týsdagur 19. juni 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Abyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Bladfélk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jéhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Kurstapini eiga ongan lut i uttanlands- skuldini Í BLADNUM leygardagin gjørdi formadur Føroya Javnadarfloks viðmerkingar til búskaparligu støduna og tað, sum formaðurin í ráðgevandi nevndini segði í út- varpinum fyri stuttum. ATLI DAM vísti á, at gongdin júst hevur verið tann, sum hann og javnadarflokkurin hava spátt. Hann visti eisini å, at rådgevandi nevndin sigur júst tað sama um orsøkirnar til ta skeivu gongdina, sum javnadarflokkurin hevur sagt hesi seinastu tvey årini. Í GREININI metti Atli Dam, at utt- anlandsskuldin við árslok i år verður 33 milliardir krónur. Roknað upp á hvønn føroying svarar hetta til 73.000 kr. Til sam- metingar kann verða nevnt, at um danska uttanlandsskuldin verður umroknað upp á hvfønn íbúgva, so svarar hon til 35.000 kr. Norska uttanlandsskuldin svarar til 25.000 kr TÁ TALAN ER UM uttanlands- skuldina, hava samgonguflokkar- nir tvinnar umberingar. Onnur er innflutningurin av skipum. Hin er kurstapini av eldri uttanlandslán- um. Tað vil siga, at teir geva inn- flutninginum av skipum helmingin av ábyrgdini fyri ta øktu uttan- landsskuldina. Hin helmingin skuldskriva teir undanfarnu sam- gongu og undanfarna landsstýri. Tað eru kurstapini av eldri uttan- landslánum. So lætt halda hesir menn, at teir kunnu sleppa sær sjálvum undan ábyrgdini. MEN HER VÍSTI Atli Dam á, at tey fyrstu tvey árini, hendan sam- gongan sat, vaks uttanlandsskuld- in úr 870 mió kr. upp í 1700 mió kr., og at hetta hendi uttan at skip vórðu innflutt. Her var talan um ein vøkstur upp á stívar 800 mió | oddagrein kr. Av hesum vóru 300 mió kr. kurstap. Orsøkin til kurstapini er vøksturin í dollaravirðinum. Men her er at hava í huga, at megin- parturin av okkara „áarturin av okkara útflutnings- verum verður seldur í dollars, og at vit harvið fáa kompensatión fyri kurstapini. VIT HAVA EIN nettofyrimun av høgum dollaravirði. Hóast hetta kostar okkum kurstap av lánum, sum vit hava í dollars, og hóast hetta førir hægri oljuprísir við sær, so hava vit kortini ein nettofyri- mun. Vit fáa nevniliga munandi meira fyri okkara utflutningsvørur, og hetta skuldi gjørt okkum førar fyri at rinda kurstapini, sum standast av einum hækkaðum dollaravirði. UM VIT HUGSA okkum, at doll- aravirðið var óbroytt hesi seinastu árini, so vóru mong kurstap. Men so hevði føroyski utflutningurin eisini verið hundraðtals milliónir lægri. T. v. s., at tá dollarin hækkar, fáa vit eina eykaútreiðslu, sum eitur kurstap. Men vit fáa so sanniliga eisini eina eykainntøku. Og hendan er munandi stórri enn eyka útreiðslan. SOSTATT DUGA umberingarnar hjá samgonguflokkunum íkki. Tær hava ikki hald í veruleikanum. Skipainnflutningurin eigur bert ein part av vøkstrinum í uttanlands- skuldini. Kurstapini eiga ongan lut i hesum vøkstri. Tey hava vit fingið fulla kompensatión fyri, við tað at vit hava fingið munandi meira fyri okkara utflutningsvørur. ÁBYRGDINA AV vekstrinum i uttanlandsskuldini hava teir ráðandi í Tinganesi og á tingi. Vøksturin stavar frá tørvandi styring. Frå skeivum iløgum i skip. Ella sum Atli Dam tók til: Tiltøk verða ikki tíkin. Mál verða ikki loyst, og