hósdagur 12. apríl 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið tíðindablaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 ” Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Samtidarhurlivasi og kumulativt Orættvisi 1. APRIL kom samtidarskatta- skipanin i gildi. Skipanin hevur so- statt verid i gildi i 12 dagar og longu nú kunnu fleiri ásanna at talan er um samtíðarhurlivasa og kumulativt órættvísi serliga móti lá- og midalinntøkunum. SKIPANIN virkar so, at í teimum forum har lønir verða ávístar millum 1. og 10. apríl, verður ávís- ingin faldað við 36. Talið av 10- daga skeiðum í einum ári er 36. Tí skal ávísingin faldast við 36. Hetta gevur so årslønina og verður skattaprosentið sett eftir tí. Síðani verður 1/36 av ársálíkningini aftur- hildin áðrenn lønin verður út- goldin. Í BLAÐNUM týsdagin høvdu vit eitt lesarabræv frá eini vaskikonu, sum fekk sína månadarløn uppá 2.400 kr. útgoldna eftir 1. apríl. Hóast viðkomandi bert fær 12 slík- ar månadarlønir í árinum, so varð ávísingin faldað við 36, soleiðis at hendan vaskikonan skuldi gjalda góðar 800 kr. í skatti. Hetta svarar til 35 pst. av mánaðarlgnini. Tað rætta skattaprosentið hjá hesi vaskikonuni tá árið er úti er umleið 15. HJÁ EINUM arbeiðsmannai kann stødan verða tann, sum vit eisini høvdu eitt dómi um her í blaðnum fyri nøkrum døgum síðani, at hann fær 11.000 kr. åvistar sum løn i apríl og aðrar 11.000 kr. i frítíðar- løn 2. mai. Í fyrsta umfari skal hesin gjalda skatt av 264.000 kr. hóast hansara veruliga årsløn bert verður 143.000 kr. Í veruleikanum eigur hesin at gjalda 38-40 pst. í skatti. Í fyrsta umfari kemur hann at gjalda 50 pst. TAKA VIT t.d. ein fiskimann, sum í dag fær eina avrokning uppá 45.000 kr., so skal hann rinda skatt av eini årsløn uppá 810.000 kr. Um oddagrein vit so hugsa okkum, at hesin fiski- maðurin bert fær eina avrokning afturat í árinum, og sum eisini er uppá 45.000 kr., so hevur hesin av fyrru ávísingini rinda 50 pst. í skatt, meðan hann veruliga bert eigur at rinda eini 30 pst. ØLL FOLK, sum hava lå- og miðal- inntøkur og hava ójavnar inntøkur frá viku til viku ella frá mánaða til mánaða, kunnu koma í ta støðu, at rinda alt ov nógvan skatt í fleiri mánaðar. Hetta verður sjálvandi javnað út aftur sum árið líður. Men hesi koma soleiðis at veita tí al- menna rentufrí lán hesar månad- arnar. Hetta gongur sjálvandi út yvir gjaldførid hjá hesum fólkum. Skulu tey bíða við at gjalda rnetur og avdrátt. Ella skal rokningin fyri ljós, hita og telefon bíða. Skulu tey lána pening at gjalda við ella skulu tey keypa uppá borg? TEY EINASTU, sum kunnu kenna seg heilt trygg fyri tí komulativa órættvísinum, eru tey, sum hava eina stóra, javna og fasta løn. Hesi koma kortini at gjalda 50 pst. av årsinntøkuni í skatti. Og Lógin er so snildisliga gjørd, at ein ikki verður afturhildin fyri meira enn 50 pst., uttan so at talan er um gamla skattaskuld ella restskatt frá árinum fyri. NIDURSTØDAN er, at tey hægst lentu ongatíð koma at gjalda meira enn tey eiga, meðan øll hini kunnu koma í ta støðu, at skula gjalda nógv meira enn rætt er. Hetta var so úrslitið av megnar- verkinum hjá sambandsflokk- inum, fólkaflokkinum