hósdagur 6. september 1984síða 6

Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Møller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 oddagrein 7 Góða mamma | tað var ikki eg Í DIMMALÆTTING fyri týsdagin spyr legmaður, hvussu stødan hevði verið, um javnadarflokkur- in hevði fingið sín vilja hesi fýra árini. Sjálvur svarar hann, at nettouttanlandsskuldin hevði ver- ið munandi størri, enn hon er i dag. HER ERU VIT ALS íkki samdir við løgmann. Hann vísir á øll tey upp- skotini, sum javnaðarflokkurin hevur lagt fram hesi fýra árini, men gloymir sjálvandi, at fleiri av hesum uppskotum vildu økt um framleiðsluna og útflutningin, eins og tey vildu ført til minni inn- flutning og minni almenna privata nýtslu, um tey vórðu samtykt. VIT KUNNU t. d. endurtaka, at vega- og bergholsarbeiðið í Kalsoynni kundi verið gjørt liðugt fyri einar 14 til 20 mió kr. Í dag verður hetta arbeiði gjørt fyri 30 til 40 mió kr. Vit kunnu eisini endurtaka, at javnaðarflokkurin kundi loysa spurningin um keyp av skipi til millumlandasigling við eini íløgu upp á 40 mió kr., meðan hesin spurningur nú er loystur við eini fløgu upp á 150 mió kr. OKKARA UPPSKOT um skila- bótalán til fiskivinnuna kundi spart okkara hevuðsvinnu fyri nógvar milliónir krónur í dýrari rentu. Javnaðarfloksins uppskot til loysn av agnspurninginum kundi spart okkara samfelag fyri fleiri milliónir krónur í innfluttum agni. Floksins uppskot um sátt- málastovn og skipaumvælingar kundi tryggjað ódýrari innflutning av råvøru til føroysku skipasmið- urnar. Tey vildu eisini tryggjad, at vit í nógv størri mun bygdu okk- ara egnu skip, og at vit sjálvir gjørdu tey umvælingararbeiði, sum í dag verða gjørd uttanlands. UM SO VARÐ AT javnaðar- flokkurin fekk sín vilja á ídnaðar- økinum, so vildu vit í dag útflutt 'alginat fyri stórar peningaupp- hæddir, meðan løgmadur valdi at kvala hesa framleiðslu í fødingini. Við eini menningarstovu og eini sølumidstød fyri ídnaðin, vildi all- ur ídnaður í landinum havt mun- andi betri umsteður at arbeitt undir, soleiðis at vit ikki vóru í tí stóðu, sum vit eru í. Í dag er stødan nevniliga tann, at tíðar hóskandi og væl utgjørd ídnaðar- virki ikki sleppa av við sína fram- leiðslu til útflutnings. ELLA VIT KUNNU taka uppskot javnaðarfloksins um rentustudn- ing til farmaskipabygging. Her vildu samgonguflokkarnir veita stuðulslán úr grunninum til end- urnýgging av fiskiskipaflotanum. Javnaðarflokkurin mælti til at veita rentustudning til rentuna oman fyri 8 pst. Við hesum vildu farmaskipini verið eins væl fyri rakstrarliga og iandskassin hevði spart 4/5 av tí peningi, sum í dag * verður veittur úr grunninum til endurnýgging av fiskiskipaflot- anum til umrøddu farmaskipa- bygging. VIT KUNNU eisini taka rentupoli- tikkin. Føroyska vinnulívið og ein- staklingurin knégva undir eini rentubyrði, sum er munandi tyngri enn i nøkrum ødrum landi rundan um okkum. Javnadar- flokkurin hevur mælt til at lækka útiíánsrentuna. Flokkurin hevur eisini mælt til at seta Landsbanka Føroya á stovn, soleiðis at hesin m. a. kann ansa eftir, at munurin millum inn- og útlánsrentuna ikki gerst ov stórur. LANDSBANKIN ER eisini eitt neyð- ugt amboð, um vit skulu hava eina skilagóða stýring á okkara fíggj- ar- og búskaparviðurskiftum. Hann er eisini amboðið, ið kann samskipa okkara låntøkur uttan- lands, soleiðis at vit lána ta røttu tíðina og í teimum røttu gjaldoyr- unum o. s. fr. ALT SAMFELAGIÐ er í kreppu Tað hava vit finið at vita úr lands- stýrinum. Men løgmaður hevur onga viðmerking til støðuna, utt- an tað, at hevði javnaðarflokkurin fingið sín vilja igjøgnum, so hevði stødan verið verri. Hetta er sama segan: góða mamma, tað var ikki eg..., men hesa ferð er hon bert søgd við ødrum orðum. Ein ússa- ligur løgmaður og samgonguleid- ari. Nr. 104 — 6. september 1984 Skarv og rasisma Bæði gamla Skarv og nýggu helini í Pilestræde hava í nógv ér verið ein miðdepil fyri feroyingar í Keypmannahavn. Ella fyri so vítt fyri fólk norðan fyri 62. breiddarstig. Grenlendingar og íslend- ingar hava eisini brúkt Skarv sum samlingsstað, eitt slag av oasu, har til- ber at svala á sær við bjóri. At grønlendingar eisini koma á Skarv, fekk mið- skeiðis í 70'unum ein ungan fólkaflokspolitikara at skriva háðandi um hesi fólk. hvers havleiðir hava ríkað mangan