týsdagur 4. desember 1984síða 2

Síða 2 Valgreinirnar prógvaðu tørvin á fritiðarheimum Tað ber ikki til at seta tíðina aftur og koyra mammurnar heim, tí hver skal so gera teirra arbeiði? Mammuløn er ein illa umhugsað loysn. Bíðilistarnir til barna- garðar eru so langir, at tervur er á fleiri stovnum aftrat bara í Havnini. Frítíðar- heim eiga at verða í vanligum húsum í býarpertum, har fólkini búgva. Hetta og mangt, mangt annað hava vit prátað við triggjar barnapedagogar um. Vit hittust ein dag í vikuni á tí nýggja stovninum í Hoyvík, Ingrid Dals- gaard, formaður í Peda- gogfelagnum og arbeiðir í Hoyvík, Winny Hansen, nevndarlimur í felagnum og arbeiðir á veggustov- uni við Velbastaðvegin, og Katrin Petersen, sum er leiðari á stovninum í Hoy- vík og sum fyrr var for- maður í Pedagogfelagn- um Ongantíð áður hava so nógvar valgreinir skrivað- ar í Feroyum verið um familjupolitikk og um við- urskiftini hjá bernum og ungum. Beði til løgtings- valið og til kommunu- valið. Sumt av tí skrivaða hevur verið meira mesn enn skilatos. Vit hildu tað vera vert at taka ell sjón- armiðini, sum eru komin fram, og tosa um tey. Sum pedagogar skuldu tær tríggjar jú havt vitan á hesum ekjum. Tervurin er har — ØIl vita, at tørvur er á frítíðarheimum. Tervurin hevur verið í nógv ár men er bara meira eygsýnligur nú, fleiri og fleiri kvinnur fara út at arbeiða. Tí er heldur eingin grund til at kanna tervin. Eisini hava nógv for- eldur skrivað bern síni upp til frítíðarheim hjá bý- ráðnum. Sjálvt um einki frítíðarheim er, stendur frítíðarheim við á sama umsóknapappíri, sum brúkt verður, tá fólk sekja um barnagarðs-, veggu- stovu- og dagrektarpláss. Tað gjerdu t.d. fleiri for- eldur at bernum, sum gingu í barnagarðinum við Velbastaðvegin. Nógv vita ikki síni liv- andi ráð, tá bernini eru blivin so stór, at tey skulu í skúla. Í fyrsta flokki hava tey bara tríggjar tímar um dagin. Foreldr- ini arbeiða átta tímar. Hvar skulu bernini so vera? Summi eru so væl fyri, at tey hava eina ommu ella onnur skyld- fólk at fara til. Tað hava ell ikki. Haraftrat tíma bernini ikki altíð at fara til familjuna, tá tey eru bliv- in eini åtta-niggju år. So ganga tey bara og vála. Nekur fara til ítrótt ella skótar, men tað er ikki nekur loysn. Tað ber ikki til hjá teimum smáu. Allur teirra dagur verður harvið eisini ov skipaður, og eing- in tíð verður til at spæla Harvið fáa tey ikki tær neyðugu royndirnar til tað vaksna lívið. Tað ber ikki til at skula undirhaldast altíð. Loysnin við ítrótt- inum er heldur ikki altíð so nýtilig, tí langt er hjá nógvum niðan í ítróttar- hallirnar, og foreldur tora ikki at lata bernini fara einsamøll i tí nógvu ferðs- luni. Bíða í skúlanum Eitt er eftir skúlatíð. Men tey smáu skúlabernini byrja ikki altíð tíðliga í skúlanum. Foreldrini skulu avstað klokkan átta. — Tað er heilt vanligt, at smá bern fara í skúla- garðin langt fyri, at teirra tímar byrja. Har ganga tey so og bíða. Tað kann vera tí, tey sjálvi ikki tora at vera einsamøll, ella tí foreldrini ikki vilja lata tey vera einsamøll heima. Hygg bara í skúlagarðar- nar, hvussu nógv smá ganga har! Lærararnir hava roynt at gjørt okkurt við tað, men ilt er at gera við, tí bernini hava onga- staðni at fara. Tey til bernini hevði eitt frítíðar- hús verið gott. Vanlig hús — Tá vit tosa um frítíð- arheim, hugsa vit ikki um fínar stórar stovnar við hegni uttanum. sjálvandi skulu húsini standa trygg fyri ferðsluni. Eitt frítíðar- heim kann vera eitt van- ligt hús, har vaksin fólk koma at eisini kunnu práta, fáa sær ein drekka- munn 0. a. Tad kann eisini væl gerast í teimum gomlu býarpertunum. — Tey skulu, ið hvussu er, vera har, sum bernini búgva, í teirra egna býar- parti. Bústaðarekini eru nú ofta heilt avfólkað um dagin. Tey eru steindeyð um dagin og virka ikki fyrr enn eftir skúlatíð. Skúlar, barnagarðar, ar- beiðspláss, handlar, alt liggur langt burturi. — Tað gav at bíta á fostulávint, tá vit her í Hoyvík fóru út at ganga grýlu við bernunum. Ongastaðni var eitt menn- iskja at síggja Tí halda vit eisini, at íbúðarbyggingin vestan- fyri Sundsvegin er