leygardagur 28. juli 1984síða 8

Orsakað av skriving í Sosialinum, eydnaðist tað at fáa býráðið í talu. Dagin eftir at fólk undir Varða hevdu greitt frá ótolandi viðurskiftum teirra í Sosialinum, samdust býráðslimir um at steðga asfalt- verkinum. Grótbrotið heldur fram í meguliga fýra ár afturat, men her verða ábetur gjerdar, so grótdustið ikki kemur í bústaðarekið undir Varða. Vert er at viðmerkja, at eingin verður arbeiðsleysur, av tí at asfaltverkið steðgar. Poul Michelsen sigur, at teir fáa frameftir arbeiði hjá kommununi. Orð og myndir: Dagny Joensen Hóast fólk undir Varða í meira enn 20 ár hava roynt at fingið býráðspol- itikarar í talu, so eydn- aðist tað ikki fyrr enn tey settu seg í samband við Sosialin! Asfaltverkið við Oyggj- arvegin hevur staðið sum ein hóttan yvir umhverv- inum har, og hevur gjert gerandisdagin ótolandi. Nú er tað steðgað, — og fólk kunnu aftur draga andan, koyra vindeyguni upp og lata børnini fara út at spæla Orsekin til greinina í hósdags Sosialinum var, at nekur fólk ringdu til okkara og bóðu um, at vit avmyndaðu asfaltverkið, sum stendur nærindis set- húsagkinum. Aftaná greiddu tey frá, hvussu viðurskiftini vóru í ger- andisdegnum, við asfalt- royki og steindusti úr Grótbrotinum. Sosialurin setti samband seg í við býráðsfor- mannin, sum segði, at fundur skuldi verða um málið beinanvegin. Hóast góð 20 ár, so eydnaðist tað at fáa polit- ikararnar at steðga asfalt- verkinum, bert eftir einum degi! Aftaná fundin í tekn- isku nevnd byrådsins, tos- aði Sosialurin við Poul Michelsen, býráðsfor- mann, sum gjørdi við- merkingar til greinina í Sosialinum, eins og hann segði, hverjar ætlanir by- ráðið arbeiðir við, til tess at fáa endurstovnað as- faltverkið og flytan av grótbrotinum. Poul Michelsen situr við skrivaraborðið í býráðn- um. Framman fyri sær hevur hann úrslit av eini kanning, sum varð gjørd fyri tveimum árum síðan. Kanningin fevnir um viðurskiftini í Grótbrotin- um við Oyggjarvegin. Tað er Colas Fyritøkan í Dan- mark, sum hevur gjert niðursteðu — fyri tveim- um árum síðan! Har stendur: Asfaltverkið er beinleiðis skadilig fyri heilsuna hjá fólki og eigur at verða steðgað beinan- vegin! Vanliga manna- gongdin er, at slíkt verk liggur ein kilometur frá bustadarøki! Av ti at as- faltverkið við Oyggjar- vegin er so avoldað, ber ikki til at gera ábetur. Hertil kemur, at verkið er so vånaligt, at tað ikki kann framleiða asfalt við slíkari gédsku, sum er neyðug til ferðslu og veð- urlagið i Føroyum! — Hetta vistu tit fyri tveimum årum sidan. Hvi er einki hent i målinum? — Tað kemst av, at bý- ráðslimirnir ikki innan- hýsis kundu semjast um hverja skipan vit skuldu nýta, viðvíkjandi virk- seminum og endurstovnan av asfaltverki í kommun- uni. Figgjarliga vóru vit tá ikki ferir fyri at gera talan bleiv um at stovna eitt fel- ag, sum skuldi rekja virk- ið burturav. Eftir hesum. skuldi as- faltverkið rekast sum ein slíkar ílegur, so sjålvstødug eind, sum kundi framleiða asfalt til Tórshavnar kommunu og annars til privatfelog og kommunur kring um land- ið. Henda skipan virkar á tann hátt, at býráðið ella kommunan eigur parta- peningin. stovnar eitt 6- heft felag, sum keypir am- boðini. So kundi felagið valt eina nevnd, sum setti arbeiðsfólkið. Í dag hevur kommunan ein umvælingarbólk og ein áleggingarbólk innan as- faltvirkið. sum átekur