hósdagur 3. mai 1984síða 6
‹ fyrra síða allar 16 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Stutt
Dag(ny) í Sosialurin um
sabotagu av málinum um
minstulen til
menn. til.
Síða 6
tíðindablaðið
Poltiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahl
skúmið sum dogg
fyri sól
FYRI SEKS árum síðani helt løg-
maður hina gitnu røduna um lag-
køkuna og fløtaskumid. Hetta var
å 1. maidagshaldinum i Havn i
1978.
TÅ VAR HANN ikki løgmadur,
men formaður fyri ti størsta and-
støduflokkinum á tingi, og segði
seg at ganga við einum alternativi
til tann rikna politikkin hjá undan-
farnu samgongu í lummanum.
Tvey ár seinni gjørdist hann løg-
maðu rog hevur hann nú í skjótt
fýra ár staðið á odda fyri tí borgar-
ligu samgonguni — tí borgarliga
alternativinum.
TÁ HENDAN samgongan tók við
søgdu teir at vend skuldi koma i.
Skil skuldi fáast á landsins fíggjar-
og búskaparviðurskiftum. Tað al-
menna skuldi spara og øll skuldu
spara. Vanligi løntakarin skuldi
spenna lívreimina inn. Við eyka-
tolli, afturflyting av prístalinum,
hægri almennum gjøldum, nidur-
gongd í reallønini og einum øktum
skattatrýsti er keypiorkan hjá tí
vanliga fólkinum skerd rættuliga
munandi tey seinastu trý til fýra
árini.
MEN HÓAST hetta er nýtslan
kortini ikki tálmað. Innfluttning-
urin og nýtslan ella forbrúkið eru
vaksin sum ongatíð áður. Bæði
hallið á handilsjavnanum og hallið
á gjaldsjavnanum hava sett met.
Bert eftir einum ári — frá 1982 til
1983 — er uttanlandsskuldin tví-
faldað. Ráðgevandi nevndin við-
víkjandi Føroyum hevur givið
Paula og Torbirna eina skrivliga
våttan um, at teirra búskaparpoli-
tikkur er stak ósunnur, og er hetta
fyrsta stýri i Føroyum, sum hevur
fingið slíka skrivliga váttan. Men
sum maðurin segði: í dag skal alt
vera skrivligt.
tíðindablaðið
TAÐ ER IKKI hent áður, at ráðgev-
andi nevndin hevur givið foroyska
búskapinum so vánaligt skoðs-
mál, og heldur ikki er tað hent
áður, at eitt stýri fyri ein peninga-
stovn hevur talað at tí rikna fíggj-
ar- og búskaparpolitikkinum.
Hetta gjørdi nevndin í sjóvinnu-
bankanum fyri nøkrum døgum
síðani. Bankin sigur at nú má vend
koma í búskaparligu gongdina. Og
hetta er neyvan alt. Tær verstu av-
leiðingarnar av rikna politikkinum
koma helst ikki til sjóndar fyrr enn
um eitt ella tvey ár. Tá verður
uttanlandsskuldin komin uppá
einar 3 til 4 mía. kr. Hallini á
handilsjavnanum og gjaldsjavn-
anum verða helst munandi hægri.
SUM NEVND hava løntakararnir
verið við skerdan lut Við
ymiskum tiltøkum frá politiskari
síðu hevur hesin parturin av fólk-
inum verið noyddur at spenna lív-
reimina inn. Men hóast hetta eru
bæði innfluttningurin og forbrúkið
vaksin. Sostatt hava aðrir bólkar
fingið meira til forbrúk enn teir
høvdu framman undan.
TAÐ VIL SIGA, at býtið av samfel-
agskøkuni er broytt og at broyt-
ingin ikki hevur verið til fyrimuns
fyri tað vanliga fólkið, men til fyri-
muns fyri nakrar ávísar bólkar í
samfelagnum fyri ikki at siga
nakrar ávísar einstaklingar her á
landi. Og hetta var íkki júst tað
sum lagkøkurødarin segði undir
tinghúsinum fyri seks árum síðani.
HANN SKULDI vaksa samfelags-
køkuna og skipa fyri einum rætt-
vísari býti. Í dag mugu vit ásanna
at bæði lagkøkan og flotaskúmið
er horvin sum døgg fyri sól. Lag-
køkan og flotaskúmið eru etin.
