týsdagur 8. mai 1984síða 6

Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Alt var ikki til fånytis TANN SEINASTA veruliga ting- setan í hesum va.keidnum er komin at enda. Ætlandi endar ting- setan í morgin og í næstu ting- setu, sum byrjar á ólavseku, verður løgtingsval. TEY SEINASTU fýra árini hevur javnaðarflokkurin sitið í andstøðu. Sum andstøduflokkur hevur javn- aðarflokkurin havt sínar atfinn- ingar. Eftir okkara meting hava hesar atfinningar verið sakligar. Flokkurin hevur ikki bara havt atfinningar, men er í nógvum førum komin við broytingarupp- skotum í teimum málum, sum landsstýrið hevur lagt fram. Eisini hevur javnaðarflokkurin í ávísan mun lagt síni egnu uppskot fram á tingi. SJÁLVANDI ER tað avmarkað hvat ein andsteðuflokkur fær framt. Í flestu førum eru bæði upp- skotini og broytingaruppskotini frá javnaðarflokkinum feld. Men tó eru nøkur heilt fá undantøk. Eftir uppskoti frá javnaðarflokk- inum fingu vit lóggávu, sum ger tað meguligt hjá pensionistum at fáa stuðul til bjálving av húsum. Tað var eisini eftir uppskoti frá javnaðarflokkinum, at lógin um rentustudning til samansparing til sethúsabygging varð broytt, soleiðis at studningurin varð hækkaður og at tann spardi pen- ingurin nú eisini kann nýtast til keyp av húsum ella íbúð og til keyp av grundøki. UPPSKOTIÐ FRÁ javnaðarflokk- inum um minstuløn til útróðrar- menn hevur møguleika fyri at verða samtykt áðrenn tingsetan endar. Tað sama er at siga um uppskot floksins, um at veita sam- oddagrein sýning til teirra, sum ansa eldri fólki heima. Javnaðarflokkurin hevur skotið upp, at fólk, sum ansa eldri heima, kunnu fáa eina samsýning, ið svarar til einkju- pensiónina við fullum ískoyti. Hetta verður helst ein góð skipan og eisini ein bílig skipan tá hugsa verður um hvussu dýr uppihaldini á ellis- og røktarheimunum eru. HÓAST FLESTU uppskotini frá javnaðarflokkinum vórðu feld, so kunnu vit kortini $anna, at alt ikki var til fánýtis. Eisini skulu vit undirstrika, at fleiri onnur uppskot ffa javnaðarflokkinum hava átt meiriluta í tinginum, men sluppu hesi ikki igjøgnum orsakað av tí nógv umrøddu grein 13 í sam- gonguskjalinum. Javnaðarflokk- urin hevur víst á gongdar leiðir og víst á alternativir til tann rikna politikkin hesi fýra árini. TAÐ VERÐUR OV druført her at umreða øll tey uppskotini, sum javnaðarflokkurin hevur lagt fram í hesum valskeiði, og sum íkki fingu nóg stóra undirtøku. Men tey eru í miðal eini 20 um árið í hesi fýra árini. Harav eru nøkur legd fram aftur av nýggjum. Hesi uppskot fara vit at umrøda í blaðn- um í næstu framtíð. HÓAST FLEIRI uppskot frá javnaðarflokkinum eru feld eina ferð og fleiri ferðir hesi fýra árini, so hevur flokkurin ikki slept hesum málum, men vil hann áhaldandi stríðast fyri at fáa tey framd. Vit eru í teirri trúgv, at tær skilagóða loysnirnar, sum borgar- liga samgongan á tingi ikki tók undir við, fara veljarnir at taka undir við og tað gera tit við at stuðla javnaðarflokkin. „Ikki mín skylda Hesi vóru orðini, ið »Sjålvsstyrishøvdingin« Hilmar Kass dittadi sær at lata fara av munni i Sosialinum seinasta leyg- ardag. Sum føroyingur i vidari merking enn teirri, ið Hilmar Kass tykist at gera