leygardagur 1. september 1984síða 13

Nr. 102 — 1. september 1984 Við hattinum i hondini Tað kemur fyri dagliga, at einligar mammur verða fyri mannamuni, tí tær ikki hava familju. Tær fáa ikki íbúð fram- um familjur, hava torfort við at fáa born- ini ansað. Skulu tær eisini happast, tí tær ikki hava ein mann at stuðla seg til, so er tað eitt bakkast fyri kvinnufrígeringina. # Dagny Joensen, blaðkvinna... Í seinasta leygardagsblað skrivaði eg viðmerking til takkareðuna, sum Karin Kjelbro helt á Tingsins reðarapalli til familju sína. Hetta nevndi eg veitt bakkast fyri kvinnufríger- ingina«, tí júst ein fólka- valdur politikari — maður ella kvinna, eigur sjálv- steðugt, uttan innbland- ing í persónligum viður- skiftum sínum at taka tær avleiðingar, sum fylgja Býarbókasavnið: við, tá tey velja at fara inn í tinarbeiðið — helt eg. Henda viðmerking elvdi til tjak í fleiri lesarabrev- um. Ein heldur at tað var púra beint av Karini, at nevna familjuna. Eg haldi nú kortini, at tað er dekan ov lítið vit hoyra um fam- iljupolitikk á tingi, og at tað er sera lætt umfarið, — soleiðis bert at steva egnu familju av eftir fýra ára skeið, uttan at familjan tíðindablaðið sumfyribrigdi hevur fingið nakra stórvegis við- gerð á sjálvum tingarbeið- num. Í 14. september svarar Karin Kjelbro aftur, at hon ikki tekur tað sum eina sjálvfylgju, at sleppa at virka á útivelli. Hon heldur at eg eri kenslu- keld, ófólkalig og bert vil síggja alt við einum ónd- um eyga. Nú havi eg brúk fyri í yrki mínum sum blad- kvinna, at hava nógv eygu, og eg ætli mær at nýta tey eftir ferimuni. Danir hava eitt fyribrigdi, sum teir nevna at hava »skyklapper«, t.v.s., at ein hyggur beint fram, og bert sær tað ein vil góð- taka. Eg eri vanligur skatta- borgari og havi ti ut frå hesum, eisini åhuga fyri, hvat hesir pengar verða brúktir til. Hóast eg ikki eri politikari, so haldi eg meg hava rætt til tað. Hvert eg eri kenslukøld, so skal eg ikki gera við- merkingar til tað, tí tað hevur einki við mína mein- ing at gera. Um eg haldi tað verða ein sjálvfylgja at sleppa at arbeiða uttanfyri heimið, — við ella uttan stuðli, so skal eg spara lesarunum fyri grátukonusegum. Møguleikarnir hjå familjum at studla ella ikki stuðla, eru ikki bara soleiðis at sundurgreina í einum setningi. Hóast tú vildi ynskt, at orðaskiftið í legtinginum onkuntíð kundi verið beint á tann bógvin, at familju- politikkur varð umreddur, so hevur ein við tíðini vant seg við, at slíkt ikki er passandi tjakevni har. Tingfólk nýta metaforar (tosa í myndum), siga hverjum eðrum hvat tey hava sagt og gjert áður. Nýta hesi evnindaligu tøl- ini at prógva okkurt, sum eg í hvussu so er ikki skilji, — ella veit um, kemur nekrum til góðar... Tey hava jú tel- ini frammanfyri sær á ein- um skjali, svart upp á hvítt! Hóast eg í yrki mínum eri von at lurta eftir, hvat fólk siga, so fái eg ikki hevd ella hala í ellum hes- um hurlivasanum. Hvussu aðrir lurtarar kenna tað, veit eg ikki, men trupult er at tjakast um málini aftaná, tí upp- lýsingarnir eru so villing- arsamir Kanska eri eg eitt sind- ur svartskygd í mínum metingum, tá eg nevni til- tikna bakkastið í leygar- dagsblaðnum, men lat meg at enda tríva í nekur demi, sum eg í gerand- isdegnum havi fingið inn- lit í. Lat okkum taka ungu konuna, sum fer frá mann- inum við bernum sínum. Hon hevur onga familju í Havn og sjálvsagt onga í- búð, hon kann fáa til leigu Hon fer av landinum, tí í Danmark fær hon íbúð og hjálp, um neyðugt. Tað er skomm at fara til heim- bygdina aftur. Er henda kvinna ikki nóg góð at ar- beiða á Tingi, tí hon onga familju hevur at stuðla seg til! So er tað mamman, sum verður bukað av mann- inum, tá hann er fullur Hon biður