hósdagur 10. mai 1984síða 11

Nr. 55 — 10. mai 1984 Skúlanæmingar gjert arbeiðsuppgávu! Ov leyst grundar- lag undir útbygging tíðindablaðið av fiskaalingini „Menn, sum fara undir hesa vinnu, kenna ov lítið til trupulleikarnar, ið standast av henni. Sum demi kunnu vit nevna tað, sum hendi á Funningesfirði fyri kort- um, har meginparturin av alifiskinum doyði. Vit hava fingið at vita frá álítandi keldum, at orsøkin var ókunnleiki innan økib«. Hetta siga fýra studenta- skúlanæmingar í úrskurði sínum í eini uppgávu, teir hava gjert á studentaskúl- anum í Hoydelum. Tíðindablaðið Sosialurin hevur fingið loyvi at tríva í okkurt av ti, sum næm- ingarnir siga í hesi uppgávuni. Tað er annars vorðið steðugt meira vanligt, at næmingar ymsa staðni frá leita út á Sosialin at læna tilfar um evni, sum blaðið hevur viðgjert meira ná- greiniliga, eitt nú fiska- alingina. Eisini hesir fýra næm- ingarnir nýttu hevi at leita inn á gólvið, tá teir byrjaðu uppá uppgávuna og nú aftaná, at hon er liðug. Teir fýra næmingarnir siga í úrskurðinum m.a.: „Út frá teimum upplys- ingum vit hava fingið, við rakstrarúrslitum v.m. kunnu vit siga, at sum nú er gevur alivinnan ongan pening av sær. Við hesum er ikki sagt, at gevast skal Hjelm og Dánjal Niclasen við hesi vinnu. Heldur skulu vit við hjálp frá landinum, útbyggja hesa vinnu á tann hátt, at royndir verða gjerdar við alternativum fiskasleg- um. Fiskaaling er ein nyggj- ur vinnuvegur, og vid einari nýggjari vinnu eru altíð byrjunnartrupulleik- ar. Vit eru komin fram til, at tey geografisku og bio- logisku viðurskiftini í Fer- oyum eru vælegnað. Fiskaaling er ein sera krevjandi vinna. Mong halda, at hetta er lætt- vunnin peningur, men so er ikki, heldur tvørtur ímóti. Tervur er á stýring innan útbyggingina av hesi vinnu, men nú er bati fyri framman. Nevndin viðvíkjandi fiskaaling er nýliga komin við uppskoti um, hvussu vinnan skal útbyggjast. Tað er gott, at nevndin er komin við hesum upp- skoti, men vit taka ikki undir við tí, við tað at vinnan verður bygd á eitt alt ov leyst grundarlag. Vit áttu at latið P/f Fiska- aling hildið fram við royndum við at finna betri og bíligari fóður, og fáa teir best egnaðu alifisk- arnar. Men hesar royndir verða kevdar av tí stóra eftirspurningi, ið er eftir smolti, við tað at ov fáar smoltsteðir eru, saman- borið við tey flotbúðra- loyvi, sum givin eru. Okk- ara uppskot til útbygging av vinnuni er, at bíðað skuldi verið við umtalaðu útbygging, til vit høvdu nóg gott grundarlag. Hetta meta vit ikki, at vit hava í dag, við tað at menn, sum fara undir hesa vinnu, kenna ov lítið til trupulleikarnar, ið stand- ast av henni. Sum demi kunnu vit nevna tað, sum hendi á Funningsfirði fyri kortum, har meginpart- urin av alifiskinum doyði. Vit hava fingið at vita frá álítandi keldum, at orsek- in var ókunnleiki innan ekið. Vónandi verður treyt sett við, tá menn í fram- tíðini fara undir hesa vinnu, og hon skal verða, at teir hava innlit í trupul- leikarnar, ið standast av hesi vinnu, so hetta ikki endurtekur seg. Grunnar okkara eru við at verða uppfiskaðir, tí mugu aðrar alternativar vinnur finnast. Ein av hesum meguleik- um er fiskaaling, men vit meta, at ov skjótt er og verður farið fram. Leggj- ast kann afturat, at í mun til ílegurnar, er aling ikki ein vinna, ið skapar nógv arbeidsplåss«. Skulin og føroyska samfelagið Uppgávan byggir annars á samreður og ymiskt skrivað keldutilfar. Tey fýra hava í stóran mun viðgjert arbeiði og alisteðina hjá P/f Fiska- på Teir fýra