hósdagur 24. oktober 2002síða 4

6 Nr. 204 - 24. oktober 2002 Nr. 204 - 24. oktober 2002 7 Løgmaður lítlan hug á kringvarpsgjaldinum – Í mínum grund- sjónarmiði eri eg ímóti at útskriva ein eykaskatt til at fíggja almennu loftmiðlar- nar, og tí havi eg tikið fyrivarni móti upp- skotinum, sigur Anfinn Kallsberg, løg- maður um uppskotið hjá Annlis Bjark- hamar, at almennu loftmiðlarnir skulu fíggjast yvir skattin. LOFTMIÐLAR Jón Brian Hvidtfeldt Ætlaninar hjá landsstýris- manninum í mentamálum, Annlis Bjarkhamar, um at áleggja øllum føroyingum ein kringvarpsskatt, fella ikki í góða jørð hjá Anfinni Kallsberg, løgmanni. Verður uppskotið sam- tykt, so fer tað at merkja, at allir føroyingar yvir 18 ár, sum forvinna meira enn 30.000 krónur árliga, skulu gjalda eitt ávíst prosent- gjald av síni inntøku í ein kringvarpsgrunn. Í upp- skotinum er inngjaldsloftið sett til 1600 krónur um ár- ið, men av tí at loftið verður rokkið longu tá inntøkan kemur upp á 68.000 krónur, verða tað tí tey flestu, sum koma at gjalda fult gjald. Hóast Anfinn Kallsberg og Fólkaflokkurin ikki hava tikið endaliga støðu til upp- skotið enn, so hevur upp- skotið stóran prinsipiellan týdning fyri Fólkaflokkin. Anfinn Kallsberg vísir á, at talan í veruleikanum er um at strika eitt brúkaragjald, og í staðin innføra ein nýggjan skatt. Og tað er ímóti grundsjónarmiðunum hjá flokkinum. – Eg má siga, at í prin- sippinum eri eg í móti kringvarpsgjaldinum. Talan er jú í veruleikanum um, at vit »uppfinna« ein nýggjan skatt at leggja á fólkið, sigur Anfinn Kallsberg. Eftir hansara tykki er tað ein skeiv gongd at flyta ym- iskar almennar skipanir og almennar tænastur og til- boð yvir í skattaskipanina og harvið skattarokningina hjá fólki. Hóast tey allar flestu í dag vilja hava bæði útvarp og sjónvarp, so eigur tað framvegis at vera eitt val hjá tí einstaka, hvørt hann ella hon ynskir hesa tæn- astu, sigur løgmaður. – Tað eigur at vera ein spurningur um at sleppa at velja. Við at fíggja almennu loftmiðlarnar við eyka- skatti hevur tú tikið henda møguleika at velja frá fólki, og tað meti eg vera grund- leggjandi skeivt, leggur Anfinn Kallsberg afturat. Landsstýrismaðurin í mentamálum hevur á lands- stýrsfundi kunnað um kringvarpsgjaldið, og upp- skotið er nú sent út til flokkarnar til viðgerðar. Annfinn Kallsberg sigur, at enn er uppskotið nýtt, og Fólkaflokkurin hevur tí ikki viðgjørt málið endaliga og hevur heldur ikki tikið nakra støðu til tað. Løg- maður sigur tó, at hann hevur gjørt landsstýris- mannin í mentamálum, Annlis Bjarkhamar, varuga við grundleggjandi støðuna hjá sær og Fólkaflokkinum til málið. – Eg havi boðað lands- stýrismanninum í menta- málum frá, at eg ikki haldi uppskotið um eitt kring- varpsgjald, sum skal krevjast inn umvegis skatt- in, vera eitt gott hugskot, og at eg tí taki fyrivarni móti tí, sigur Anfinn Kallsberg. Her er jú talan um ein eyka- skatt, sum avloysir eitt brúkaragjald, og tað eri eg grundleggjandi ímóti, legg- ur hann afturat. Løgmaður heldur tað vera óheppið at alsamt