hósdagur 29. november 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Bíaðfólk: Høgni Djurhuus og Randi Jacobsen Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Kommunuval og politikkur KOMANDI TÝSDAG verða kommunuval um alt landið. Tá skulu veljararnir kjósa sær síni umboð í bygda- og býráðini eins og teir skulu kjósa sær síni um- boð í skúlanevndirnar. Í TEIMUM SMÁU og miðalstóru kommunum eru valevnislistarnir ofta gjørdir tvørtur um teir polit- isku flokkarnar. Vit síggja ofta valevnislistar úr hesum kommun- um, har fólk úr øllum politiskum flokkum eru við, annaðhvort sum valevni ella sum stillarar. Í TEIMUM STÓRU kommunun- um stilla politisku flokkarnir upp bæði til bygdarráðs- ella býráðs- val og til skúlanevndarval. Í summum av hesum kommunum eru eisini sonevndir uttanflokka- listar. Hesir listar eru óheftir av teimum politisk<u flokkunum. Spurningurin er so, um tað er ein fyrimunur ella ikki. MUNURIN ER TANN, at tey polit- iskt valdu umboðini eru heft av politiskum flokkum og teirra fel øgum, meðan sonevndu uttan- flokkaumboðini eru óheft. Hetta ber í sær, at tey politiskt valdu umboðini, av teirra flokkum ella feløgum, til eina og hverja tíð kunnu verða kravd at standa til svars fyri tiknar avgerðir og tann politikk, tey reka. Tey óheftu standa ikki til svars yvir fyri nøkr- um, fyrr enn valskeiðið er runnið. SO KUNNU VIT meta um fyri- munir og vansar. Vit vita, hvat teir politisku flokkarnir standa fyri og ti vita vit eisini, hvønn politikk, tey politiskt valdu vilja umboða. Tað má eisini haldast at vera ein fyrimunur, at veljararnir ígjøgnum tey politisku felggini sleppa at siga sína hugsan í valskeiðnum, og ikki bara skulu meta við val- borðið fjórða hvert ár. VIT HALDA TAÐ vera rætt, at teir politisku flokkarnir stilla upp til tíðindablaðið Argjavegur 26. 3800 Argir. Postsmoga 76, 3800 Tórshavn. Telefon 118 20. oddagrein kommunuvalini. Umboðini fyri teir politisku flokkarnar gera ikki kommunustýrini meira politisk. Tey eru í sær sjálvum politisk. Ella vit kunnu siga tað soleiðis, at ein og hvør persónur, sum verður valdur inn í eitt kommunustýri, gerst politikari í og við at hann er valdur. Spurningurin er so, hvar hesin persónur hevur tær polit- isku røturnar ella um viðkomandi í heilatikið hevur nakrar politiskar røtur. UMFRAMT TEIR vanligu uttan- flokkalistarnar hava vit so eisini kvinnulistar. Hvat er veruliga endamálið við einum kvinnulista ? Ein treyt fyri einum kvinnulista er sjálvandi at allar kvinnur eru samdar um alt. Men um hin ein- staka kvinnan hugsar sjålvstød- ugt, so er hon ikki samd við allar aðrar kvinnur um alt. Tað ber ikki till. Og so tosa vit um at fremja javnstødu millum kynini. Tað gera vit ikki við serligum kvinnu- listum og serligum mannfólkalist- um. Ein kvinnulisti er ein annar uttanflokkalisti. KVINNUR OG MENN, sum eru samd um, hvussu tey ymisku pol- itisku málini eiga at verða loyst, skulu sjálvandi taka undir við sama politiska flokki. Tey skulu sjálvandi stilla upp á sama lista ella taka undir við sama lista. Alt annað er burtur við. Ongin kann velja eina kvinnu, tí hon er kvinna og ongin kann velja ein mann, tí hann er maður. Vit eiga at velja kvinnur og menn, sum umboða tann rætta politikkin og hava evn- ir til at umboða politikkin rætt. VIT FARA AT mæla lesarunum til at taka undir við javnaðarlist- unum kring landið. Har eru bæði kvinnur og menn. Halda tit, at ein kvinna dugir best at umboða tykkum, so greiða tit sjálvandi at- kvødu fyri henni. Setið krossin við javnaðarlistarnar