hósdagur 14. februar 1985síða 7

Ep Nr. 19 — 14. februar 1985 Ein sokallaður skúli í Trongisvågi Soleiðis tekur fyrrverandi landsstýrismaður í skúla- málum, Eilif Samuelsen úr Sambandsflokkinum, til í samreðu við Dimmalætt- ing nr. Í tann 3 1985 Hetta hann um skúlabyggingina í Trong- isvági, í somu samreðu skuldsetur sami maður fleiri kommunur fyri óregluligheit í sambandi við skúlabyggingar, og her talar hann um prinsipiellar orsekir. Tað tykist mær, at fyrr- verandi landsstýrismað- urin fer lætt um sann- leikan, tað er rætt, at tað eru gjørd mistøk í sam- band við skúlabyggingina í Trongisvági, men ikki sterri, enn at tey í allari hampuligheit kundu verið greidd, um nakar vilji var til staðar. Men uppgávan hevur ongantíð verið hjá Landsstýrinum at greiða hetta mál, tí sannleikin er tann, at landsstýrið frá 1980-1984 ongantíð veru- liga hevur vidgjørt og av- greitt nakað mál, sum eitur >Skúli og Ítróttar- høll« í Trongisvági. Og eftir ellum at dema er greitt, at um tað stóð til Eilif og Sambandsflokkin, so gingu bernini í Trongis- vági framvegis í skúla í tí umbygdu -Kolabarakk- ini« við einum rúmi til 40- 45 næmingar við einum lærara, og um framhildið januar sigur varð í tí gamla skúlanum undir teimum ómenniskja- ligu umsteðunum, so hevði ikki formaður Suðuroyar Sambandsfelag sekt starvið sum deildar- leiðari har, og so hevði heldur ikki verið gjert tann ómakur at fáa hann settan, sum gjørt bleiv av Sambandsflokkinum, fyri at fáa formann teirra settan sum deildarleiðara við nýggja skúlan í Trong- isvági. Tað harmiliga við hesum máli er, at Eilif Samuelsen hevur megnað at syltað málið við hjálp frá Fólkaflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum, so- leiðis at kommunan hevur haft stórt rentutap, eitt rentutap sum landsstýrið eigur at endurgjalda Tver- oyrar kommunu. Tí sannleikin er tann, at hetta mái ongantíð hevur fingið veruliga viðgerð Prístalsviðgerð er ikki nakað landsstýrið ella skúlafyrisitingin til- mælir, prístalsviðgerð er vanlig praksis. Viðvíkjandi tí kommu nala sjálvstýrinum, sum Eilif Samuelsen sipar til, er bert at vísa til, hvat sum Førova Landsstýri hevur gjørt vesturi í Vágum, har teir ímóti kommunalum ynskjum hava bygt ítrótt- arhell á Giljanesi og so sanniliga eisini framhald- andi hava umbygt og út- bygt somu ítróttarhell, kommunurnar í Vágum vóru ikki samdar um hesa bygging, so avgjerdi Føroya Landsstýri at byggja og gjalda hesa bygging. sum er smoygd niður yvir kommunurnar 1 Vágum, hetta tiltak sum Feroya Landsstýri hevur goldið, verður so sanniliga eisini goldið av íbúgvarum í Tveroyrar kommunu. Bertel Haarder, danski undirvísingarráðharrin, segði undir vitjan í Trong- isvági í 1984, at hann aftaná at hava sæð um- steðurnar viðvíkjandi gamla skúla, at hann skilti viðurskiftini væl, og at hann persónliga vildi syrgja fyri, at Tveroyrar kommuna fekk eina positiva og rættvísa við- gerð av skúlamálinum. Rættvísi danska ráð- harrans er ein niðurskurð- ur av studninginum, Eilif Samuelsen, okkara egni rådharri, segði »Tit bygt, gjaldið nu« Og sannili aftur Sambandstlokkinun at tað skal bandsflokkurin hevur ágangandi heilari kommunu. Mistek eru gjørd í hes- ari sek, men tað gav tykk- um ikki