Men vanligi føroyingurin var við
sviðið soð.
Sosialismunar >Don
Quichotte«
aftursvar til
úfróðrar-
Don Quichotte er navn- Hetta
ið á einum (og hverjum)
sum av heilum huga berj-
ist móti einum fígginda,
sum í veruleikanum ikki er
rann mær til
hugs, tá eg hugdi niður í -
Tiðindablaðið | SOSIAL-
URIN nú um dagarnar, og
har sá at eg varð skýrdur
samoterur at vera. Sabo-
terur kemst av navninum minstalen.
Nr. 52 — 3. maí 1984
Um at pynta fyri teimum
finu
Tað er gott at verða gjerd-
ur varugur við tað, sum er
skeivt, sum ikki er so
gott.
Soleiðis at meguleiki
gevst fyri at rætta skeiv-
leikarnar.
Tað verður á hesum
sinni ikki pyntað fyri
teimum fínu, og bý-
ráðsformaðurin fer ikki at
halda reðu á leivdunum á
gomlu telefonsteðini. At
tað ikki verður pyntað fyri
teimum finu er tí, at báta-
hylurin undir Tvøråbakka
verður nú gjørdur klárur
til útbjóðingar og liðugt-
gjørdur. Býráðslimir hava
gjert vart við viðurskiftini
úti við Apotekið, og tað
verður bett um, tí har
verður vegurin breiðkaður
og í samband við tað
verður ekið við gomlu
telefonsteðina fríðkað.
At einki er gjørt við
miðbýin kemst av teirri
ætlaðu vegafering úr
Trongisvági. Til kunning-
ar skal sigast frá, at á
figgjarætlanini verður av
settur peningur til eina
arkitektkapping. kallað
»FRIDKAN AV MIÐ-
BYNUM«.
Kobbasteinurin, ju
hann er lagdur niðan i-
millum pakkhusini hjå T.
F. Thomsen, ikki burtur-
koyrdur men goymdur, og
tað skal eg vátta, at
KOBBASTEINURIN
kemur til æru og verdig-
heit.
Tá hann verður plas-
erðaður á BATAHAVNA-
ØKINUM! Settur upp
sum hann var. Ætlanin
hjå mær er so at fåa
listamannin Frithiof Joen-
sen at gera okkum eina
KOBBAFAMILJU år
bronsu.
Soleiðis at tað sum eg
og Hemming Jespersen,
sáli høvdu ætlað, at hann
tå skal vera byarmerki
okkara.
Takk fyri åminning og
ábreiðslur. Aminningin
verður framd ikki sum ein
fríðkan fyri teimum fínu,
men heldur til freði fyri
okkum mongu.
Sverre Midjord
sabotaga, ið merkir: mið-
vis niðurbróting av fram-
leiðslutólunum o.1. við tí
fyri eyga at fáa figgjar-
ligar ella politiskar fyri-
munir.! vanligar talu
verður tó sum regul lagd-
ur týdningurin )svikari« í
hetta orðið.
Langt frá mær at fara
at kalla nakran javnaðar-
mann ella javnaðarkvinnu
fyri svíkjara. Heldur ikki
blaðkvinnu javnaðarfloks-
ins.
Men tá hetta er sagt, so
skal ásannast, at politikk-
ur javnaðarfloksins hevur
svikið, og tað við lít. Ikki
bert fiski- og útróðrar-
mannin hevur javnaðar-
flokkurin svikið, men eis-
ini arbeiðararersluna(sam.
1. mai-reðuna hjá Inge-
borg Vinther í Havn fyri
nøkrum árum síðan).
Svikabregd javnaðar-
floksins í 1970-árunum
móti føroyska útróðrar-
manninum vóru so stór, at
tey vóru viðvirkandi til, at
fiskivinnuflokkur varð
settur á stovn, í vón um at
leggja ein dempara á
svikabregdini.
Hóast tað er mær ein
stór æra, at blíva svínaður
til á forsíðuni á Sosialurin,
eins og tað eisini vildi
verið mær ein æra at verið
kallaður antikommunist,
imperialist ella annað tí-
líkt á forsíðuni á Pravda,
floksblaðnum hjá russiska
javnaðarflokkinum, so
fari eg tó at gera einstakar
viðmerkingar til greinina
eins og til málið — ikki so
nógv fyri Dag(ny)sa
skuld, men meira fyri at
inspirera fiskivinnu-
nevndina til nýggjan
hugsunarhátt á hesum
eki.
