týsdagur 24. september 2002síða 8

Nr. 182 - 24. september 2002 15 Reyð-grøna stjórnin í Týsklandi heldur fram, men aftur- gongdin hjá sosial- demokratunum ger, at tann komandi stjórnin verður ikki so sterk sum tann undanfarna TýSKA VALIÐ Árni Joensen: Gerhard Schrøder heldur fram sum týskur kanslari, men hann kann takka Teim- um Grønu fyri afturvalið. Undan valinum vóru tað mong, sum høvdu hug at sera Tey Grønu uttan fyri framtíðina í týskum polit- ikki, og veljarakanningar bendu eisini á, at flokkurin fór at liggja um minsta- markið, sum er fimm prosent av atkvøðunum. Tí kom tað óvart á fleiri, tá flokkurin fekk 8,6 prosent sunnudagin. Men eygleið- ararnir eru samstundis á einum máli um, at formað- urin, Joschka Fischer, eigur ein stóran part av æruni av sigrinum, tí hann hevur enn einaferð prógvað, at hann er ein tann best umtókti politikarin í Týsklandi. Uttan framgongdina hjá Teimum Grønu hevði Ger- hard Schrøder fallið sunnu- dagin, og so hevði týski kanslarin itið Edmund Stoiber. 306 av 603 Sum væntað fingu sosial- demokratarnir afturgongd. Afturgongdin var 2,4 pros- entstig, og flokkurin endaði á 38,5 prosentum. Tann konservativa samgongan CSU og CDU fekk eisini 38,5 prosent. Tey Grønu fingu 8,6 prosent, meðan Fríu Demokratarnir FDP fingu 7,4 prosent. Serliga úrslitið hjá FDP var vána- ligt. Flokkurin hevði sett sær sum mál at fáa 18 pros- ent av atkvøðunum, men fekk minni enn helvtina. Í tinginum í Berlin gevur úrslitið sosialdemokratun- um 251 umboð og Teimum Grønu 55. Teir báðir flokk- arnir hava sostatt 306 av teimum 603 tingumboðun- um og harvið tann neyðuga meirilutan. Teir konservativu fingu 248 tingsessir og FDP 47 ella tilsamans 295. Teir báðir seinastu sessirnir fóru til fyrrverandi kommun- istarnar PDS. Flokkurin rakk ikki upp um minsta- markið og misti allar sínar 36 tingmenn, men fekk tveir beinleiðis valdar ting- menn. Stjórnin viknað Edmund Stoiber viðgekk gjáranáttina ósigurin, hóast hann kundi fegnast um framgongdina hjá teimum konservativu. Hann vænt- aði kortini ikki, og tann komandi stjórnin fer at halda leingi og neyvan árið út. Politiskir eygleiðarar í Berlin siga, at hóast Ger- hard Schrøder heldur fram í kanslarastólinum, er tann reyð-grøna stjórnin ikki so sterk, sum hon var undan valinum. Tað er heldur ikki greitt, at Tey Grønu fara at krevja størri ávirkan á politikkin og fleiri ráðharrasessir, nú flokkurin bjargaði kanslar- anum og samgonguni. Ein ísraelskur ráð- harri hevur sagt, at palestinski leiðarin, Yasser Arafat, skal rekast í útlegd, men ein annar avsannar, at tað er ætlanin MIÐEYSTUR Árni Joensen: Síðani hósdagin hevur ísra- elski herurin kringsett høv- uðsstøðina hjá Yasser Ara- fat í býnum Ramallah á Vestara Áarbakka, og fleiri av bygningunum eru síðani lagdir í sor. Spurningurin hevur ver- ið, hvat ísraelsmenn ætla við átakinum, men sunnu- dagin kom Weizman Shiri, varaverjumálaráðharri við einum svari, tá hann segði, at herurin fer ikki at gera Arafat nakað mein ella at taka støð hansara, men at ætlanin er at noyða palest- inska leiðaran at gera av, hvagar hann ætlar sær at fara. Weizman Shiri segði hetta í samrøðu við ísra- elska sjónvarpið, men bert fáar tímar seinni