sær arbeiðið. Vansin við ein- um felag er, at tá verða fólkini arbeiðsleys ein part av árinum. Í núverandi stødu, er asfaltbólkurin í kavarudding tann part av árinum, tá asfaltarbeiðið liggur stilt. Tá tit eru vitandi um skaðiliga árinið av asfalt- verkinum við Oyggjar- vegin og kortini einki er hent. Hví? — Ti semja um skip- anina ikki er fingin í lag, og ti talan er um priorit- ering av ymsu málunum. Grótvirkið skal fram- eftir virka. Verður nakað gjørt fyri at beta um grót- dustið, sum legst undir Varða? — Av ti at tað er 6- møguligt at steðga grót- virkinum. so verður fyri- bils gjørt ein iløga til dys- ur, sum spræna vatn, tå skervurin verður knústur. Hetta bindur dustið, so tað ikki fer víðari. Á fundinum hósdagin samdust býráðslimirnir um at finna eina loysn, so grótbrotið eisini kundi flytast. Hvussu langa tíð vænta tit tað tekur? — Tað er ein sann- roynd, at tað tekur drúgva tíð at fáa nýtt grótbrot endurstovnað, — eitt nú at fáa góðkent hvar tað skal standa og fyri at gera iløgur, sum verða serliga stórar. Eg meti sjálvur, at tað veruligt verður talan um eitt fýra ára skeið, til hetta er greitt, sigur Poul Michel- sen. Poul Michelsen, .. býráðsformaður Hetta er myndin, sum vísti góðveðursdagin, tá bústaðarokið una.r Varða lá fjalt í asfalt- royki og grótdusti. Nú er asfaltverkið steðgað, men enn noyðast fólkini at berjast við grótdust og larm frá grótbroti- num. Abetur verða gjørdar, so Grótbrotið kann nýtastíeitt fýra ára skeið afturat Frá heilsuligu steðuni: Nr. 87 — 28. juli 1984 Ein nýtist ikki at vera lækni — fyri at progva, at grótbrotið er ein vandi fyri bústaðarfólkið Høgni Debes Joensen, landslækni, sigur vid Sos- ialin, at eingin kæra er komin i Heilsunevndina, — i hvussu so er sidan 1981, tå hann tók við starvinum. Hann er tó vitandi um, at málið hevur verið við- gjørt í 70unum. Tað var ikki møguligt fyri Sosialin at skaffa upplýsing um hetta. Høgni Debes Joen- sen heldur, at tað er rætt og rimiligt, at asfaltverkið varð staðgað. Hegni D. Joensen, landslækni Er grótdust ikki eisini skaðiligt fyri heilsuna? — Tað er greitt, at tað ikki er uttan vanda fyri heilsuna, men tó hava kanningar víst, at eitt nú kisilsýra, sum gevur lungasjúkuna silicosa, ikki er í grótinum í Fer- oyum. Jón á Steig, yvirlækni og serkenur í lungasjúk- um sigur: — Hóast lungasjúkan silicosa ikki kemur upp á tal viðvíkjandi árini av grótbrotinum við Oyggj- arvegin, so kann tað ikki sigast annað enn, at tað er óheppið, at tað stendur so nær bústaðareki. — Eitt er í hvussu so er vist, at fólk sum hava veik lung- ur, eitt nú astma og bronkitissjúklingar, av- gjørt ikki hava gott av at anda steindust í seg. Sama er galdandi fyri smábern, sum hava veik- ari lungur enn vaksin fólk. Kanningar hava víst, at býarfólk, sum eisini fáa aðra dálking í seg, eru meira útsett fyri lunga- sjúkum, enn eitt nú - bygdafólk. Er tað rætt, at grót- brotið heldur fram? — Tað haldi eg ikki, ein nýtist at vera lækni fyri at nokta. Bert eftir greinini, sum fólk greiddu frá í Sosialinum, vita vit, at tað eigur at vera ein ovbyrjan fyri andadráttin hjá fólkum, sum búgva undir Varða. Er tað ein bati, um vatn- dysur verða settar á Grót- verkið? — Tað er í hvussu so er ein bati, í mun til tað sum hevur verið frammanund- an, sigur Jón á Steig, yvirlækni við Sosialin. Jón á Steig, yvirlækni a — F A|