ógvu- liga dámlig, við bæði smá- ídnaði, barnagerðum og eðrum í sjálvum býling- inum. Hugsa so um byggingina úti í Havnar- dali. Har er einki uttan hús. Ikki so frægt sum ein handil. — Okkum dámar ikki uppskotið um at brúka skúlarnar sum frítíðar- heim, tí tað er sum nevnt ikki bara ein spurningur um tíðina eftir skúlatíð. Haraftrat eru tað so fáir tímar, frá tí at skúlin gevst, til kveldskúlin byrjar. Eini 600 bíða eftir barnagarðsplássi Tey seinastu 11 árini eru komin 30 veggustovu- pláss og uml. 130 barna- garðspláss aftrat í Havn- ini. Men sama tíðarskeið er Havnin vaksin nógv, og fleiri kvinnur eru farnar út at arbeiða. Harvið er terv- urin á veggustovu- og barnagarðsplássum eisini øktur nógv. Tá fólk sekja býráðið um pláss til barnið í dag- røkt, barnagarði ella vøggustovu, fáa stovnar- nir avrit av umsóknini. Til stovnin i Hoyvik eru komnar yvir 400 umsókn- ir, sum ikki eru játtaðar. Pedagogarnir meta, at talið fyri Havnina eigur at liggja um 600. — So siga politikararnir, at vit hava dagrektina. Men dagrektin virkar ikki nóg væl. Fólk ringja ofta til okkara og spyrja um barnagarðspláss, tí tey eru ónegd við dagrektina. Tað sigur seg sjålvt, at viðurskiftini eru meira trygg, um bernini eru á dagstovni. Har verða bernini ikki uppsegd. For- eldur noyðast ofta at verða heima, um dagrekt- in er sjúk, so skifta tey dagrekt o. a. Tað er heldur ikki lætt at vera dagrekt einsamøll við fimm bern- um í ymiskum aldri, sum hver krevur sítt. Dagrekt- armamman skal eisini hava feriu, og so mugu øll a På laga seg eftir hverjum ødr- um. Hjá nógvum er dagrekt- in ein neyðloysn, men tað er eisini tey, ið velja dag- rekt fram um stovn, ser- liga tá bernini eru heilt smá. Tey halda tað vera betri. — Men trýstið á dag- stovnunum er stórt. Hvenn dag venda foreldur sær til okkara og spyrja Nr. 143 — 4. desember 1984 —IT—IV—.0070ivVøvtvsGtG35Ílði3305 um pláss. Tey eru ráðaleys og mugu klára seg við neyðloysnum fyri nakrar dagar ella vikur í senn og fáa bernini passað hjá familju og vinum. — Nógv fólk hava bara eitt barn. Tað er ógvuliga keðiligt hjá teimum bern- unum at vera heima, tí tey hava ongan at spæla við har. Øll onnur børn eru á Framhald á síðu 15 Fara út við børnunum Tað er nógv ødrvisi at vera í barnagarði nú í mun til fyri nekrum árum síðani. Tað er broytt, síðan útbúgvið fólk koma á stovnarnar at arbeiða. Fyrr arbeiddu tey so nógv inni, legdu mestan dentin á tað kreativa. Vit fáast framvegis við tað, men vit leggja kortini sterri dent á at venda okkum úteftir, fara út við børnunum. T.d. óveðursdagin í seinastu viku, lótu vit okkum væl í og fóru út í vindin, út at síggja vatnið í áunum 0. a. Tað ber jú til at lata seg í eftir veður- lagnum. — Vit fara eisini ofta oman í fjøruna at fanga krabbar, fiska ella bara út at spæla. Vit í Hoyvík eru heilt nógv niðri á Boða- nesi. summi fara ofta út at vitja stovnar, ellisheim og virki. A Mjólkarvirkinum hava vit verið fleiri ferðir. Vit hava verið í bónda- garðinum á Vatnaskerð- um, tey á Velbastaðvegn- um hava verið á garðinum í Havnardali. Tey hava eisini verið í fjósunum í Havnardali og riðið á ross- um. So velta vit epli og gera annað úti. — Tað eru nógv bern, ið sjáldan eru úti, ið hvussu er ikki saman við foreldr- unum. Fara kanska í SMS ella út at vitja fólk. — Annars fortelja vit nógv fyri børnunum. Her verða nógvar bekur lisnar. Tey fáa segur, men vit for- telja eisini annað og syngja fyri teimum. — Vit royna at hava bernini við í tí dagliga ar- beiðinum, t.d. eru tey al- tíð við til at vaska upp. Og so fara vit á bókasavnið og í Norðurlandahúsið, tá nakað er at fara til. Foreldur vitja — Sambandið hjá okkum við foreldrini er so neku- lunda. Tey koma higar hvenn dag við og eftir børnunum, summi hava hug at pråta og fåa ein drekkamunn. Annars hava vit foreldrafundir, sum tey koma til og til jolaveitslu. Ein leygardag um summarið plaga vit at hittast øll tydliga um morgunin at mála, smíða og rudda bæði foreldur og børn. Tey hava køkur við, og vit gera kaffi. So fáa oll degurða. Tá koma so at siga øll, og tað plagar at vera ógvuliga hugnaligt. rj