avgerðir falla ikki. Hetta hevur verið stødan í skjótt fýra ár. Burtur og heima Afturkomin av ferð uttan- lands, var tað, sum eg fekk ein vátan vett beint frammanå, tá eg setti fótin á klettarnar aftur og las >Dagblaðið< Men hinvegin var tað so heimligt, ja, næstan líka foroyskt burturav sum ræstur fiskur og skerpi- kjøt, einaferð enn at fáa váttað ta fúlu rasismuna, tað bralandi fremmand- hatri3, ta trongskygdu nalvaskoðandi chauvin- ismuna; sum tykjast vera so sermerkt fyri fólka- flokkin. Eg var sunnanfyri og ferðaðist. Og hvat fann eg har? Fremmandahatur? Nesk álp á útlendingar? Var nakar har, sum í blød- unum legði meg undir líkt og ólíkt? Var tað nakar minnibegávaður politist- ur. sum segði meg vera njósnara? Nei. Eg fann blíðskap Eg fann eitt ótrúligt gestablidni. Fólk vóru so hjálpsom og fyrikomandi, at eg stundum næstan var heilt illa við. Og eg fann vinfólk fyri lívið. Vinfólk, sum hóast tey hava gingið lítið og einki í skúla, eru munandi meira at sær komin enn summir fer- oyskir blaðstjórar og pol- itistar Vinfólk, sum hyggja at hjartalagnum og ikki eftir, um tú ert foroyingur ella russari ella amerikanari eila okkurt heilt annað. Gott at eingin í teimum londunum dugir at lesa Nr. 70 — 19. juni 1984 føroyskt. Ti so hevdi eg skammast við at verið før- oyingur Rættiliga hugvekjandi, at fólk í hesum londum, sum bæði materielt og út- búgvingarliga eru nógv verri fyri enn føroyingar, kortini í so nógvar mátar eru so eðiliga nógv meira upplýst enn ið hvussu er summir føroyingar Kanska åtti folkaflokk- urin at skipað fyri einni kanningarferð til hesi loridini? Tað er jú Guðs barn, ið batnar. Hver veit, um oddafiskarnir í fólkaflokkinum so íkki komu sær úr tí andaligu niðuni, teir tykjast at liva , i? Ferðamaður Vit taka afturiaftur Tú skal altso einki fram- leiða, tí framleiðsla træla- bindur fólk. Fyri fáum árum síðani var alt væl, um konan var heima og tók sær av ti húsliga. Hon hevði tað kanska ikki altid so lætt, men tó var hon sín egin. Tað ar- beiði. hon gjørdi, var henni sjálvari at gagni og lå líkasum meira til hana Hon var sín egni arbeiðs- gevari, og lønin var vissu- liga av ødrum og betri slag enn pengar Hon hevði eitt frælsi Men so gjørdi hon eitt mistak: Hon ætlaði at keypa sær eitt sindur meira frælsi við at fara inn í framleiðsluna. tí so kundi hon kanska fara til sólskinsstrendurnar o.t Tað, sum hon gjerdi var, at hon seldi sítt frælsi Urslitid er, at hear góðu Harrans dagar standa konurnar í bygdini í stúku og longum ullintum undir- buksum inni á avist hesum keldu flakavirkjunum og sleppa ongan veg Imeðan koma onnur, litt sum brandingar, smil- andi heimaftur úr ymsum ættum við alskyns góð- gæti. Tey hava verið og „slappað av«. Men minst til: Tey arbeiða ikki í framleiðsluni. Og tað skal tú heldur ikki gera. Tú skalt einki framleiða Framtíðarpædagogurin Við at skriva navn og bústað tygara á seðilin niðanfyri og senda okkum hann, kunnu tygum fáa Tíðindablaðið SOSIALIN send- andi triggjar ferðir um vikuna restina av ársfjórðinginum. Tað er bert at lata seðilin niðanfyri í postkassan. Vit rinda post- gjaldið. 5 fø i ! HL 1 Sjålvandi taki eg av hesum frálíka tilboði og tekni meg sum haldara av Tíðinda- blaðnum Sosialinum. Bústaður: l OpostsB SOSTALURIN noder posigjeldid LI Postbox 76 = 3800 Torshavn Kannað posthúsinum i ti > | »Tj 1,4) VEREIN ENA ALAIN TY Ti