segði Shimon Peres, uttanríkis- ráðharri við amerikanska sjónvarpið CNN, at Ísrael fer ikki at reka Arafat av landinum. – Vit hava ongar ætlanir um at vísa honum burtur. Vit ætla heldur ikki at beina fyri honum. Men vit vilja hava prógv fyri, at hann hevur tamarhald á sínum egnu. Kann hann ikki tað, mugu palestinar fáa eina nýggja leiðslu, segði Peres. Amerikanska stjórnin hevur sagt, at ísraelska av- gerðin at kringseta høvuðs- støðina hjá Arafat fer ikki at gera enda á palestinsku sjálvmorðsatsóknunum í Ísrael. Men ísraelska stjórnin sýtir fyri at taka herin aftur. Stjórnin sigur, at tjúgu palestinar, sum eru undir illgruna fyri yvir- gang, hava leitað sær skjól á støðini hjá Arafat, og teimum vilja ísraelsmenn hava fatur á. Arafat hevur svarað, at menninir verða ikki útflýggjaðir. 47 aðrir palestinar hava givið seg yvir til ísraelska herin í Ramallah. Myndugleikarnir í Belgia hava gjørt av, at læknar skulu fáa loyvi at veita fólki deyðshjálp. Frammanundan hevur grannalandið Niðurlond gjørt deyðahjálp lógliga. Belgiska stjórnin sam- tykti fyri nøkrum døg- um síðani um tær neyð- ugu broytingarnar í ver- andi lóg. Samstundis hevur stjórnin gjørt av, at ein serlig nevnd skal halda eygað við, at regl- urnar verða hildnar. Sambært reglunum skulu læknarnir útfylla eitt spurnarblað, hvørja ferð teir geva deyðs- hjálp. Belgiska tjóðartingið samtykti longu í mai at loyva deyðshjálp. 86 tinglimir atkvøddu fyri og 51 ímóti. Ein mein- ingakanning í síðstu viku vísti, at 72 prosent av fólkinum taka undir við nýggju lógini. Ætlanin var, at umboð fyri Spania og Marokko skuldu hittast í gjár at tosa um ósemjuna mill- um londini um ta lítlu oynna Perejil ella Leila, sum liggur tætt inni undir marokkansku strondini. Men fundurin varð av ongum, tí sunnukvøldið boðaði marokkanski uttanríkisráðharrin, Mohamed Benaissa, frá, at hann hevði avlýst ta ætlaðu ferðina til Mad- rid, og at hann tí ikki fór at hitta spanska uttan- ríkisráðharran, Ana Palacio. Almenna marokk- anska grundgevingin er, at ein sponsk tyrla setti seg á teirri umstríddu oynni sunnudagin. Í av- lýsingini hjá uttanríkis- ráðharranum stóð, at Spania hevði enn eina- ferð gjørt seg inn á mar- okkanskt loftrúm og land. Ísraelski forsætisráð- harrin, Ariel Sharon, hevur sambært New York Times kunnað Hvítu Húsini í Washing- ton um, at Ísrael fer at svara aftur, um irakar fara at skjóta rakettir eftir málum í Ísarel, tá og um USA loypur á Irak. Undir Flógvakrígnum í 1991 skutu irakar 39 Scud-rakettir eftir mál- um í Ísrael. Tá svaraðu ísraelsmenn ikki aftur. Hetta komst av, at amer- ikanarar noyddu Ísrael til at binda frið, tí eitt ísraelskt aftursvar hevði forkomið arabiska stuðl- inum til amerikanska álopið. Ein meiningakanning í Ísrael hevur víst, at tveir triðingar av fólkin- um halda, at næstu ferð skal Ísrael svara iraksk- um rakettálopum. Sha- ron og aðrir ísraelskir politikarar vilja vera við, at nógvir arabarar tulk- aðu tað sum ein ísraelsk- an veikleika, at landið ikki svaraði iraksku álopunum í 1991. Leiðarar úr 25 londum í Evropa og Asia halda í hesum døgum toppfund í Keypmannahavn. Talan er um londini í tí sonevnda ASEM-sam- starvinum, sum umfatar ES og tíggju lond í