mikudagur 23. oktober 2002síða 11

Sosialurin Nr. 203 - 23. oktober 2002 6 - Tey gomlu róptu rótina á hvonn svøvnrót. Tá ið hann, ið ringt svøvnlag hevur, er niðurfarin, verður rótin løgd undir koddan, men soleiðis, at hann ella hon ikki varnast tað. Hon verður burtur aftur tikin, beinan vegin svøvnurin er komin; verður hetta ikki gjørt, vaknar hann ella hon ikki upp aftur. - Tikið úr bókini: Gomul føroysk heimaráð - Barnakona má ikki síggja opna grøv. Hvat ið so hendir, um hon ger ímóti hesum boðum, vita vit ikki. Men eitt reytt løriftstykki koyrt inn á bringu- na ger tað, at hon kann. - Tikið úr bókini: Gomul føroysk heimaráð - Dettur barnakona, ella rennur ímóti, má hon ikki tríva um, har sum hon fekk ilt, tí so fær barnið móðurmerki á sama stað á kroppi sínum. - Tikið úr bókini: Gomul føroysk heimaráð Bleytar hendur Um tú ynskir bleytari hendur, skalt tú smyrja tær inn í jomfrúolju, og síðani inn í vaseline. Koyr síðani hendurnar í ein plastikposa í 10 minuttir. So fer oljan inn í húðina og ger hana bleyta. Kelda: www.ask-alex.dk - Ung fólk halda gomul fólk vera býttlingar; men gomul fólk vita, at ung fólk eru býttlingar George Chapman - Filmsleikstjórar eru fólk, sum eru ov lítil til at gerast filmstjørnur Josh Greenfield Eitt vakurt menniskja er eitt menniskja við ljotum hugskotum Jonathan Swift - Í kærleika er tað altíð ein, sum kyssir, og ein, sum vendir kjálkan til Franskt orðatak tey seinastu árini hevur hann verið alt meir at sæð. Í dag er hann ein heilt van- ligur partur av býarmyndini – kanska serliga í Havn. Hetta kemst kanska serliga av tí, at ung frá 16 ára aldri hava loyvi at koyra hann. Skutarin ger tað møguligt hjá ungum at koma til støð, ið ikki liggja í nærum- hvørvinum, uttan at vera bundin at t.d. foreldrum við bili. Ógvuliga nógv tíð er at spara við at nýta sku- taran. Tú kanst koma og fara, sum tær lystir, og hetta ger teg óheftan ella frælsan. Ein vanligur, nýggjur skutari kostar umleið 20.000 kr, hevur uml. 5 hk og koyrir eini 50-60 km/t. Tað kann ikki sigast at vera ov lítil ferð, tá hugsað verður um, at hann mest verður nýttur til at koyra inni í býnum, har mest loyvda ferðin er 50 km/t. Tað er tí náttúrligt av okkum at halda, at sku- tarar ikki koyra ólógliga, tá vit dagliga síggja teir fer- ðast við ferðslustreyminum í b?num. Men um vit halda ta?, fara vit skeiv. Lógin sigur, at ein sku- tari bert kann koyra 30 km/t. Um hann hevur møguleika at koyra skjótari enn hetta, er hann ólógligur. Tað er løgið at hugsa sær, at ein „óvitandi” unglingi, sum hevur keypt sær ein skutara og fingið koyrikortið, sum loyvir honum at koyra hann, hóast alt kann verða tikin av politinum, fáa eina bót fyri at koyra ein ólógligan skutara og verða noyddur at ganga heim, av tí at politiið hevur tikið sku- taran. Drongurin fær hann tó aftur. Hann er sum so eisini heilskapaður, bur- tursæð frá tí, at ein lítil lutur er tikin burtur, og at motorurin kemur sum eitt samlisett‚ í einum posa. Hetta má drongurin gjal- da fyri at fáa ‘samlað’. Allar flestu skutararnir, sum ung koyra á, um ikki allir, kunnu koyra meir enn 30 km/t og eru tí ólógligir. Um poli- tiið hevði tikið allar, so hevði trupulleikin við lógarbrotunum verið loystur. Men hetta er av ymsum orsøkum ógjørligt. Heldur ikki burdu vit hækkað ferðarhámarkið, so at skutararnir eru lógligir‚ tí tað er væl skilligt. Koyrifør- leikarni hjá 16 ára gomlum eru verri enn teir hjá bilfør- arunum, og tey eiga tí ikki at hava loyvi at koyra eins skjótt og teir. Tað, sum undrar meg mest viðvíkjandi