leygardagur 1. september 1984síða 4

s.k Síða 4 tíðindablaðið $S0Sk jurin| Nr. 102 — 1. september 1984 Hon skuldi rationaliserast — men! Almenna umsitingin so spjødd i dag sum ongantið aður Í samgonguskjalinum settu sam- gonguflokkarnir sær fyri at endur- skoða og umskipa fleiri týdningar- mikil og umfatandi lógarverk og fleiri týdningarmikil og umfatandi umsitingarekir. Áðrenn eg fari vid- ari við hesum, vil eg minna å, at dagin eftir at tingið varð sett. samd- ust løgtingsformadurin og floksfor- menninir um, at mál ikki verða við- gjørd í hesi stuttu tingsetuni nú. sum annars eisini er tann seinasta áðrenn løgtingsvalid í heyst. Tað vil so siga, at tað, sum samgongan ikki hevur fingið frá hondini nú. verður ikki gjert í hesum valskeiði. Samgonguskjalið og málini Eftir at eg havi lisið samgongu- skjalið av nýggjum. fari eg at seta samgonguflokkunum og landsstýr- inum nakrar spurningar: Fyri tað fyrsta: hvat er vorðið av toll- og avgjaldslógini. ið skuldi endurskoðast ? Fyri tað annað: hvat er vorðið av tryggingarlógini. sum eisini skuldi endurskodast? Fyri tad tridja: hvat er vordid av studningsskipanini til fiskivinnuna. ið somuleiðis skuldi endurskoðast og umskipast? Fyri tað fjórða: hvat er vorðið av lógini um ráfiskagrunnin. sum skul- di endurskoðast og møguliga leggj- ast í annað lið enn í verandi skipan? Fyri tað fimta: hvat er vorðið av lógini um kreppulán til fiskiskip og fiskavirkir. ið skuldi endurskoðast ? Fyri tað sætta: hvat er vorðið av jarðarlóggávuni. sum skuldi endur- skoðast og umskipast? Fyri tað sjeynda: hvat er vorðið av almannaveitingunum. ið skuldu end- urskodast og lagast eftir foroyskum viðurskiftum? Fyri tað áttanda: hvat er vorðið av kommunulógini. sum skuldi end- urskoðast m.a. við ti fyri evga at fremja eitt rættvísari figgjarligt býti millum landið og kommunurnar? Fyri tað niggjunda: hvat er vorðið av transit— og frigovmsluni, ið skuldi setast å stovn i Førovum? Og fyri tad tiggjunda: hvat er vorðið av almennu umsitingini. sum skuldi rationaliserast? Eirki gjørt Harra formaður! Her eru ongi úrslit at vísa á. Til níggju teir fyrstu spurningarnar er svarið tað sama. Har er onki gjørt. Har eru ongi úr- slit. Har er onki ítekiligt. Men við- víkjandi tí 10. spurninginum er sanniliga nakað hent. Almenna um- LE Endamålid tykist vera, skal gjalda rentur og avdrått fyri åvisar ella ymiskar spekulantar, sum hava bygt bygningar fyri fleiri milliónir kr., sigur Vilhelm Johannesen, løgtingsmadur í hes- um næsta partinum av rødu sini undir viðgerðini av løgmansrøduni. at tað almenna Vilhelm Johannesen: — Vit skutu upp at lækka utlåns- rentuna fyri at beta um meguleikarnar hjá teimum, sum skulu seta b úgt — men slíkt fær ikki undirteku millum landsstýrisflokkar. sitingin er ikki rationaliserað. soleið- is sum samgongan setti sær fyri. men er tvertur ímóti so spjødd í dag. sum ongatid áður. Endamálið tykist vera. at tað almenna skal gjalda rentur og avdrátt fyri ávísar ella ym- iskar spekulantar. sum hava bygt bygningar fyri fleiri milliónir krónur vmsa staðni her í Havn. serstakliga uppi á Hálsi. Hetta eru teir. ið eiga sin ríkiliga part av ti ekta innflutn- landsskuldini, sin rikiliga part av ti økta innflutninginum. tí ekta hall- inum á handilsjavnanum og tí økta gjaldsjavnahallinum. Sum samsýn- ing fyri hetta »avreksverk«. skal tað almenna oman á alt gjalda rentur og avdrátt fyri hesar spekulantar. Bygdamenning Tá