ella eitt av valevnunum. Nr. 141 — 29. november 1984 Tórfinn Smith, valevni Javnaðarfloksins til býráðsvalið í Havn: Langi og vandamikli vegurin í skúla Vegurin í skúla er alt ov langur og vandamikil fyri alt ov mong. Munagóð stig, til at fremja ferðslutrygdina, mugu takast beinanvegin. Somuleiðis eiga vit at byggja smærri skúlar í nýggju býarpertunum, skrivar Tørfinn Smith, valevni Javnaðarfloksins til býráðsvalið í Havn Tað man ikki vera við sert av ampa, at mong foreldur lata bern síni í skúla um morgnarnar. Ti vegurin í skúla er fyri alt ov mong alt ov langur og vanda mikil Mangastaðni er eingin gongubreyt. Mangastaðni eru getuljósini so sparin, at tey nærum onga nyttu gera. Gonguteigar, sum liggja í myrkri geva fólki falskan tryggleika, allir hesir vandar. júst meðan ferðslan er hin mesta. Tí júst um hetta mundi skulu oll í skúla ella arbeiðis, í skundi Ferðsluóhappini eru eis- ini mong, men takkad verið einum framúr stórum varsemi hjá flest- øllum koyrandi, henda ikki enn fleiri óhapp. Betri ljós Sterstur er morgunin í myrku tíðini vandin um Her eigur beinanvegin at seta betri getuljós upp. merkja vit nú eru í kommunan gonguteigarnar betri og annars gera alt tað, sum gerast kann fyri at tryggja bæði gangandi og koyrandi sum best. Viðvíkjandi trygdini var eisini ynski- ligt, at fekk betri innivist í barnagerð- ferðslu- ferðslulæra um og skulum, og varð javnsett við aðrar læru- greinir Hví langan veg í skúla? Men hví hava bernini so Øll mál eru kvinnumål hava menn áhugamál at rekja i Kvinnur eins og øllum samfelagsvidur- skiftum. Vit kvinnur hava verið uttan fyri beinleiðis ávirkan í fólkavaldu stýr- isskipanini so leingi, at okkara serligu lívskor sum kvinnur ikki eru tikin við í útbyggingini av nútíðar- samfelagnum. Búskap- urin og arbeiðið er lagt til rættis út frá teimum sjón- armiðum, at øll fólk i vinnu og útbúgving hava somu umsteður. Tað er ikki tikið við í útbygging- ini, at tann helmingurin, sum enn hevur ábyrgdina av uppalingini og húsar- haldinum ikki eisini kann vera 100% samfelagshjól úti í vinnuni uttan eina ómetaliga stóra og heilt ó- rímiliga arbeiðsbyrðu og so gott sum onki yvirskot til t.d. neyðugt politiskt arbeiði. Stutt og greitt. Í dag eru el samfelagsmál brennandi kvinnumál, av tí at tey higartil eru lýst og skipað út frá mannlig- um sjónarmiðum uttan kvinnuligt fyrilit. Okkara politikkur má tí vera ein langan veg í skúla? Hví skulu sjálvt tey, sum búgva á Ternuryggi og har um leiðir, heilt oman í Eysturskúlan. Ljóðar meiningsleyst. Tað er tað eisini. Og orsekina finna vit í tervandi, ella rættari sagt ongari, planlegging í býráðnum í Havn. Sum býurin er vaksin, liggja skúlarnir ikki har sum bernini búgva. Smærri skúlar Byráðið eigur tí beinan vegin at fara undir at fyri reika bygging av smærri skúlum í nýggju býarpert unum. A henda hátt fáa bernini ein styttri og nogv trygg ari veg í skúla, og haraftr at ivist eg ikki í, at børnini trívast munandi betri í smærri skúlaeindum enn at bólka fleiri hundrað saman í ovurstórar skúlar Vit eiga at seta trygdina og trivnaðin fram um alt í Havnar býi. Tórfinn Smith roynd at endurskoða og skipa málini av nýggjum frá tí kvinnuliga sjónar- miðnum, frá kvinnuligum fortreytum og lívsroynd- um. Í hesum feri soleiðis at Havnin kann gerast rammi um eitt samfelag, bygt á veruligt fólkaræði, og ikki sum nú uttan á- virkan frá aðrari helvtini av fólkinum. Einast meguleiki at fáa kvinnuliga sjónarmiðið inn í býráðið beint nú er at styðja Kvinnulistan. Bergtóra Hanusardóttir