fleiri gjøld verða løgd inn í skattaskipanina. – Eftir mínum tykki er hetta ein skeiv gongd. Ein kann spyrja, hvar markið gongur fyri, hvussu nógv kann krevjast inn yvir van- ligan skatt og eykaskatt, áðrenn tað er nóg mikið. Í staðin haldi eg, at tað eigur at vera eitt val hjá tí ein- staka, um viðkomandi ynskir almennu tilboðini og tænasturnar, og ger hann tað, so eigur hann eisini at gjalda eitt brúkaragjald fyri hetta, sigur Anfinn Kalls- berg. Bara skatt til ÚF og SvF Uppskotið um kringvarps- skattin fer somuleiðis at merkja, at útvarps- og sjón- varpsgjaldið fara í søguna. Sum er fáa báðir stovnar líka nógv inn í lurtara- og hyggjaragjaldi, 16,7 milli- ónir krónur um árið í part, men sambært uppskotinum verður hetta nú broytt. Lagt verður nevniliga upp til, at Sjónvarpið skal hava 58 prosent av kringvarpsskatt- inum, meðan Útvarpið fær 42 prosent. Sostætt verður ikki lagt upp til, at aðrar rásir skulu hava burturav pengunum, sum verða kravdir inn í kringvarps- skatti. Anfinn Kallsberg hevur ikki tikið støðu til, hvørt tað er rætt ella skeivt, at onnur fáa part av hesum pengum. Tí, sum hann sigur: – Eg haldi tað vera grundleggjandi skeivt at krevja pengarnar inn við einum eykaskatti. Ein av tingmonnunum hjá Fólkaflokkinum, Jógv- an á Lakjuni, hevur fyrr ført fram, millum annað í Løgtinginum, at aðrar rásir eiga at fáa betri sømdir mótvegis almennu loft- miðlunum. Hann heldur tað vera upplagt at umrøða, hvørt onnur eiga at fáa part av kringvarpsskattinum, verður undirtøka fyri upp- skotinum hjá landsstýris- manninum í mentamálum. – Verður tað úrslitð, at kringvarpsskattur skal krevjast inn frá øllum før- oyingum, so meti eg tað vera rætt at taka við í orðaskifti, um aðrar rásir skulu hava møguleika at fáa part av pengunum, sigur Jógvan á Lakjuni. Hann leggur afturat, at sjálvandi skulu nakrar treytir fylgja við, um onnur skulu fáa part av pengunum, sum koma inn gjøgnum kring- varpsskattin. Jógvan á Lakjuni nevnir sum dømi, at nakrar »pub- lic service« skyldur kundu fylgt við pengum frá al- menna kringvarpsskattin- um. – Í samband við hetta uppskotið, sum landsstýris- maðurin í mentamálum nú er komin við, haldi eg tað avgjørt vera rætt at taka spurningin við í orðaskfti, um partur av pengunum ikki kundi farið til aðrar rásir, sigur Jógvan á Lakj- uni. Tingmaðurin heldur eis- ini tað vera rætt at umrøða spurningin um alternativu inntøkurnar hjá Útvarp- inum og Sjónvarpinum, millum annað frá lýsinum, av nýggjum, skulu stovnar- nir í framtíðini fáa ein kringvarpsskatt. – Skulu almennu loft- miðlarnir fáa pengar um- vegis skattin, so haldi eg tað vera rætt at knýta henda spurning saman við spurn- inginum um lýsingarinn- tøkurnar hjá stovnunum. Almennu loftmiðlarnir kappast jú við teir privatu um lýsingarinntøkurnar, vísir Jógvan á Lakjuni á. Anfinn Kallsberg, løgmaður, er grundleggjandi ímóti ætlanini hjá landsstýrismanninum um at almennu loftmiðlarnir skulu fíggjast við einum kringvarpsgjaldi. – Talan er í veruleikanum at strika eitt brúkaragjald og í staðin