ólógligum skut- arum, er, at skutarar, sum koyra skjótari, enn tey ungu hava loyvi at koyra, verða seldir temum ungu. Teimum, sum selja skutar- arnar, kunnu vit ikki steð- ga, tí vit kunnu lata vera við at keypa teir, um vit ikki vilja hava teir. Vit hava ábyrgdina. Men er tað nú trygt at geva 16 ára gom- lum slíka ábyrgd? Vilja dreingir ikki koyra so skjótt sum gjørligt, uttan at teir hugsa um fylgjurnar? Bjarni Sosialurin Nr. 203 - 23. oktober 2002 7 Súkklan vi› hjálpimotori Ung or›: Reign of Fire - Dragejægerne heimurin 2020. Flogdrekar hava yvirtikið valdið í heiminum, teir liva fyri at drepa og njóta øskuna av tí, teir brenna. Allur heimurin og heimsins stóru býir eru lagdir í oyði. Men eitt stað, á eini gamlari borg nakað norðarlaga í Onglandi, roynir Quinn at halda lív í einum lítlum samfelag, hóast korini eru sera vánalig. Sum smádrongur var Quinn tann fyrsti, sum bar eyga við drekarnar, sum eftir fleiri ára túsund í dvala vóru vaktir til lívs aftur, tá tunnlar vóru boraðir undir London. Lítla samfelagið hjá Quinn klárar so dánt at hóra undan, og hugsingur er ikki um at berjast móti drekunum – ikki fyrr enn amerikanarin Danton Van Zan og hansara fólk, sum eru dreka- veiðimenn, ein dagin koma fram- við. Nú skal bardagin móti drek- unum byrja, so sivilisatiónin kann bjargast! Og tað er júst hetta, sum filmurin Reign of Fire, ið hevur fingið dans- ka heitið Dragejægerne, snýr seg um – at bjarga sivilisitatiónini. Ein uppgáva, ið kann tykjast ómøgu- lig, hóast framkomnu útgerðina hjá Van Zan og hansara fólki, tí drekarnir eru í túsundatali. Eftir eitt langt brot í filminum, har Van Zan og hansara fólk við tógvi stríð taka lívið av einum dreka – sjál- vandi við hjálp frá Quinn, verður ein loysn funnin. Tað vísir seg, at allir drekarnir eru av kvennkyni, og at tað bara finst ein dreki av kall- kyni, sum gitir øll eggini hjá tei- mum. Við at drepa kallkynsdrek- an, sum annars er øðiligur til stød- dar, vilja allir drekarnir sum frálíður doyggja út. Kallkynsdrekin heldur til í leivdunum av London, har endaliga uppgerðin til seinast í filminum eisini fer fram. Søgan kann tykjast rættuliga banal og heldur ikki teldugjørdu drekarnir og onnur »special effects« megna at bera filmin. Tað eru jú longu nógv ár síðan Jurassic Park fyrstu ferð var á løriftinum, og drekarnir í Reign of Fire eru í so máta einki upplivilsi. Tó er nakað av spenningi at hóma í brotinum, har Van Zan og hini skulu drepa ein av drekunum. Høvuðspersónarnir kunnu til tíðir tykjast eitt sindur láturligir. Serliga Van Zan, spældur av Matthew McConaughey, sum alla tíðina gongur stynjandi runt við ørm- unum ein hálvan metur út frá lendunum, meðan hann sum oftast eisini tyggir ein sigarstubba. Og sjálvandi hevur hann eisini amerikanska flaggið seymað á bringuna í hernaðarvestinum hjá sær. Replikkirnir millum Van Zan og Quinn eru heldur ikki teir djú- pastu – men okey, talan er jú ikki um ein psykologiskan thrillara, men ein banalan science fiction film um at drepa nakrar stórar, óndar flúgvidrekar, sum spýta eld. Eitt skifti í filminum óttast tú at leikstjórin traðkar í djúpastu grøv- ina og letur tað renna saman mil- lum Quinn og kvinnuliga tyrlu- flogskiparan hjá Van Zan, nevnd Alex. Hetta verða vit til alla lukku skónað fyri - og tó, tá sivilisi- tatiónin er bjargað, eru Quinn og Alex framvegis saman… Fakta um Reign of Fire Leikarar: Christian Bale, Matthew McConaughey, Izabella Scorupco Leikstjóri: Rob Bowman Longd: 102 min. Sta›: Havnar Bio, um tú ert 12 ár ella eldri C M Y K 21 20