og sjálv- stýrisflokkinum. Í DAG HEVUR skipanin 12 dagar á baki. Skulu vit skýra hana eftir royndunum higartil má rætta navnið vera: samtíðarhurlivasin og kumulativa órættvísi. Hin greni elevatorurin Í samband við at HIN GRØNI ELEVATORUR- IN í letuni verður fram- førdur, hevur verið nevnt í bleðunum, at hetta er á fyrsta sinni, hann verður spældur í Feroyum. Hetta er nú ikki rætt Veturin 1963/64 fram- førdi hitt livandi og idna sjónleikarafelagið á Tver- oyri leikin í Suðri, undir heitinum »Hvar er Blanny?« eftir hevuðsleik- lutinum Blanny. Leikurin var sera væl umtóktur og sjónleikara- felagið fór út á bygd við leikinum, har var altíð fult av fólki og láturin var óferur. Heilsan Ingrid Hestoy Nr. 45 — 12. apríl 1984 Vónsvikin og harmur Harra blaðstjóri, hýsið mær vinarligast hesi grein í blaði tygara. Nú er long tíð gingin síðan bygdafundin í Sumba, og nógv eru tey, sum við mær spent bíða eftir, hvat man fara at spyrjast burturúr berg- holsgerðini, sum er okkum so lívsneyðug. Nógv er skrivað í bloðu- num um hetta mál, men tað, sum harra legmaður skrivar, ber av ollum. Eg má siga, at hann er tann mest kyniski persón- urin, ið eg havi hoyrt. Hann vil ikki skilja petti av, hví so nógv verður gjørt burturúr málinum. Kennið ikki legmann ella familju hansara, so eg veit ikki um Harrin hevur unnt honum ta gávu, at eiga nekur børn. Men um so er, átti løgmadur at vita, at foreldur ella verjar at børnum eru før fyri at gera alt, hvat tað skal vera, fyri at verja tey smáu. Jú Pauli Ellefsen, tann hvekkur, vit foreldur í Sumba fingu av buss- úhappinum verður ikki gloymdur í bræði, og neyvan munnu sumbingar fara at gloyma ta viðfer, teir fingu frá Ellefsen. Heldur ikki gloyma teir ta vánaligu viðgerð sam- bandsflokkurin gav máli- num á bygdafundinum. Harra Flemming Mikk- elsen lovaði, at hansara partur skuldi ikki liggja eftir, men bað um meiri stundir til at arbeiða við málinum. Hann skuldi sanniliga gera alt tað, hann var ferur fyri. Lov- aði enntá, at um loysn ikki var funnin á málinum inn- an hálvanannan mánaða, so skuldi eisini hann verða við hinum suðuroyarting- monnunum um at leggja uppskot á ting um berg- holsgerin Sumba-Lopra skuldi byrja beinanvegin. Eisini skrivaði Flemm- ing Mikkelsen undir adressuna saman við all- ari Sumbiar sókn. Men hvar endaði so hes- in garpur. Jú — í løgmans- lummanum, har hann spjálkaði eina lotu, men tá so logmaður sló í lumman var kvirt, og Flemming blakaði øll síni lyfti til sumbingar yvir stokkin á karrotnu sambandsskut- uni. Sumbingar, ið valdu hann, sveik hann so dyggiliga. Tað skilst á løgmanni, at sambandsflokkurin ætlar sær at liva líka leingi av bergholinum sum av Víkabyrgisveg- num, nevniliga í 40 ár. Løgmadur roynir í Dimmalætting at bera í bøtuflaka fyri Flemming og sigur, at hann í 82 var ímóti at sumbingar skuldu fáa berghol. Í dag vil hann heldur ikki — hetta kann ein og hver lesa í skriving hansara. Sumbingar, okur skulu broyta yvirskriftina á greinini hjá legmanni í Dimmu 20.3.84, har hann skrivar: >Sambandsflokk- urin er ikki ímóti berg- holsgerð<. Vit skulu istad- in seta sum er, »sam bandsflokkurin er ímóti bergholsgerðini Sumba- Lopra.