áleggja øllum skattgjaldarum ein eykaskatt, sigur løgmaður. Fyri framvegis at síggja DR ókeypis kanst tú keypa eitt kort á einari danskari adressu, so er tað knapliga ókeypis at síggja DR SJÓNVARP Heri á Rógvi Føroyskir kundar hjá Canal Digital skulu sum er gjalda 172 kr. um mánaðin ella 2.064 kr. árliga fyri at síggja DR. Hetta nýtist kortini ikki at vera neyðugt. Tá vit ringdu og spurdu í Radio- handlinum í Havn um áhuga fyri at keypa DR millum føroyingar, fingu vit at vita, at nógvar føroy- ingar fáa tað framvegis fyri einki. Hetta gera teir við at keypa kortini í Danmark til eina danska adressu. Skipanin virkar á tann hátt, at tað eru tey kort- nummørini, ið eru keypt í Føroyum, sum ikki kunnu móttaka DR ókeypis frá Canal Digital. Er talan um eitt danskt kort, so er einki í vegin fyri at síggja ókeypis danskt sjónvarp á DR1 og DR2. Av landafrøðiligum or- søkum liggur ógvuliga illa fyri hjá fólki í Føroyum at síggja aðrar fylgisveinar enn teir við Canal Digital. Tað er enntá so ómøguligt, at føroyingar fáa ein av- sláttur, tí móttøkumøgu- leikararnir eru so vánaligir. Munurin er tó lutfalsliga lítil á prísunum. Um tú so eisini fært Danmarks Radio við, so broytir hetta óivað perspektivið nakað. Sami kostnaður Kundatalið hjá Canal Digi- tal í Føroyum er lutfalsliga rættiliga stórt. Eftir hvat skilst liggur millum 5.000 og 6.000, men hetta vil Canal Digital hvørki vátta ella avsanna. Sløkt varð fyri Danmarks Radio fyrr í hesum mán- aðinum fyri kundar, sum ikki tímdu at gjalda fyri at síggja almennu donsku rás- irnar, í hesum førinum DR1 og DR2. Hjá Canal Digital siga tey seg vera positivt yvir- raska um áhugan fyri. Peter From, marknaðar- leiðari hjá Canal Digital í Danmørk, sigur, at teir hava fingið uppsagnir av haldum frá føroyskum, men hesi eru ógvuliga fá. Hinvegin eru teir vorðnir positivt yvirraskaðir um áhugan at keypa sær Danmarks Radio. Peter From sigur, at teir royndu at fáa DR at minka prísin, men hetta eydnaðist ikki. Prísurin, ið føroyingar skulu gjalda, skal vera á leið tað sama sum danir gjalda í licens fyri at síggja DR. — Politikkurin hjá Dan- marks Radio er tann, at teir vilja hava fólk uttanfyri Danmark at gjalda licens fyri rásirnar eins og í Danmark. Vit royndu at forhandla okkum til ein bíligari prís, men hetta vildi leiðslan í DR ikki ganga við til, sigur Peter From. Hann veit at siga, at Canal Digital og DR hava gjørt eina skrivliga avtalu, sum tryggjar, at Televarpið ella annar veitari ikki fær DR fyri minni enn Canal Digital. — Tað merkir so, at fær Televarpið DR fyri ein bílígari kostnað enn vit, so kunnu vit krevja tað fyri júst sama kostnað. Hetta vil so merkja, at vit tá kunnu bjóða okkara kundum DR bílígari, sigur Peter From. Persónliga heldur hann, at tað er undarligt, at DR velur at gera soleiðis við tann føroyska marknaðin, tá hugsað verður um, at Danmarks Radio sendingar fyri ein stóran part eru at síggja í almenna føroyska sjónvarpinum. Hjá Radiohandlinum í Havn hava tey lagt til merk- is, at fólk helst vilja bíða eitt sindur