Asia. Høvuðsevnið á fundin- um í Keypmannahavn er búskaparligt, sosialt og mentanarligt samstarv, men harumframt verða eisini samráðingar mill- um einstøk lond. Eitt nú skulu Suðurkorea og Japan hava ein fund sínamillum, og ES skal eisini hava fund við Kina. Trygdartiltøkini í Keypmannahavn eru sera umfatandi, og løg- reglumenn úr øllum landinum hava fingið boð um at koma til Keypmannahavnar at hjálpa løgregluni har. Herumframt hava teir einstøku leiðararnir ein riðil av trygdarmonnum og lívverjum við sær til Danmarkar. Deyðshjálp lóglig Eingin fundur Fara at svara aftur Toppfundur í Danmark Fischer bjargaði Schrøder Gerhard Schrøder greiðir atkvøðu í Hannover sunudagin. Eftir valið kann hann halda fram, men noyðist at takka Teimum Grønu fyri, at samgonguni varð lív lagað Ivi um, hvat Ísrael ætlar 15 14 Nr. 182 - 24. september 2002 Hóast bert 22 ár letur Alma á Lava upp sín egna ítróttahandil NÝGGJUR ÍTRÓTTAHANDIL Sólrun Hansen og Anja Brekkstein Í morgun(týsmorgunin) klokkan 09.00 opnaði nýggjur ítróttahandil í Handilskjarnanum í Mið- býnum í Havn. Tað er 22 ára gamla havnagentan Alma á Lava, ið hevur tikið hetta stigið. - Síðan eg var liðug við fólkaskúlan, havi eg arbeitt og spart pengar upp til ein møguligan handil. Eg havi altíð vilja havt mín egna handil, og í dag verður so dreymurin til verululeika. Hetta sigur 22 ára gamla Alma á Lava úr Havn, við Sosialin. Alma hevur í 3 ár verið í læru hjá Thomas Dam ítrótti. Í lærutíðini hevur hon verið í Danmark fýra ferðir í skúla og lært um ymisk ítóttarklæði og ítóttarskógvar. Har víðkaði hon um sín kunnleika um ítróttaklæði og lærdi, at tað eisini liggja tankar aftanfyri framleiðsluna av klæðum og búnum til ítróttaenda- mál. Merkini, ið hon fer at selja eru Nike, Human og ymisk onnur merkir av góðum slagi. Ítóttarhandilin, sum fer at halda har kiosk centrum var, er bert 50 fermetrar, men tó skal tað verða pláss til ítróttaklæðir bæði til menn, kvinnur og børn. – Grundin til, at handilin er so lítil, er fyri at kundin skal fáa tað honum ynskir, sigur Alma á Lava. VIÐMERKINGAR Helgi Abrahamsen Longu áðrenn fólkatings- valið í Danmark tann 20. november í fjør, boðaðu Vinstri- og Konservativi flokkurin frá, hvørji mál teir høvdu sett sær fyri at loysa, áðrenn teir fyrstu 100 dagarnir vóru farnir av einum møguligum stjórnar- skeiði. Aftaná valið skipaðu flokkarnir stjórn, og 100 dagar seinni kundu teir stoltir vísa á, at øll val- lyftini vóru hildin. 100 dagar í Føroyum Í Føroyum høvdu vit eisini løgtingsval tann 30. apríl í ár. Striltið gekk at skipa landsstýrissamgongu, tí teir sum taptu valið, vildu ikki leggja frá sær. Sjálvstýr- isflokkurin bleiv mestsum innlimaður í Fólkaflokkin, tí umráðandi var, at vinn- arin av valinum varð hildin uttanfyri alla ávirkan, fyri at kósin hjá fullveldis- landsstýrinum kundi verða hildin. Ein skuldi trúð, at visión- irnar hjá nýggja landsstýr- inum vóru øgiligar, tí ikki færri enn átta landsstýris- fólk, umframt løgmann, skuldu manna sessirnar, og tvey nýggj aðalstýri vórðu eisini sett á stovn. Ein nýggjur aðalstjóri er longu settur, og tann næsti er væl á veg. Samgonguskjalið varð undirskrivað tann 6. juni, og hevði tað føroyska