« Hann endan greinina so- leiðis: >Sumbingar eiga at minnast til, at sambands- flokkurin ikki hevur bund- ið seg til nakra ávísa rød, sum bergholini skulu ger- ast eftir. Har skuldi held- ur staðið, »at sumbingar eiga at minnast til, at tað var sambandsflokkurin, ið koldømdi Sumbiarberg- holid, tå allir adrir flokkar á tingi, tó ikki sjålvstyris- flokkurin, tóku fult undir við, at nú skuldi farast undir Sumbiarbergholið.= Hetta er so tann gáva og tekk Pauli Ellefsen og flokkur hansara veitir teimum sumbingum, sum hava gjert manngarð um sambandsflokkin upp igjøgnum tíðirnar. Sambandsveljarar i Sumba, havid i huga til næsta val, at sambands- flokkurin å stevnuskrånni sýnist at hava fingið nýggja grein, nevniliga avtoftan av bygd okkara. Ødrvisi kann tað ikki skiljast, so sum hann sóp- aði allar okkara undir- skriftir av borðinum. Skúlaflutningurin, ið Pauli og hansara menn hava kroyst niðuryvir okkum, kemúr at halda áfram sum seinasta vetur — bert er tann munur, at nú kemur tað at vera und- ir enn sterri sálarligum trýsti bæði fyri bern og avvarandi teirra í Sumba, meðan løgmadur og hans- ara menn við familjum kunnu liva undir trygg- astu korum. Eg kundi hugsað mær at boðið hesum monnum á vitjan í okkara bygd kom- andi vetur, ein dag líkind- ini eru tey rettu til enda- málið, og sjálvur vildi eg fegin verið sjåfførur. At enda vil eg heita á foreldur og verjar at teim- um bernum, sum fram- vegis noyðast at koyra yvir fjøll til Vágs í skúla, um at nokta fyri, at børn- ini verða flutt við bussi í tíðarskeiðinum 1. oktober til 15. apríl, ella hinvegin krevja, at lærararnir verða fluttir higar hetta sama tíðarskeið at undir- vísa børnunum, og at tað almenna sjálvsagt skal rinda útreiðslurnar av hes- um. Sumba, hin 26. mars 1984 Terji Vestergaard Skjóti heldur svartar kettur Eg fái ikki vent mær fyri svertum kettum. Haldi tað er eitt samfel- agsproblem, tí eg veit at tað eru mong menniskju sum hava tað sum eg. Eg eri um at blíva ør. Tí her í býnum íður av hasum svarta slagnum, sum leypa tverturum vegin, áðrenn man veit av. Ja eg eri um at sálast. Nú ein dagin vóru vit í Havn, eg koyrdi, maður mín var farin >onkustaðn- is«, sum hann segði. Ein fúl svert leyp knappliga tverturum vegin — bremsaði og snúi í somu stund, sum eg geri her hjá okkum, tá slíkt hend.r. Men tá kom ein heldur besigur maður, gnelti á rútin og heldur kvattliga spyr hann meg hvat ólukkan tað var eg gjørdi. Um eg visti hvar eg var, um eg var eitt av hesum sum var komið til Havnar at órudda geturnar. Eg var spinnandi óð, slerdi rútin upp — trúði tað var eitt av hesum sum leggja betur á fólk, sum koma við bili til Havnar. Ja eg bleiv so óð, at eg sendi honum tunguna dupult so langa. Um hann ikki hevði sæð hasa svertu. Komin á hotellið, skelk- að av viðferðini, hoyri eg tíðindi úr tinginum, har teir nú ætla at skjóta skarv, æðu og lunda eina viku um summarið. Tá hugsaði eg, hví ikki heldur siga kettur, svart- ar. Eg haldi avgjørt við sýslumanninum á Tver- oyri, skjóti, men kettur. Tingið skuldi heldur latið gratis p-pillar til kett- ur, ikki minst nú í fest- uni, tí sum orðatakið sigur milt er kynid… « Óttafull