leygardagur 18. august 1984síða 8

tíðindablaðið Hugleiðingar ólavsskumorgun á Vågseidi Staddur á Vágseiði ólavsskumorgun 1984, siti eg í bilinum, beint við innkoyringina til grótbrotið. Gjøgn- um útvarpið hoyri eg tað, sum fer fram á Tinghúsvellinum í Havn. Sangleta er, megnarverk Jógvan Waagsteins og Edward Mitens. élavsøkukantatan. skrivað í 1930. til minnis um at 900 ár vóru umliðin. síðan Ólavur kongur Heilagi fell á Stiklastoøðum. verður framførd. Spell bert. at eingin longur átekur sær solopartin í hesum verki. Frá- sæð tí evnaliga Volker Behrens. sála. sum nú var farin undir at syngja einrøddapartin. minnist eg bert Sverra Dahl í hesum leikluti. Um hann hevur sungið henda partin síðan tá. veit eg ikki. men í 1952 sang hann. Hetta var serligt håtid- arhald. 100 ár vóru umliðin. síðan logtingið varð endurreist. Landskór. fyri fyrstu ferð her á landi. 200 sangarar. sang undir leiðslu H. J. Heigaards. og manskór Havnar Sangfelags, undir leiðslu Gunnar Mikkelsens og við Sverra Dahl sum solisti. framførdi 6lavsøkukantat- una. Fyri meg, og fleiri vi3 mær, var henda ólavseka eisini eitt serligt minni. Fyri kanska bæði fyrstu og seinastu ferð á ólavseku. tóku tveir seksæringar lut ' róðrinum. Og teir vóru >Getu-Tróndur<. úr Gøtu og >Norðlýsið<. sum vit úr Vági róðu við. Hetta var gamal torvbátur úr Sandvík. millumpartingur millum 10-mannafar og seksæring. sætta rødin var ein leysabekkur. sum lá frammi í skuti. Illa lak hann. Men vit vunnu. Hvat bleiv av >Norð- lýsinum<. veit eg ikki. men »Gøtu- tråndur« fór beinleiðis frá róðrinum út í landsneystið á Debesartroð. aftaná ósigurin móti gomlu klossuni úr Sandvík. Nú fór eg eitt sindur av leið. men eri brátt aftur við lotuna á tinghús- vøllinum. Sangurin tagnar. og Lis- beth Michelsen heldur hugvekjandi rødu. Kórið endar so við at syngja tjóðsangin. Harmar tað meg bert. at henda tjóðarogn av einum sangi. skal ljóða út yvir tann kest. sum Vágseiðið nú cr vorðið til. hetta sam eiðið. sum fyri so manga stirda sál og stúri menniskja hevur kenst sum ein linni. tá leitað varð út her. í kvirruna og vakurleikan. Men sjálvt um eg siti * ti rama rovkinum frá ti. sum frålidur, altid logandi bålinum * kommunala køst- inum í Skarðsgjógv. fyrr ein ediligur blettur. so felli eg tó ' undran og eri hugtikin av vekru sjónini. mær metir. tá eg hyggi vestur í hav. Tað eru so mangir tankar. sum vella upp í huga min eina t'l'ka løtu. Eg hyggi suður undir Skuvanes, oman á Kleiv og vestur móti Múla- gjógv. Havið stendur svart við Klettin. Sjáldan hevði vakri sangur Fríðrik Petersens, »Hvørjum man tvkja vakrast hjá sær<. har tað eina erindi jú ljóðar soleiðis: Og havið troytt av at berjast við teg. við tínar føtur hv'lir seg, tað er so vakurt í Førovum at búgva verðið sungin við djúpari meining enn eina lotu sum hesa. Rami lukturin frá Bukkuvaldinum dregur meg. fyri eitt bil. aftur til veruleikan. og eg etist yvir ta oyði- leggjan av náttúruvakurleika. sum er farin fram. sigi við meg sjálvan. at nú skal ikki tigast longur. og — knappliga rennur mær ' huga ein vending á donskum: Dette má jeg gjøre Indsigelse imod — og áðrenn eg veit av eri eg við Soren Kierke- gaard. og eirindaleysa stríð hansara móti donsku kirkjuni. t' júst hesi orð nýtti hann ' tí viðfangi. Hetta må vera tað. ein kallar fyri hugsunar- samband (idé — association). Og við tað. at man situr her í einseminum, og einki órógvar ein, so sveima tankarnir tilvildarliga. Nú var tað Soren Kierkegaard. eg kom í tankar um, og kirkjustridid. Sum argastu mótsteðumenn í hesum stríði sá Kierkegaard Jacob Nr. 96 — 18. august 1984 Mynster, biskup og primas donsku følkakirkjunna, og Hans Martensen, gudfrøding og professara. Kierke- gaard talaði harðliga at teirru kristniboðan. sum fór fram í kirkjuni og sum Mynster, sum leiðandi kirkjumaður. hevði avgerandi ávirk- an á. Hetta. segði Kierkegaard, var ein linnan av ti, sum í Nýggja Testamenti stóð, um at fylgja Kristus eftir í líðing, hetta var ein boðan tillagað tí, sum fólk helst vildu hoyra. Og tað gjørdi Kierke- gaard so mikið meira vreidan, ti eitt av lyklaorðunum í heimsspeki, ella lívsáskoðan hansar jú var »hin enkelte«: at tað var tað einstaka menniskja og ikki alla samkomuna, tað galt. og at hugnaliga boðskapur kirkjunnar ruraði fólkið í blund. Hann vildi ti hava Mynster til at viðganga. at tað var ein reingjan av hoðskapi bibliunnar. sum var boðað. Hetta vildi Mynster ikki. Og grimd- arhugurin vaks hjá Kierkegaard. men hann tagdi. Eina ávisa virðing hevði hann fyri hesum gamla. sum altíð hevði verið góður vinur við nána hansara. Hann tagdi framvegis. tå Mynster dovði í 1854. Men tá Martensen. sum ætlaði sær tann nú leysa bispa- stólin. helt líktaluna fyri Mynster, og frá nrædikustólinum skýrdi hann eitt sannleikavitni. tá gjordist Kier- kegaard ovbodid: at seta Mynster inn í teirru heilagu rað av rettum sannleikavitnum og pinslavåttum. sum lika frå apostlanna døgum havdu gingið i Jesusar fótasporum. ein mann. sum hevði staðið fyri einari linari kristniboðan. og sum hevði. hogur embætismaður notið alt tað góða. heimurin kundi hjóða: at kalla hann eitt leikavitni. seta hann inn í »Dette maa jeg gøre Indsigelse imod«. Men hann tagdi framvegis. Hann ætlaði sær ikki at lovpa á í ótíð. og harvið kanska forða fyri. at Mart- ensen fekk tann hispastólin. sum hann tråAndi so eftir. Men tá endi- liga Martensen hevði fingið sitt hoga embæti. tá lovsti Kierkegaard frá. av grimdarhuga. Mynster. Marten- sen. kirkja. prestar og allur tann »officielle kristendom< vórðu dikt undir í háan, beiskleika og van- virðing. Fólkið. um ikki so nógv kirkjan. var skakað. Kierkegaard var jú kendur sum meistarin. sum sann- teirru heilagu rødina —