seg til talsmann fyri, mátti eg øtast, og kenni meg noyddan at taka pennin og skriva nøkur orð, um hvenn týdning eg haldi Sjónvarp Føroya saman við Útvarpi Feroya eiga at hava fyri før- oyskan tjóðskap. Tað tykist sum Hilmar Kass og nógvir aðrir polit- ikkarar halda, at bara tann búskaparliga menn- ingin veksur við einum á- visum prosentstigi árliga so stendur væl til, men ikki dugi eg at síggja, at hesin politikkur á nakrar hátt víkur frá tí, ið allir vanligir = hampa sam- bandsmenn halda vera góðan politikk. Nei, sjálv- stýrispolitikkur er annað og meira enn búskapar- politikkur. Sjálvstýrispol- itikkur er eisini — og ikki minst — ein miðvísur mentanarpolitikkur, har ikki minst Útvarp Feroya og vónandi eisini Sjón- varp Feroya eiga at hava teirra stóra lut. Í 27 ár hevur Útvarp Feroya ver- ið stovnur, ið vit fer- oyingar hava havt stóra gleði av, sum vit ikki í verðini hevdu viljað verið uttan. At Útvarp Feroya í dag búleikast í stórum, nýggjum húsum er tíverri ikki politikkarum okkara fyri at takka, ella at nýta orðini hjá Hilmari Kass „tað er ikki hansara skyld«, men ti at út- varpsstjórin fór undir V-4 spæl. Tað í sjálvum s.r ger ongan skaða, og fólk hava havt frægd av tí, men aftan fyri hetta tiltak dylist ikki, at V-4 spælið nettupp er prågv um tann vantandi tokka til før- oyskt mál og føroyska mentan, sum Føroya Løg- ting og Føroya landsstyri hava gjørt og alsamt gera seg sek i. Í sambandi við at vit fóru undir samtidarskatt tváðaði løgmadur hendur sínar og lat Torbjørn Poulsen, fíggjarmálaráð- harra, standa eftir við á- byrgdini. Í sambandi við hverjar uppgávur Sjón- varp Feroya skuldi átaka sæær, tváðaði Hilmar Kass hendur sínar og lat partamann sín Torbjern Poulsen, mentamálaráð- harra, standa eftir við á- byrgdini. Ikki serliga mansligt. Heði Hilmar Kass veruliga hugsað sær, at Sjónvarpsfelagið í hami Sjónvarps Feroya skuldi halda fram beinleiðis sum ein donsk filial? Ein breti, dani ella fransmaður hevur íkki sama stríð fyri at menna og verja mál og tjóðskap sín mótvegis útlendskum ágangi (árini), tí mál og mentan teirra eru so mátt- mikil og at s.r komin, at teir eru ferir fyri at fóta sær. Men hvussu skulu vit føroyingar uttan mið- vísan mentanarpolitikk kunna fóta okkum í eini tíð. har ávirkanin uttani- frá er sterri enn nakran- tíð? Sum frá líður er tað tjóðardeyði at lata út- lendskar sendingar úr øllum heraðshornum ó- tálmaðar sleppa inn um hverja gátt í Feroyum uttan føroyskan undir- tekst. Danska TV-åvisin hevur við sær, at vit kenna betri skergarðin uttan fyri Karlskrona ella Oyrasund, enn vit kenna Kaldbaksfjerð. Tað kann ikki vera rætt, ella hvussu? Sjálvandi skulu vit hava eina TV-avis, men hon má og skal hava ein feroyskan dám. Um hetta er afturhaldstala, so Guð náði okkum. Eg helt, at lesara- brøvini í Dimmu vóru skrivað av uppgávufólki, ikki vardi tað meg, at tað var Hilmar Kass, sjálv- stýrishevdingi, ið skrivað tey hevði. Kann tað hugsast, at Hilmar Kass als onga hugsan hevur gjørt sær um Sjónvarp Feroya annað enn sum eitt framhald av Sjón- varpsfelagnum, ella — um hann ikki hevur skrivað lesarabrevini í Dimmu — er vorðin so fjálturstungin fyri valinum til heystar, at hann heldur, at hasi les- arabrevini á nakran hátt umboða feroyska fólkið? 