hósdagur 8. august 1985síða 8

Síða 8 Norskur aligranskari: evið alifiski tað rætta umhvervið — og stúgvið ikki ov nógvan fisk saman Hetta sigur norski aligranskarin Dag Møller í samrødu við Sos- tíðindablaðið Få å einum litlum øki. ialin. Hann heldur, at føroyingar eiga ikki at fevna um alt ov nógv í senn, men heldur leggja arbeiðið væl til rættis. Hann vísir eisini á, hvussu nógv tað hevur at siga, at tað eru tey rettu fólkini, sum fáa loyvi at ala. Og um føroyingar vilja fáa veruligt innlit i aling, so eiga vit at hyggja eftir, hvussu japanarar hava borið seg at, sigur norð- maðurin m. a. í samreðuni. Noreg er eitt av undangongu- londunum innan fiskaaling Hesi seinastu árini landið ekt munandi um fram- leiðsluna av eitt nú sílum og laksi. Í ár rokna teir við einum fyrstahondsvirði fyri alifisk uppá 1,5 mia. kr. Met- ingar um framtíðarútlitið hetta talið fer at liggja um 7-8 mia. kr. um eini tvey til trý ár Drúgvt arbeiði og stórar peningaligar ílegur eru grundarlagið undir hesi stóru menning. Og ein part av ar- tískil eisini tí fræga úrslitinum kann henda nýggja vinnan takka ali- granskarunum fyri hevur visa, at beiðinum og Miðdepil innan aligransking Í summar vitjaði Sosialurin sjálvan >miðdepilin< fyri ali- granskingini í Noregi. Tað er »Akvakulturdeildin« á Hav- granskingarstovninum í Ber- gen Her sita nógvir granskarar Orð og myndir: Jan Miiller og arbeiða við ingum. Umframt umsitingina í Bergen hoyra eisini tvær alispurn- royndarsteðir til stovnin Tað eru Austevoll, sum tekur sær av aling í sjógvi og síðani Matre, sum arbeiðir við ali- spurningum í feskvatni og út- gerð til aling. Leiðarin á hesum inum er Dag Møller. Hann er kanska hin fremsti innan ali- gransking í Noregi í dag. Dag Møller er doktari innan fiski- vinnuspurningar og hevur hann fyrr tikist nógv við tosk og lodnu. Men síðani fiska- alingin tók dyk á seg í 70- unum hevur Dag Møller halgað hesi vinnugreinini alla sína arbeiðsorku Hóast stovn- nógv hevur verið granskað innan aling og hav- búnað, so heldur Dag Møller kortini, at tað verður ov lítið granskað, tá hugsað verður um tann týdning, sum vinnan longu hevur og kanska serliga fer at fáa komandi ár- ini Fjelbroytt gransking Granskingin er rættiliga fjøl- broytt. Talan er ikki um eina skipaða eind, sum stýrir og tekur sær av allari gransk- ingini. Tað verður m..a. granskað á teimum lærdu há- skúlunum og á teimum al- mennu granskingarstovn- unum sum eitt nú »Akva- kulturdeildini« á Havgransk- ingarstovninum Hesin stovnurin hevur so alt Noreg sum arbeidsøki Dag Møller heldur, at tad er sera neyðugt vid gransk ing innan alivinnuna, skal veksturin halda fram. Hann dylur heldur ikki fyri, at tann Royndarsteðin Austevoll. Her verða royndir við alifiski i sjógvi gjørdar N . Nr. 88 — 8. august 1985 Dag Møller, leidari å »Akvakulturdeildini« å Havgranskingarstovninum i Bergen. Hann er millum fremstu aligra wskarar í Noregi vekstur, sum hevur verið, í á- vísan mun stavar frá tí ar- beiði, sum granskarar hava staðið fyri. Eitt nú tá hugsað verður um at fyribyrgja og lekja sjúkur Annars heldur Dag Møller, at tað er náttúrligt samband millum alivinnuna og fiski- vinnuna. Hesar báðar vinnur fara at hava tætt samarbeiði í framtíðini. Her hugsar hann m.a. um alt fóðurið, kemur frá vanligu fiskivinn- uni og verður brúkt í alingini Tað eru eisini fyri stóran part fyrrverandi fiskimenn, sum sum gerast alarar Ali- og fiskivinnan nær tengdar at hverjari aðrari Hyggja vit so at sjálvum lóg arverkinum, sum fiskaalingin í dag er partur av, so síggja vit, at tað er tætt knýtt at tí sum er galdandi á fiskivinnu ekinum. Eisini umsitingin av alivinnuni verður rikin av ti fiskivinnustovninum, tekur vinnumålum Dag Møller heldur tað hava stóran tydning, at vit leggja okkum í geyma, hvussu tætt millum fiskivinn sum sær av eðrum fiski samband er hesar báðar una og alingina vinnurnar, Havid er stórt og vit troyta bert ein evarska lítla part av hesum havekinum dag — sammeta vit við, hvat verður troytt á landjerðini Við at granska og gera kann- ingar, kunnu vit troyta enn sterri part av teimum møgu- leikum, sum liggja í havinum bæði innan fiskivinnuna og alingina, heldur Dag Møller Sjúkurnar og granskingin Fyri at vísa á, hvenn týdning granskingin longu hevur havt fyri alivinnuna, nevnir Dag Møller evnið »Negovon« Hetta evnið verður i dag brúkt ímóti laksalús og hevur kollveltandi fyri alingina havt týdning Uttan negovon hevði alingin íkki verið tað hon er í dag Alingin sleppur tó ikki heilt undan sjúkum og tí hevur tað stóran týdning, at granskað verður á hesum eki Dag Møller heldur, at teir i dag nógvan fingið rættiliga kunnleika til tær ýmsu sjukurnar og sigur, at hava teir nú hava gjørt eina vaccinu ímóti tí herviligu ali Hetta fer at rættiliga stór av bjóðing komandi tíðina sjúkuni vibriose vera ein Antibiotika Vit spurdu Dag Møller, um tad ikki kann vera rættiliga vandamik'å at brúka ov nógv av ant:bjotika í alingini! Til tað si; hann, at hesin vandin c: i) staðar i dag. Vit mugu | oyn: aðrar leiðir burtur t: + antibiotika og heldur brúka náttúrunnar egnu våpn, nav iliga vacci natión. Tað eru á fleiri ekjum innan aligranskingina, at tað eru við at henda framstig, sigur Dag Møller og vísir á nøkur av teimum seinastu úrslit unum Tað hevur stóran týdn ing ct ala laks so mikið langt at vit gera hann til eitt van ligt húsdjór, sigur Dag Møll er Í dag vita vit. hvat vit skulu geva laksinum at eta fyri at burturúr fáa ein: zøoda veru A ft at hesun kemur so selektiónin. Seinastu irnar benda á, at vit fáa 3 atr leggja okkum eftir genet iskari selektión gentiska roynd kunnu betri vekstur bert við Í hesum sambandi er vert at nevna, at vinnan sjálv hevur gjørt av at byggja eina tóra og nýggja royndarstød yri meira enn 25 mill. kr tegulera feska vatnið ið verður annars gjert eitt