feroyskan reiðara. Men í hesum degum er rasisman kyknað uppaft- ur, ikki av fólkaflokspol- itikaranum, men takkað verið sjálvum ánaranum av Skarv. Hansara ætlan er at gera hetta vertshús til ein eksklusivan klub, har fólk kunna tekna seg sum lim. Men væl at merkja. ikki grenlending- ar. Hesum ber ein plakat inni á Skarv týðiliga boð um. Aparheid-politikkur er eitt hitt andstyggiligasta fyribrigdi í heiminum, og uttan iva kenna grenlend- ingar hesa plakat sum spott av grovasta slag. Sjálvur havi eg nakrar ferðir vitjað á Kristinu- mut í Nuuk, men aldrin havi eg borið eyga við eina plakat av líknandi slagi. Ti skammaðist eg yvir sum føroyingur at ein føroyingur, sum í nógv ár hevur ríkað seg upp av grønlendingum skuldi troysta sær at skriva slik orå. Ein kann spyrja seg hvørji motivir liggja aft- anfyri eina slíka útreinsk- an. Kanska hevur ánarin ein dreym um at gera sítt vertshús til ein noblan klub, har menn koma í terylenbuksum og konu- fólkið í líknandi veitslu- klæðum. Kanska vil hann tekkjast valamonnum av reinari rasu, sum ikki bara keypa eina ølfløsku í senn, men ein heilan pegil av brennivíni á borðið. Í hvussu so er hevur hann longu nú lagt upp til at gera Skarv til eitt dýrt stað. Tann, sum ætlar sær inn um vikuskiftið, verður noyddur at gjalda 30 krónur. Hevði so av illum verðið boðin ein dura- snapsur, eila eitt dansi- orkestur ístaðin fyri band- upptakaran, hevði borið til at skilt mannin. Men onki fæst fyri hesar peng- ar. Siga vit, at 500 fólk vitja í einum vikuskifti, merkir hetta 15.000 krón- ur beint í lumman. Men líkamikið hverji motivini eru. Rasisman á Skarv, sum alla aðra staðni er forkastilig, og tá hon verður brúkt til at tekkjast foroyingum, eiga somu føroyingar at visa sína andstygd við at gev- ast at vitja å Skarvi, til ánarin hevur drigið sina skendsku ætlan aftur. Jóanes Nielsen Bakkast? Nei, fyritreyt! Í Sosialinum 25. august skrivar Dagny Joensen, at Karin Kjelbro við síðstu orðum sínum frá tingsins reðarapalli hevur verið kvinnufrigeringini til stórt bakkast. Tað kemur ikki mær soleiðis fyri, og eg havi hug at taka í aftur spurningin: Ja, hvussu hevði tað ljóðað, um eisini løgtingsmenn høvdu takkað konum og børnum fyri farloyvið at arbeiða á Feroya Legtingi? Ella víðari, um slík tala van- liga ljóðaði úr ellum teim- um stervum, har arbeiðið hjá konuni hevur verið fyritreytin fyri, at maður- in hevur kunnað »gjørt karrieru« og samstundis verið »familjufadir«? Hvussu hevði tað ljóðað? Og hvenn týdning hevði tað havt? Ein spennandi tanki! Men sum er hoyrist onki slíkt, og veruleikin er, at í politikki, sum aðrastaðni, hava kvinnur og menn so fullkomiliga ymiskar fyritreytir fyri at luttaka og at gera seg galdandi. Kenda fyribrigdið, at tvey fólk eru um at upp- byggja og klára eitt starv, hevur aðrastaðni navnið »two-persons-single- career«, og tað er eitt ógvuliga vanligt fyri- brigdi, eisini á okkara leiðum. Hetta halda flestu menn, og kanska konur við, vera púra náttúrligt, og sigst m.a. vera tað, sum er ætlanin, tá fólk velja at stovna familju. Men hví er tað ein sjálv- fylgja, at maðurin tekur sær av »karrieruni«, með- an konan stuðlar? Í øðrum hverjum hjúnarlagi hevur kvinnan faktiskt betri evnir — og tað er jú onki annað uttan tann rami logikkur — so skuldi tað verið fyritreytirnar fyri at rakt ålitisstørv, ja, so er verandi skipan ikki einans bytt, men eisini rættiliga skadilig. - Ein legtingskvinna veit eins væl og einhver onnur kvinna við krevjandi úti- arbeiði, at slíkt ikki er meguligt í teimum van- ligu rammunum fyri fam- iljulívi, har konan/ mamman hevur ábyrgdina av ellum heima. Tá tær neyðugu kvinnurnar eru komnar á ting, er tað av alstórum týdningi fyri ar- beiði teirra har, at alt gongur væl heima: at bernini trívast, og at mað- urin ikki er av tí gamla, grenjuta og krevjandi slagnum. Longri enn so eru vit »skrøppu kvinnu- sakskvinnur< ikki komn- ar. Og tað hevur heldur ikki verið ætlanin. Tí vit vita væl, at tær menniskj- ansligu relatiónirnar, vina- og kærleiksbondini, hava sterstan týdning. Men vit vita eisini, at læra menn ikki skjótt at átaka sær beinleiðis umsorgan fyri bæði børnum, goml- umog sjúkum, og læra kvinnur ikki skjótt at taka ábyrgd í ellum samfelags- viðurskiftum, so hevur ongin okkara nakra fram- Framhald á síðu 7