tey á besta hátt kundu greiða dagligu spurningarnar, sum koma av, at tey hava serligar umstødur Um tey halda tað verða rættast at hava barnið heima ella á stovni, ella hvussu familjan sum heild Arne Ludvig at enda.