hendan samgongan varð skipað. varð bygdamenning gjord til eitt serstakt målsøki í landsstýrinum. og tey fyrstu tvey árini vórðu 75.000 kr. settar á figgjarlógina til bygda- menning. men tey seinnu árini hevur onki ovra staðið á fíggjarlógini til hetta endamál. Og vit hava heldur onga bygdamenning sæð. Tvørtur ímóti verða skattapeningur og toll- gjøld tikin av bygdunum til Havnar at gjalda leigu vid hjå almennum stovnum. sum hava leigad seg inn i ådur umrøddu bygningar her i Havn. og soleiðis skal fólkið á bygd- unum gjalda hesar bygningar fyri áður nevndu spekulantar. At seta búgv Í samgonguskjalinum finna vit eitt lógarverk. sum er endurskoðað og umskipað. Tað er lógin um húsa- lánsgrunnin. Men hvat var enda- málið við hesi endurskoðing og hesi umskiping? Jú. tað var at vidka lánimeguleikarnar = hjá teimum múgvandi — hjá teimum. sum bhvggja stór og dýr hús. soleiðis at hesi nú fáa størri lut í teimum biligu og lagaligu lánunum úr hesum al- menna lånigrunni, meðan lánimegu- leikarnir hjá teimum minni mentu eru Obroyttir. Í hesum sambandi skal eg minna á. at javnaðarflokkurin hevur sett fleiri uppskot fram við ti endamåli at beta um møguleikarnar hjá teimum. sum skulu seta búgv ella hava sett búgv. Her kann eg nevna floksins uppskot um at lækka útlánsrentuna. Floksins uppskot um at broyta lóg- ina um rentustudning til saman- sparing til sethúsabygging. soleiðis at rentustudningurin varð hækkaður úr 115 pst. upp í 2 pst.. at árliga innskotið varð hækkað úr 50 upp í 100.000 kr. og at samanspardi peningurin. umframt at verða nýttur til sethúsa- ella íbúðarbygging. nú eisini kann nýtast til keyp av grund- oki og til keyp av sethúsum ella íbúð. Byggibúgvingargrunnur Javnaðarflokkurin hevur eisini skot- ið upp at stovna byggibúgvingar- grunn landsins. Hesin grunnur skuldi eftir uppskotinum veita kommunum lán og studning til keyp og byggibúgving av jorð til sethúsa og íbúðarbygging. Grunnurin skuldi kunna veita lán upp til 60 pst. av samlaða kostnaðinum fyri eina út- stykking og harumframt 20 pst. í studningi, sum skuldi koma teimum til góðar. ið skuldu keypa byggi- grund til sethúsa- ella íbúðarbygg- ing. Men tiverri vann hetta frálíka og skilagóða uppskotið frá javnaðar- flokkinum ikki undirtøku. Umlættingarheim neyvan góðkent Ein meguliga ætlan um at gera umlættingarheim í Gjáargarði við Gjógv verður allarhelst ikki at- Tað vil siga, stýrið fer ikki at góðtaka hana. Eilif Samuelsen sig- Lands- at bíða eftir urslitinum frå hesi royndini, heldur landsstýrismaðurin. voldin til ta stóru gleðina úti í Tinganesi. Ikki hjá landstýris- manninum í almannamál- um í hvussu so er. — Eg kann ikki hugsa mær, at hatta kann vera nekur loysn, sigur Eilif Samuelsen, sum væntar henda ætlan fær somu lagnu sum ætlanin í vár at gera ellis- og rektarheim í Gjáargarði. ur, at tað krevst meira enn eitt hús til at gera eitt um- lættingarheim, eitt nú kvalifiserað starvsfólk dag og nátt. Og tað er dýrt. Eilif Samuelsen vísir eisini á, at royndin við dagstovni og umlætting fyri gomul fólk í Fugla- firði, sum kommunan og heimahjálpin standa fyri í felag, er ikki liðug enn. Rættast er í fyrsta umfari Málið um umlættingar- heim í Gjáargarði er ikki komið til Landsstýrið. Stýrið fyri Eysturoyar Rekar- og Ellisheimi ar- beiðir við tí í letuni. Ym- iskt skal kannast, sigur formaðurin í stýrinum, Hans Jacobsen, og meguliga verður málið viðgjert á styrisfundi í hesum mánaðinum. hd