legregluna tryggja seg, men fær boð- ið, at tað bert ber til, um maðurin hevur gjert seg inn á hana. Hon kann so bíða eftir dómadegi ella sleppa sær av landinum. Lurtar løg- reglan ikki eftir henni, tí hon er kvinna? Og so er tað omman, sum ansar ommubarnin- um å bygd. Hon kundi hugsað sær at farið á flakavirkið at arbeiða. Hon hevur alt lív sítt havt bern, mann og heim at ansa. Dóttirin og maðurin Eitt vónbrot at málið fall Í viðmerking til greinina í Sosialinum hósdagin, um býráðsavgreiðsluna av málinum um bygging av býarbókasavni í Havn, sigur Anna Brimnes, bý- arbókaverður, at tað er eitt vónbrot, at prinsip- avgerðin um at fara undir bygging ikki var tikin nú. — Talan var um eitt býarbókasavn til 16 mill. krónur, har býráðið skuldi hava seks mill. krónur tekar, so spaki kundi set- ast í, sigur Anna Brimnes. og heldur fram: — Talan var ikki um projektið hjá Palla Gregoriussen, sum upprunaliga ljóðaði upp á 40 mill. krónur, men um eitt broytt uppskot, sum Býarbókasavnið hevur til 1579 m'. ljóðaði soleiðis: — at útlán um hendir, og vísa Í yvirlitinum viðvíkj- skriva út projektkapping tel, uppgjerd í apríl 1983, andi útlánum hava 4.202 beinanvegin, í tráð við at 85.500 bekur vóru fólk lánikort. Helisviður- uppskotið um bygging av læntarút,ogat50pst.av skiftini eru ógvuliga býarbókasavni. — Eg veit hesum vóru vakstra- tronglig, tá hugsað verður heldur einki um nakrar mannaútlán, í farna ári. um, at fleiri familjur hava samráðingar, sum eru Býarbókasavnið, sum eitt lánikort, sigur Anna fer einki útlán fram. bókasavn er pedagogiskt verkstað at nýta í undir- vísing í skúlatíðini. Har Eftir uppskotinum hjá Palla Gregoriussen, ynskti Býarbókasavnið 2.000 m*. Uppskotið bleiv Brimnes at enda. farnar fram millum býar- bókasavnið og Lands- bókasavnið, ti hesir báðir stovnar hava hver sín virkishátt. Eitt skúla- heldur til í leigaðum høl- um í miðbýnum, hevur slakar 500 m? at húsast í. Anna Brimnes, býarbókaverður Dagny Viðmerking hava júst bygt hús, og omman sigur, at tey hava meira fyri neyðini at fáa pengarnar. Hon setist aft- ur. Hvar eru ansingar- stovnarnir á bygd og í bý?? So er tað eldra kvinnan, sum ansar sjúku vermammuni, sum liggur í songini í barndemi. Hon rópar og spyr upp í saman allan dagin langan, kvinnan er um at verða er høvdinum Hon hevur brúk fyri at koma út mill- um fólk, at tosa vanligt prát. Hvar eru umlætting arheimini ? ? Soleiðis kundi eg hildið fram, og tíverri eru hetta ikki endemi, men meira tekin um, at okkurt haltar í vælferðarsamfel- agnum, har tey minst mentu fáa sterstu byrður- nar. Eitt er vist, at høvdu fleiri kvinnur verið á Tingi, so hevdu slík fyri- brigdi fingið sterri rúmd í tingarbeiðnum. Tey eru so sjónlig, at eg trúgvi at kvinnur meira hevdu kent tað sum eina samfelags- skyldu og ábyrgd at gera nakað við tað. Í einum so lesarabrævi skrivar ein, at vit ikki hava brúk fyri jarnkvinn- Bret- um sum Tatcher í landi. Eg gevi henni full- komiliga rætt Havi sjálv skrivað um hasa damuna. Honer ein teirra, sum arbeiðir eftir fyri- skriftum frá mannliga starvsfeløgum sinum Just hetta var tað eg filt- ist á. Hinvegin er ikki neyðugt hjá kvinnum at standa við hattinum í hondini, fyri at sleppa at fáa meguleika at virka har, sum argerðirnar verða tiknar Eru kvinnurnar nóg nógvar i tali, so fara tær avgjert eisini at seta dám á sam- felagsskipanina innanífrá, har lógirnar verða smíð- aðar. Tær kunnu síðan leggja grund undir, at mannfólkahugsanin broytist, so veitin millum kynini minkar. Ikki við at taka til takkar, men við at føra fram mál, á slíkan hátt, at eisini tingmenn og landsins myndugleikar sum heild, noyðast at góð- taka. Tað krevur samanøhald, so umbering- arnar ikki fáa innivist.