hósdagur 16. august 1984síða 5

Nr. 95 - 16. august 1984 Eitt av mongum dømum um, hvussu skaði- ligt borgarliga landsstýrið er fyri vinnulívið Dimmalætting hevði tann 9. august ymiskar úrdráttir úr løgmansrødu Paula Ellefsens. Her verður millum annað greitt frá teimum stóru trup- ulleikunum, sum ein stórur partur av farmaskipaflotanum hevur av tí, at ávísar altjóða konventiónir enn ikki eru settar í gildi i Føroyum. Tað, sum Dimma ikki greiðir frá, Í eini ungdómssending í útvarpinum herfyri vóru arbeiðsviðurskiftini á flakavirkjunum tikin til viðgerðar. Orsøkin var tann, at eftir ollum at døma er tað at arbeiða á einum flaka- virki ikki hegt í metum hjá teimum ungu, tá tey skulu finna sær eitt lívs- starv. Hetta er tíverri alt ov satt. Hóast tað at arbeiða í okkara hevuðsfram- leiðslu skuldi verið eitt tað mest týdn- ingarmesta arbeiði í landinum, verður tað ikki roknað at vera »fint« at ar- beiða á einum flakavirki, og tey flestu taka alt annað fram um. Tað eru fleiri orsekir fyri hesum. Ein orsek er tann, at vanliga fatanin hevur verið tann higartil, at fiska- arbeiði er so »simpult«, at her er als ongin útbúgvingartervur. Tað at vit búgva í Feroyum ger, at fólk av sær sjálvum vita alt um fisk og fiska- arbeiði, og hvussu fiskur skal veiðast og hagreiðast! Hetta hevur verið tann vanliga fatanin millum fólk. Og hetta samstundis sum fólk skulu nýta fleiri ár fyri at fáa eina útbúgving sum pylsumakarar fyri at nevna eitt demi. er fyri tað fyrsta, at hesar konvent- iónir longu í vár kundu verið sam- tyktar á løgtingi, um politiskur vilji hevði verið til tess í samgonguni. Og tað, sum Dimma fyri tað annað gloymir at greiða sínum les- arum frá, er, at leogmaður í síni løg- mansrødu upplýsti, at frá lands- stýrinum kemur einki uppskot um at Hetta hevur gjørt tað, at tey flestu ikki halda nakra framtíð vera í hesi vinnu, tá ikki var brúk fyri nøkrum útbúnum fólki. Hetta er við at verða broytt nú. Ásannað verður í sterri og sterri mun, at eisini her er tervur á út- búnum fólki. Og í landsstýrinum liggur eitt uppskot um at seta eina fiskiídnaðarútbúgving í verk, sum helst verður veruleiki nakað skjótt. Og tað er einki at ivast í, at verður brúk fyri útbúnum fólki á einum eki, verður tað eisini meira áhugavert og virðismett enn annars. Ein onnur orsek er tann, at arbeiðið á einum flakavirki er so ótrygt. Farið verður bert til arbeiðis, tá fiskur er, og arbeiðsfólkið veit ongantíð um arbeiði verður dagin eftir eisini. Tí kunnu vera tíðarskeið, har onki er at for- vinna, meðan onnur tíðarskeið eru, har arbeitt verður nógv yvir. Hetta er kanska ikki ein stórur trupulleiki hjá teimum, og her verður serliga hugsað um giftar konur á bygd, sum rokna arbeiðið á einum flakavirki sum eina eykainnteku, og sum tí ikki leggja so nógv í, um onki er at gera til tíðir. - FADVE fáa t.d tykta á logtingi løgmansrøduni kanst tú lesa, at tað í hesum føri er fólkaflokkurin, vinnu- flokkurin, ið vera skal, ið blokerar hetta mál Sum nevnt hava hesar konvent- iónir longu verið fyri tinginum. Tað var longu í vetur greitt fyri javnað- arflokkinum, at stórir trupulleikar fóru at taka seg upp fyri serstakliga tangaskipini, um ikki ávísar altjóða konventiónir, sum skjótast vórðu samtyktar á løgtingi, so føroysk skip til eina og hverja tíð kunnu vísa fram t.d. Marpolcertifikat. Javnað- arflokkurin legði ti tann 21. mars í ár uppskot fyri løgtingid um, at áleggja landsstýrinum alt fyri eitt at leggja konventiónirnar fyri legtingið. Uppskotið varð sum at kalla øll skilagóð andstøduuppskot sópað av borðinum, gjert til láturs og felt av einari samdari samgongu. > Vit hava als ikki brúk fyri hesum konvent- iónunum — tær verða bert at tyngja raksturin hjá okkara reiðaravirkj- søgdu tey umboð fyri sam- Marpolkonventionina sam Millum reglurnar i um.