leygardagur 27. oktober 1984síða 7

Nr. 126 — 27. oktober 1984 Javnaðarflokkurin í almannamálum: Við sosialu eindunum vildi flokkurin decentralisera almanna- umsitingina Tvær ferðir hevur javnaðarflokkurin skotið upp, at landsstýrin- um verður álagt, saman við neyðugari serkonari hjálp, gera upp- skot til legtingslóg um sosialar og heilsuligar eindir. Flokkurin mælti til at slíkt uppskot varð gjørt i samráð við kommunurnar og tey sosialu åhugafeløgini. Tað, at byggja og reka ell- is- og rektarheim, vistar- og umlættingarheim, vardar íbúðir og vard verkstød, frítíðarheim, veggustovur og barna- garðar, at fyriskipa dagrekt av bernum og at fyriskipa eðrum sosialum tiltøkum, eru kommunalar uppgåvur, id fåa figgjar- ligan studul ur åvikavist lands- og rikiskassanum. Men i Feroyum hava vit 50 kommunur. Tær flestu av kommununum eru so smáar, at tær hver í sínum lagi ikki hava meguleika fyri ella umsteður til at byggja og reka umreddu sosialu stovnar og heldur ikki at fyriskipa eðrum sosialum tiltøkum sum tervur er á. Tær hava hverki fólkagrundarlag ella fíggjarligt grundarlag til tess at fara undir hesi tiltek hver í sínum lagi. Ein av avleiðingunum av hesum er, at tey menn- ingartarnaðu mugu flyta úr teirra heimliga um- hvervi til hevuðsstaðin, við tað at tað einans er hevuðsstaðurin, sum kann bjóða vardar íbúðir, vard verksteð, vistar- og um- lættingarheim, undirvís- ing og heilsurekt til hesi fólk. Ein onnur avleiðing er, at húsmeður úti um landið kunnu vera arbeiðs- leysar, hóast arbeiði er í bygdini ella nærhendis, tá tær ikki hava meguleikar fyri at fáa barnaansing. Og ein triðja avleiðingin er tann, at í 47 av teimum 50 Vilhelm Johannesen leggur til rættis: kommununum kunnu fólk ikki fáa sosiala ráðgeving aðrastaðir enn frá tí centr- alu almannaumsitingini i høvudsstadnum. Javnadarflokkurin hugsar sær eina log um sosialar eindir, har komm- unur innan fyri nærri av- markaði økir, t.d. komm- unurnar i hvørjum av teimum 11 læknadømun- um, verða skipaðar i sos- ialar eindir, at heilsumið- stødirnar í teimum ll læknademunum koma at virka sum almanna- og heilsumiðsteðir, at sosial- ráðgevari verður í hverjari eind, at hesir verða knýtt- ir at heilsu- og almanna- miðsteðunum, at komm- unurnar í teimum sosialu eindunum velja eina felags sosiala nevnd, sum í samráð við avvarandi kommunur og lands- myndugleikarnar fyriskip- ar bygging og rakstur av teimum sosialu stovnun- um. Javnaðarflokkurin met- ir, at tað er av ómetaliga stórum týdningi, at brekað fáa meguleika fyri at búgva og arbeiða í teirra heimliga umhvervi, Sverre Midjord, valevni javnaðarfloksins í Suðuroynni skrivar og at hesi í sterst megu- ligan mun eisini kunnu fáa undirvísing har. Flokkur- in metir, at ein lóg um sosialar eindir, verður ein hóskandi karmur um eina betri tilveru hjá hesum fólkum. Vit meta eisini, at ein slík lóg verður neyðug, um endurbúgvingarstovn- urin skal virka væl og koma ellum teimum til góðar, ið hava brúk fyri hesum stovni, uttan mun til hvar í landinum, tey búgva. Tá javnaðarflokkurin sjálvur ikki setti lógar- uppskot fram í hesum máli, so kemst tað av, at flokkurin helt tað vera skeivt at fremja slíkt lóg- arsmíð uttan um komm- unurnar og áhugafelegini á sosiala ekinum og tí settu vit fram uppskot til samtyktar, har landsstýr- inum varð álagt at fremja hetta lógarsmíð í samríð við kommunurnar og av- varandi stovnar og feleg Javnaðarflokkurin legði málið fram fyrru ferð 25. mars 1981. Eftir tilmæli frá sosialu nevnd sam- tykti legtingið uppskotið. Landsstýrið fekk álagt at leggja lógaruppskot fyri løgtingid áðrenn tingsetan 1982 endaði. Men tá onki kom frá landsstýrinum, varð málið lagt fram aftur av javnaðarflokkinum 15. mars 1984. Tað varð aftur samtykt tá. Men frá lands- stýrinum kemur onki. Landsstýrið aktar ikki løgtingiå og tess sam- tyktir. Tí mugu vit hava eitt annað landsstýri. Eitt landsstýri, har javnaðar- flokkurin hevur leiðsluna. ambandið vil avtofta Suðuroynna r 3 1 Tey umboð, sum nú til hetta legtingsvaiið hí bjóðað seg fram at ver umboð og talsmenn fyri Suðuroy, mugu vita, at tey áðrenn valið greitt og týðuliga siga frá, hvenn politikk tey ætla at fora Verður tað avtoftingarpolitikkinum hjá verandi samgongu ella vilja tey vera við til ein út- byggingarpolitikk, sum vil gera tað livandi her hjá okkum í Suðuroy. At eg sigi soleiðis kemst framhald av hvorja ferð nakað erður nevnt av slíkum so er tað sum itt tepp niður | blaðsamreðu við Dimmalætting um út ggingarmeguleikarnar iv Suðuroyar Sjúkrahúsi segði eg, at tað var neyðugt. og at vit vildu kanna meguleikarnar fyri at utbyggja Ellis- og Røktarheimid. Ti har vantar pláss. Beinanvegin svarar ver- andi > sosialmålarådharri harra rilif Samuelsen, at tað kann ikki vera talan um nakra útbyggjan, og so segði hann nakað um at rista breiðar reimar. Við víkjandi ristan av breiðum reimum, tá tað kemur til gjaldingar, so kenna suð uroyingar alt til tað. Men við tað, at sami maður er sterki maðurin í Sam- bandsflokkinum, er hetta spurningurin, um letta veruliga er politikkur sambandsfloksins yvir fyri Suþuroy. verandi samgongu hava ikki gjort vart við seg, og Staðan ec greið fyr meg, at verandi sam gonga um hon fær møguleikan at halda fram, so verður spurningurin um eina avtoftan. Tað var Pauli Ellefsen, sum í aftursvari til mín í blaðgrein í Dimmalætting segði, at teir suðuroying- ar. sum vóru misnegdir við ferda politikk skuldu velja Sverra Midjord. Tað kann ikki vera nak- ar suðuroyingur, sum er nogdur við forda politikk- in, og ti má eg mæla til fyri einaferðs skyld at gera eftir ráðum løgmans.