studentaskúlanæmingarnir uttanfyri blaðhús Sosialsins á Argjum: Hallur Hjelm, Jan Poulsen, Rúna aling, sum er tann elsta og stersta alisteðin í Fer- oyum í dag. Um orsekina til at tey hava valt at skriva um fiskaaling siga næming- arnir, at hetta evni verður sera nógv umrett í letuni og hetta kemst av, at Feroyar eru noyddar at út- vega sær alternativar vinnuvegir. Um innsavningina av tilfarinum siga tey, at hetta hevur gingist illa. Ætlanin var at fáa við- gjert roknskapin hjá P/f Fiskaaling, men vísti tað seg at vera sera trupult at fáa hendur á honum. Tað er bert at fegnast um, at føroyskir lærarar og skúlanæmingar gera undirvísingina nútíðar- kenda — og viðkomandi sum í slíkum feri, har næmingarnir arbeiða við evnum, sum snúgva seg um nútíðina og ikki minst um framtíðina t.v.s. um eina tíð, har teir sjálvir vera við til at mynda eitt nú vinnulívið í feroyska samfelagnum. Samfelag okkara eigur nógvar og ríkar megu- leikar. Teir eiga skúlarnir at troyta. Her eru so vissuliga mong evni at triva í. Og her kunnu sku'- ar fáa gagn av eini saklig- ari og objektivari fer- oyskari pressu, sum eftir ferimuni sjálvandi umreð- ur tey ymsu evnini sum árini ganga. jan Henda tekningin príðir forsíðina á uppgávuni um fiska- aling Feroyingar og danir samarbeiða um kalvaaling Í summar byrjar eitt samarbeiði millum Fiskirannsóknarstov- una og Danmarks Fiskeri- og Havunder- segelser í Hirtshals Hetta verður sum so fyrsta samarbeiði av sínum slag. Jákup Sverri Joensen, leiðari á Fiski- rannsóknarstovuni sig- ur, at ætlanin er at taka nakrar kalvar nú í summar og hava teir gangandi í kanalunum á Oyrabakka. Har eru frammanundan nakrir smærri kalvar. — Vit vóna at fáa nakrar stórar og helst kynsbúnar kalvar, sum vit kunnu strúka. Ætlanin er so at lata kanningarstovninum í Hirtshals rogn og síl til at klekja og síðani at fóðra fiskin. Tað hevur verið nógv tosað um at ala kalva, men hetta hevur enn ikki eydnast. Tað vísir seg at bera til at klekja, men enn hevur tað ikki eydnast at fáa tann lítla kalvamurtin at taka fødi til sin. T6 bendir okkurt á, at norðmenn eru við at finna fram til eina loysn í hesum máli. Jákup Sverre Joensen sigur, at finst ein loysn á hesum spur- ningi, so er ætlanin at fara undir at ala kalva í Feroyum bæði til at seta í kanalir ella hyljar og til at seta út á sjógv. — Tá verður so meguleiki at nera um sjálvan kalvastovnin jan Einki avtalað við brennisteð Tað er avgjert, at brennisteðin hjá Inter- kommunala Renovati- ónsfelagsskapinum skal liggja við Áir. Ein av grundgevingunum fyri at leggja steðina her er tann, at fiska- alingin har á staðnum skal brúka avlopshitan frá steðini. Vit hava spurt Jákup Sverra Joensen, for- mann í Fiskaaling, um nekur avtala er gjerd millum Fiskaaling og Interkommunala Reno- vatiónsfelagsskapin. Jákup Sverre Joensen sigur, at tað fyriliggur eingin av- tala. Hann vísir tó á, at teir hava fingið fyri- spurning frá nevndini um Fiskaaling er hugað fyri at keypa av- lopshitan. — Eg havi skilt tað soleiðis, at Fiskaaling skal gjalda tær 15 mill. kr. fyri avlopshitan, sum longu eru brúktar til bygging av brenni- steðini í Eysturoynni. Til tað hava vit sagt, at tað kann als ikki lata seg gera. Vit hava sagt, at vit hava áhuga fyri at brúka hitan til alingina, men tílíkar upphæddir kunnu ikki koma uppá tal sigur Jákup Sverre Joensen. Uppá fyrispurning um Fiskaaling sum so hevur gjert sær tankar um víðari útbygging við tí fyri eyga at brúka avlopshitan í brennisteðini sigt hann, at tað hava te ikki.