sam- gongusamstarvið sostatt vart í 100 dagar sjálvan 14. september. Henda dagin plagar í hvussu so er tann eini samgonguflokkurin at gera nógv burturúr eini ávísari søguligari hending, so tað var upplagt, at 100- daga-avrikini eisini fóru at verða flættaði inn í onkra av røðunum á Café Nátúr. Tvey uppskot og fimm ósemjur Hvørji eru so avrikini, sum røðararnir kundu reypa av ? Tvey lógaruppskot eru higartil løgd fyri tingið, har annað var ein eykajáttan- arlóg (sum landsstýrið sambært stýrisskipanarlóg- ini var noytt til at leggjast fram), og hitt var ásetingin av fiskidøgum (sum sam- bært lógini um vinnuligan fiskiskap skal verða av- greidd í seinasta lagi tann 18. august). Tað vil siga, at í báðum førðum var talan um uppskot, sum lands- stýrið sambært lóg var tvingað at leggja fyri tingið. Hini seks landsstýris- fólkini og løgmaður, eru enn ikki komin í tingið við sínum fyrsta lógaruppskoti. Kortini hava fimm stórar ósemjur verið í samgong uni higartil, sum beinleiðis hava hótt samgongusam- starvið. Seinasta ósemjan er um nývaldu Siðsemisnevndina, og har er veruligt rumbul í málinum. Ein landsstýris- maður velur nøkur fólk í eina nevnd, men aftaná fáa hesi fólkini at vita av tingsins røðarapalli, at tey eru óegnaði at sita har. Soleiðis kunnu fólk ikki verða viðfarin av eini landsstýrissamgongu! Ikki ráðiligt at yvirtaka meira Danska stjórnin visti hvat hon vildi, tá hon tók við. Har vóru greiðir málsetn- ingar, sum veljarin annað- hvørt kundi vera samdur, ella ósamdur við. Í Føroyum vóru málsetn- ingarnir harafturímóti ikki so greiðir. Týdningarmesta málið var eftir øllum at døma at halda Sambands- flokkin uttanfyri alla ávirk- an, men innanfyri hevur verið eitt eljustríð, og úrslit síggja vit eingi. Og kortini so sigst at samgonguflokkarnir vilja yvirtaka øll málsøki (fyri- reikaði sum ófyrireikaði), tí í Føroyum skulu tey liggja í betri hondum enn í Dan- mark. - Trúgvi hvør ið trúgva vil. - Soleiðis gingu hesir fyrstu 100 dagarnir hjá landsstýrissamgonguni. Fyrstu 100 dagarnir Meiling Wung-Sung Argir Lykkeligt, at der endnu er en rest tilbage af Guds folk på Færøerne! Færøernes fremgang, velstand og succes er ene og alene beroende på, at der er mennesker her, som lever et engageret liv sammen med den Gud, der skabte mennesket. Guds tanke med os mennesker er, at vi skal leve livet her på jorden sammen med hinanden i oprigtig kærlighed. Glæde os sammen over, at Han elsker os med en så stor kærlighed, at Han ønsker hver og en af os hjemme hos sig til et evigt liv i Himmelen. Vi skal støtte og op- muntre hinanden til at leve et liv, som svarer til Bibelens forskrifter. Det er den kærlighed, som vi kan række ud til hinanden, og som er eneste virkelige kærlighed, som giver mennesket fremtid, lykke og håb. Forsvinder de kristnes islæt i et land, vil dets beståen snart gå sin opløsning i møde. Derfor er det glædeligt, at de kristne holdninger endnu præger Færøernes lovgivning. Færøernes fremtid, lykke & håb ! Frá dreymi til veruleika Tað hevur altið dreymurin hjá 22 ára gomu Almu á Lava at fingið sín egnan handil, og nú hevur hon gjørt dreym til veruleika. Týsmorgunin letur hon sín egna handil upp. Mynd: Álvur Haraldsen. C M Y K 14