rætt til at gera mismun, men hann er sjónligur, ikki bara her, men á so mongum økjum. Mín niðursteða er tann, at hverki Eilif Samuelsen landsstýrismaður ella Bertel Haarder undirvís- ingarmálaráðharri, danski, hava so mikið sum gjørt sær ómak at lesa tilmæli frá Landsskúlafyrisiting- ini jnr. 99-30-06-02 frá 30/5 1983, sum mælir til studning av 25.844.000.00. So sannast má, at ikki eru øll líka fyri lógini. verið tann mest 1motl emmari Sverre Midjord Bretska kola- námsverkfallið Lat meg fyrst siga, at hesin stubbi meira er elvd- ur av samhuga við bretsku kolanámsarbeiðs- monnunum enn av ser- staka góðum kunnleika til stødu teirra. Men hin- vegin hevði verið ynski- ligt, um vit ell í ein- hverjum máli hevdu evnað at mett um instu sannleikarnar frá báðum síðum. Vit kalla okkum mentað fólk og hartil kristiligt, og sum tað semir seg slíkum, fara vit av og á at rudda sálardýpi okkara. Kanska eitthvert har er nýtiligt, hóast meginparturin er skrambul, men pjøkin sum vit eru, koyra vit kortini ikki skramlið alt í eitt og hitt sama ílatið. Komin úr kirkju sein- asta sunnudag varð sum vant farið til búgvið borð. Nógv varð etið niðurundir og meira omaná. Undir hesum nógva áti kom so útvarpið. Ofta er eitthvert áhugavert at frætta, so eisini henda vælsignaða sunnudag. Men tá tíðindamaður út- varpsins í Bretlandi, Ber- gur Jacobsen, fór at greiða frá kolanámsverk- falsstøduni, mátti eg leggja frá mær. Her skal ikki verða uppafturtikið tað, hesin fråliki fråsøgu- maður, hevði at siga okkum um standin. Men stígur kom í sunnudagin. Mettur og væl settur hevði ein nú kortini fingið eitthvert minni hugaligt at hugsa um. Men sitandi fullur upp- undir angarnar, fostrar ein ongar tankar, tískil upp á gólv at vála og nógv varð gingið tilsamans. Hugrenslini komu og fóru og ikki sert, at okkurt tárið kom afturvið sníkj- andi niðureftir kjálkanum. Neyvan eru hesi neyð- ars húski eins væl fyri sum vit til matna og klædna og at svara bara onkrar dagligar skyldur, kann talan ikki vera um. Soleiðis metandi okkara stødu við verkfólksins í Bretlandikundi eg íkki bara mær, men treiv eftir penninum. Tí, hóast vit her á landi nú frægari enn fyri ikki so mongum árum síðani so dánt kundu tala okkum til rættis um arbeiðsmark- naðarviðurskifti, so tykir mær kortini, at vit før- oyingar, serstakliga ar- beiðsfólk og fiskimenn mestsum av somu roynd- um sum bretar kunnu tala við um vána viðurskiftini hjá okkara lagsbreðrum í Bretlandi. Hvussu hevði skilið verið her á landi, um ar- beiðs- og fiskimenn enn lótu sær lynda bert at lýða harraboð og um teir ikki vóru vardir so dánt av lógini. Fekst ikki prísur fyri t.d. útróðrarveiðina so livast kundi av hesum yrki, so máttu tit góðu menn bundið skip og bát- ar og farið skamfuktaðir heim at lagt tykkum undir væðingina. Oneydugt er hjá mær at siga, hvussu skilið so hevði verið. Lat fara, at hungur hevði verið í dyrnum, men næstan líka beiskt hevði verið at á- sannað, at samfelagið ikki hevði brúk fyri okkum. Fiskimenn og verka- fólk, standið tí saman. Fólkafloks- svikur Fleiri í Kaldbak, Hoyvik og Hvitanesi, og kanska eisini i havn, undrast yvir, at nyvaldi byrådslimurin umboðið fyri bygdina Kaldbak, Páll Petersen