«, gonguna, sum hirdu at taka orðið undir fyrstu viðgerð. Men nú er so vent í holuni! Fýra mánaðir seinni kemur log- maður sjálvur og fortelur legting- Men hetta er sjálvsagt heilt »Otil- friðsstillandi< hjá teimum, sum skulu forsyrgja síni familju við hesum ar- beiði. Hesi hava ikki ráð til at missa ein tíma. Og er ikki arbeiði longri tíðarskeið, kann skjótt koma at knípa við at fáa endarnar at rekka saman. Og tí er tað kanska ikki so merkiligt, um ungfólk ikki vilja binda seg til eitt slíkt ótrygt arbeiði. So er spurningurin, um nakað kann gerast við hetta, og um tað ber til at tryggja arbeiðsfólkunum trygg inn- tekuvirðurskifti. Hetta skuldi verið meguligt. Ein fylgja av útbyggingini av trolaraflotanum er í hvussu er, at flakavirkini hava nógv meira steðuga tilgongd av ráveru enn talan var um fyri nekrum árum síðani. Og ti er arbeiðið á flakavirkjunum eisini vorðið meira steðugt. Tí mátti borið til, at flakavirkini settu tey flestu av flakafólkunum, sum ynskja tað, í fast starv og við fastari mánaðarlen. Sjálvsagt ber ikki eisini at tryggja eina fasta arbeiðstíð frá 8—17. Men tað eru jú nógv, sum ikki hava eina slíka fasta arbeiðstíð. Um vit bert at hald verður handilsskipum Marpolkom inum, at vandi er fyri, lagt á fleiri av okkara, um ikki t.d entiónin verður samtykt í stundini ella við oðrum orðum: júst somu orð. sum javnaðarflokkurin segði í tinginum tann 21 Tann lagna, sum hetta mál hevur fingið frá samgonguni er eitt gott domi um ta líkasælu og tað ábyrgd- arloysi og tann standandi ruðulleika, sum ræður í hesari samgongu. Men hetta mál er helst eisini eitt domi um klassiskan kenningapoli- tikk: Tað er sum bendir á, at ikki mars í ár! vina- og nógv reiðarar nevniliga ávisir ynskja, at verða darvaðir av strong- um altjóða konventiónum um trygd og útbúgving. Tað eru so hesir, sum hava sent sínar ordrar út tilsinar skutilssveinar í Tinganesi, sum altið akta! Men javnaðarflokkurin fer ikki at hesum máli. Hann hevur longu reist spurningin í logarnevnd- ini, har tað tykist vera áhugi fyri málinum og so fáa vit at siggja um samgongan framvegis fer at tora at sabotera hetta, fyri farmaskipaflot- an so týðandi mál. sleppa Jóannes Dalsgaard nevna sjúkrasystrar, bussferarar og fangaverðar, so hava hesi øll fast starv, men tey arbeiða ymsar tíðir í samdegrinum. Men tað tímatal, sum tey fáa løn fyri, er tó fast, og svarar til 40 tímar um vikuna. Hetta kundi uttan iva eisini verið gjørt á flakavirkjunum, soleiðis at gjørd verður ein skipan, sum fyrst og fremst tryggjar fólkunum eina fasta månadarløn, sum verður útgoldin ein fastan dag. Og fyri hesa mánaðarlen skal verða arbeitt tað sum svarar til normalarbeiðstímarnar = í einum mánaða, t. v. s. umleið 170 tímar. Og hesar 170 tímar skal verða arbeitt, tá fiskur er. T.v.s. at verður arbeitt meira enn 8 tímar onkran dag, ella meira enn 40 tímar onkra viku, skal sjálvsagt »avspaserast« fyri hetta. Ein tílík skipan krevur sjálvsagt gjellar samráðingar millum arbeiðara- feløg og arbeiðsgevarar. Men eg eri sannførdur um, at hon vildi verið til fyrimun fyri báðar partar. Fyri ar- beiðararnar vildi hon merkt, at í stað- in fyri eitt leyst arbeiði, fingu tey nú eitt fast, sum tey kunnu liva av, og har tey kunnu rokna við síni festu mánaðarlen eins og onnur fastlent. Fyri virkini og vinnuna sum slíka vildi hetta merkt eina meira stabila arbeiðsmegi, og tað er jú av stórum týdningi fyri allar fyritøkur, at fólkið er áhugað fyri at steðast, og ikki sum nú bert tekur flakaarbeiði, tá einki annað er. Og fyri samfelagið sum slíkt vildi hetta hjálpt til, at fiskaarbeiðið varð virt sum onnur arbeiði, sum tað vildi verið eins náttúrligt hjá teimum ungu at valt, sum at fara á skrivstovu fyri at nevna bert eitt eki, sum tey flestu ungu í dag taka frammum fiskaarbeiði. Sum sagt er hetta bert eitt hugskot, sum kann byggjast víðari uppá, og tað eru teir ymsu partarnir í málinum vælkomnir at gera.