við at taka av- gerð um, hvørt tey skulu fáa sær DR, Canal Digital ella okkurt annað, nú Tele- varpið eftir ætlan byrjar í næstum. Samráðast við DR Televarpið samráðist í løt- uni við DR um eina avtalu at senda teirra rásir. Tróndur Djurhuus hevur áður sagt, at teir hava gjørt av, at DR verður við í teirra útboði, men spurningurin um kostnaðin er ikki greiddur. Tað leyp hvøkk á Tele- varpið, tá tað frættist um avtaluna millum Canal Digital og Danmarks Radio. Tróndur Djurhuus heldur hesa avtaluna vera sera dýra, men kann tó enn einki siga um, hvørja avtalu Televarpið megnar at fáa við Danmarks Radio. Ókeypis DR við donskum korti Við verandi skipað- um mugu fólk sjálvi syrgja fyri, at porno ikki verður víst í húsarhaldinu, um tey ikki ynskja tað SJÒNVARP Heri á Rógvi Í komandi mánað byrjar Televarpið at senda fylgisveinarásir í Føroy- um. Sum nevnt fyrr í vikuni sendir ein av rás- unum, Canal+, porno- grafiskar filmar. Sum er síggja túsundavís av føroyingum hesar film- ar, um teir ynskja tað. Tað er eisini ein góður møguleiki fyri, at enn fleiri fáa atgongd til hetta slagið av undir- haldi við Televarpinum. Sum kundi hjá Tele- varpinum skalt tú vera 18 ár. Tað eru sostatt vaksin fólk, sum keypa, og líkt er eisini til, at tað verður teirra egna ábyrgd, hvat tey og teirra børn ella onnur síggja. Varafútin greiddi í týsdags Sosialinum frá, at tað er sera ivasamt, um tað er løgfrøðilig or- søk til at forbjóða hesum sum støðan er nú. Or- søkin er tann, at tilfarið verður sent uttan út heimi, og tað er eitt før- oyskt felag, sum løg- frøðiliga sendir tilfarið. Í síðsta enda verður hetta ein dóms- og tulkingarspurningur. Í øllum førum liggur ábyrgdin sum nú hjá tí einstaka kundanum. Peter From frá Canal Digital, sum bjóðar Canal+ og harvið porno- grafiskt tilfar til føroy- ingar, sigur, at fólk sum er kunnu lata vera við at hyggja at pornofilmun- um við at forða fyri hesum við teirra móttak- arum, sum hava eina sokallaða foreldraverju innbygda. Sum er eru eingir aðrir møguleikar at forða fólki at hyggja at tí heldur nakna undir- haldinum. Filmarnir verða sendar á trimum ymsum rásum, og hetta ger tað eisini ógvuliga trupult at sløkkja og tendra fyri teimum. Norra Í Føroyum fáa kundar hjá Canal Digital donsk kort, og hesi hava onga sperru móti pornograf- iskum tilfari. Tað hava kortini í Norra. Í Norra eru strangar lógir móti porno, og hjá norsku kundunm hjá Canal Digital ber ikki at síggja pornografiskar filmar í heilum líki. Peter From sigur annars, at teir hálva- vegna høvdu roknað við kapping, og teir ætla so at halda fram á føroyska marknaðinum, uttan at gera tær stóru broyting- arnar. Canal Digital koyrir í løtuni eina her- ferð í Føroyum, og greitt er, at teir eiga ein stóran kundaskara í Føroyum. Tað nýtist ikki at vera tøkniliga óheppið ikki at síggja DR. Mynd: Álvur Haraldsen Pornografiskt tilfar um fylgisvein: Egin ábyrgd Nógv bendir á, at er og verður upp til fólk sjálvi, um tey ynskja at síggja porno ella ikki. Møguleikan hava í øllum førum nógv C M Y K 7 6