atkvoddi fyri at leggja nisteð inn < i r d rð er hug Í kaldbaks nanna royndist hanr im ettt vonbrot Nú væntaðu folk, at onkur for at taka sek bygdanna hesi sek Men Frægari var at hann ikki var komin inn gakk Men til teirra, sum framvegis eru bisin og harmast,. sigi eg De tá tað kemur til at verja ål hjá var tc vanligt g Ik KUNM 11Gt h £ t Hoyvikingur ro og friøki Í aftursvari til bygdar- ráðsformannin á Argjum nevnir býráðsformaðurin í Havn tydningin av at hava frítt oki við Sandá Henda friðaða geilin er 150 metrar og hon kundi gott verið enn breiðari. So í hesum feri fær býráðs- formaðurin fullan stuðul. Men nú fari eg at venda mær til eina aðra á, Rættará. Tíverri er bygt út í ánna í mong ár og fyri mongum árum síðan, ja, kanska áðrenn vit høvdu eina frið- ingarlóg. Men framvið Rættará og Landavegnum var ein grenur geiri beint sunnan- fyri Vesturkirkjuna. Tað kendist — hóast onnur hús liggja harum- vegir frítt, grønt og hugnaligt. Ikki minst tá tann tutlandi áin var rein eftir áarferi. Men knappliga fyri tveimum árum síðan varð grótkast gjert um ánna og eini betonghus vórðu bygd beint sunnanfyri ánna. Bert heilt fáar metrar frá henni. Fyri nú mongum árum — 30-35 árum síðan, spurdi borgari í býnum um meguleika at byggja longur suduri í sama geira, oman móti næstu brúnni. Eigarin, Tulla Siv- ertsen, varð sinnað at selja eitt stykki burturav. Men borgarin fekk at vita at tað læt seg ikki gera. og tað sló hann seg til tols við Seinri var býarplanur gjørdur, men sambært hesum var hetta grena okið ikki íbúðareki. Men seinri, nær? er byggiheim- ilað okið víðkað við einum fyrkanti — júst har nýggju húsini eru bygd. Kann tað veruliga vera so, at planurin er broyttur fyri at ganga ávisum ynskjum á meti? Um so er, nær er plan- urin broyttur við hesum fyrkanti? Hvat sigur fridingar- lógin? sigur hon ikki okk- urt um at 50 metrar fjar- steða skal vera millum áir og sethús? Hvat siga býar-mynd- ugleikarnir og hvat sigur Sosialurin? Hevur tann sjálvrætt- vísi býráðsformaðurin livgað nøkrum > parta- fólkum — og valevni til byrådsvalid vid eini broyt- ing av byarplaninum ella einum byggiloyvi, sum ongatíð átti at verið givið? Eins og Sandá so skuldi Rættará eisini verið vard, hóast talan var um sethús til folkaflokskvinnu! Havnar Hugna-madur —WMMM SMS > Verjið felagsskapin og veljið og verjið skilamenn og -kvinnur at standa fyri. Verið hartil takksom fyri, at vit her á landi eiga stjórn og aðrar myndug- leikar, ið hóast alt valdar hesum viðvíkjandi heima á landi. Harmiligt er, at bretar hesum viðvíkjandi enn ikki hava lært, hvussu týdningarmikið gott sam- anhald í veruleikanum er — at teir ferð eftir ferð lata seg knekta av borg- arligu hyggjuráðunum um at seta landsins borgarar upp ímóti hverjum eðrum og so keva teir allar. Og tó, hungur er hvast sverð. Hvat viðvíkur manna- virðinum, so hava teir ráðandi í Bretlandi nógv at læra av eitt nú okkara stjórn — sjálvt teirri und- anfarnu. Gamal er, at tveir harð- ir steinar ikki mala væl saman. Hetta er so rætt, sum tað er sagt. Niðari steinurin vil altið vera fyri sterri trysti enn hin ovari. Soleiðis eisini við teimum »klassaløgum«, bretar ynda at býta egna fólk sitt i. Framhald å sidu 11 - 0 A