Um fyriliggjandi upp-
skot verður samtykt,
verður talan um at geva
útróðrarmonnum eina
falska trygd. Utróðrar-
monnum verður, sambært
uppskotið, tryggjað
men bert
vetrarhálvárið og bert
teimum, sum tað eydnast
at sleppa á flot minst 6
dagar í meðal um mánað-
in.
Ongan tryggleika á
sumri og ongan á vetri um
veðrið er so vánaligt at
meðaltalið fer niður um 6
um mánaðin. Minst til,
góða Daginy), at vit eiga
fyrst og fremst at verna
um tey sum eru allarring-
ast fyri, og harnæst um
tey, sum eru næstringast
fyri 0.s. fr. Ikki sum javn-
aðarflokkurin, fyrst
tryggja tey sum ikki eru
heilt illa fyri, og so fáa vit
at síggja um nakað kann
blíva eftir til tey sum mest
treingja til hjálp. (Lesið
tykkara egna uppskot um
minstulen til útróðrar-
menn sum sigur: >Bert
minstalen í bestu fiskiid
og bert um nóg góð veður-
líkindi eru.«)
Grundirnar til at javn-
aðarflokkurin ikki vildi
strekkja seg longur enn til
at geva minstulen á vetri,
og bert um bátarnir
sluppu nóg oftani á flot,
segðist vera óttin fyri mis-
brúki. Ein heilt ógrundað-
ur otti, tí tað at vera út-
róðrarmaður, er eitt tað
ringasta lívið, ið til er, og
tí ger ongin seg til
útróðrarmann, hverki fyri
at brúka ella misbrúka
eina vánaliga minstalen-
arskipan.
Tá eg bað um at fáa
málið aftur í nevnd, var
tað í vón um at
fiskivinnunevndin vildi
lurta eftir teimum ráðum,
sum blivu givin teimum
samstundis. Hesi skulu
stutt verða endurtikin
her. Og tað geri eg m. a. tí
at eg havi tað álit á
formanni fiskivinnu-
nevndarinnar, Jógvan I.
Olsen, at hesin í minsta
lagi ger eina roynd at seta
seg inn í nýggju tank-
arnar.
Síðan uppskot javnað-
arfloksins kom fram, er
nógv broytt á hesum eki.
Fyri tað fyrsta er minsta-
forvinningurin broyttur
soleiðis, at útróðrarmaður
við línu fær minsta-
forvinning fyri 2 dagar,
um hann sleppur á flot.
Fyri tað næsta, og sum
nakað heilt avgerandi, so
hava vit fingið edv.
stýrdar lengjaldingar.
Tað vil siga, at skrásett
verður hver viðkomandi
(útróðrarmaður) er,
hverjum báti hann hevur
verið við, hverjum parti
av landinum hann er
heimahoyrandi í, hverjum
lenarskeiði hann hevur
verið á floti í, hvussu nógv
ið er forvunnið o.s.fr. Tað
vil við eðrum orðum siga,
at nýggja edv.skattaskip-
anin kann, við smábroyt-
ingum gerast tann keldan,
sum hvenn minutt á
degninum kann svara
uppá, um viðkomandi er
útróðrarmaður, um hann
brúkar ella misbrúkar
minstalenarskipanina, um
hann skal hava minstalen,
og um hvussu nógv hann
skal hava.
Tað sum henda skal er,
at viðkomandi skal til-
meldast edv-skránni sum
útróðrarmaður við tí ella í
bátinum. Minstalenin
verður skrásett, og so
hvert sum viðkomandi
forvinnur nakrar krónur
verða hesar drignar frá
skråsettu minstalenini,
soleiðis at viðkomandi
útróðrarmaður fær munin
útgoldnan tá mánaðin er
úti, um so er at inntekan
hevur verið minni enn
minstalenin.
Arbeiðsgevarin, útróðr-
arbáturin, eigur at verða
skrásettur eftir stødd (op-
in bátur, deksbátur upp til
20 brt. 20 til 50 brt
0.s.fr.) og eftir virkiseki
(norðanfyri, eystanfyri,
sunnanfyri og vestanfyri
til dømis).
Á tann hátt kann skrá-
setingin við mánanslok
Framhald á síðu 10