600—700 krónur tað er tað, sum einhver miðal- føroyingur við sjálvsvirð- ing nýtir leygardag fyrra- part ii SMS, ikki er tað meira. Quiris Seljið blað og tit gerast rík Mær dámar væl at lesa, eg kepi 2 føroysk og ofta 2—3 donsk blød um vik- una, ella rættari sagt eg gjerdi. Tá eg fyri nekrum mánaðum síðani flutti til Havnar fór eg sum vant í eina kiosk at keypa mær Dimmalætting, Sosialin, Politiken og Berlingaran, kostnaður í alt 28 kr. Eg mundi svímað 9 kr. fyri Politiken (sendag), hon kostar í ti bygdini eg flutti úr 6 kr. Lenin hjá mær er so mikið lítil, at eg noyddist at gera vart við meg, um eg framvegis skal vera ein mentað kvinna, so eg ringdi til Prísráð Feroya og segði teimum frá hesum ræðuligu prísun- um, nógvur gangur, róp og skolan, ringjari aftur og fram. URSLIT: Prisurin å Politiken før år 9 kr. upp i 11 kr. í ådurnevndu kiosk. Nú var eg rættiliga óð, ringdi niður til Politiken og spurdi teir, hvussu nógv Politiken kostar í innkeypi? Sunnudagsblaðið verð- ur niðri selt fyri 5 kr., her er íroknað ein vinningur uppá 1,03 kr. So kiosk- eigarin í Havn keypir blaðið fyri 3,97, um vit siga at hann fær hvert einasta blað sent einkult- víst til Feroya (og so erur er hann helst ikk) kunnu vit leggja 2,70 í porto afturat. Samlaðu útreiðsi- urnar eru sostatt 6,67 kr. Úrteka 65 % ella allarhelst meir. Kioskin liggur í einum stovni, sum stutt síðani hevur gjert vart við seg við uppskotinum um ein idnaðarmiðdepil, ið mill- um annað skal átaka sær ymisk granskingarsterv, sum nú eru undir tí almenna. Ringt er skilið nú. Tá eitt vanligt fólk ikki fær hjálp frá einum almennum stovni sum T.d. Prísráð Føroya, hvussu verður vorðið, tá privatmenn yvirtaka gransking og kontroll, eg vil ikki vita meir. Eitt hegt mentað bygdafrell Almenna Sjóntvætlið Vit suðuroyingar vóru negd við sjónvarpið, sum tað var, og vit guldu gleðiliga tær 400 kr., sum limagjaldið var um árið. Einans við hesum pen- ingi fíggjaðu vit sendara og anteunur, so flest øll í oynni skuldu fáa sama gagn av tiltakinum. Fyri okkum er tað ó- fatuligt, at vit nú við al- menna sjónvarpinum ikki so frægt sum fáa ein trið- ing av senditíð, saman- borið við tað nógva sjón- varpsfelagið sendi. Hatta haldaragjaldið. nú verður talað um, fer bert at gera, at nógv heldur selja tólini enn gjalda so mikið fyri tað lítla og vánaliga, ið nú sent verður. Kundi hugsað mær at skotið upp, at almenna sjónvarpið eitt kveld sendi tað, felagið her suð- uri kundi hugsast at sent — tá skuldu tit sæð, hvat fólk heldur vildu havt. Vit skilja heldur ikki, at alt hatta fólkið skal til fyri at gera júst tað sama sum privatpersónar uttan len høvdu sum itriv. Vit skilja væl skandin- avisk mál — uttan iva betur enn tað avskeplaða føroyska, sum t.d. út- varpið metir sum rætt og gott. At tit ikki skammast, bæði tit, ið hava fingið okkum hatta forkryplaða sjóntvætlið og tit, sum uttan himpr tora at tala um pengar og aftur meiri pengar fyri ikki nógv annað nýtt enn hatta ávísa skrímslið á skerm- inum. Ønegdur sjónvarpseigari tjak og meiningar Vit gera tesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini.