hósdagur 22. august 1985síða 3

Nr. 94 — Skrivarin í »Grønlands Havfiskeriforening«, Karl Olsen: Føroyingar eiga 22. august 1985 at hjálpa grøn- lendingum at fiska kongafisk og onnur fiskaslog — sum grenlendingar ikki hava troytt higartil Nær sleppa feroyingar aftur til Grenlands at fiska? Hetta er ein spurn- ingur, sum bæði polit- ikarar og vinnulívsfólk i Feroyum javnan seta sær — uttan tó at fáa nakað endaligt svar. Kanska fiskaloysi er nú- verandi svarið. Tað vísir seg, at tað er ikki nokk til av toski og rækjum í let- uni. Men hvat viðvíkir ødrum fiskasløgum í grøn- lendskum sjógvi, so er tað ein heilt annar spurn- ingur. Herfyri vitjaði næstfor- maðurin í grenlendska havfiskiveiðifelagnum, Seren Brandt og skriv- arin, Karl Olsen í Feroy- um. Teir hevdu fundir við umboð fyri Feroya Skip- ara- og Navigaterfelag og Føroya Maskinmeistara- felag um teir sáttmálar, sum eru galdandi fyri fer- oyingar við grenlendskum skipum. Her skuldu yms- ar justeringar gerast i sáttmálunum. pe +%- D+ % % + + 5 , 3 3 -I KK hn a Feroyingar eiga at hjálpa grenlendingum at fiska kongafisk og onnur fiskasleg, sum grenlendingar ikki hava troytt higartil, sigur skrivarin í >Grenlands Hav- fiskeriforening<, Karl Olsen Kunnaðu seg við føroyska fiskivinnu Men harumframt vóru erindi teirra eisini at kunna seg við feroyska fiskivinnu. Karl Olsen sigur við Sosialin, at tað er einki dulsmál, at feroy ingar eru ein sera fram- komin fiskivinnutjóð og heldur fyri, at grønlend- ingar og feroyingar uttan iva hava nógv at sam- starva um. Hann sipar við hesum serstakliga til teir ótroyttu meguleikarnar, sum liggja Í grøn- lendskum sjógvi, t.v.s veiðu eftir fiskasløgum so sum kongafiski og svart kalva Grenlendingar rópa eftir know how fyri at kunna fiska annað enn bert tosk og rækjur sigur Karl Olsen og heldur fyri, at her átti tað at verið heilt náttúrligt, at feroy ingar og grenlendingar byrjaðu eitt samarbeiði Hann sigur, at foroying- ar í einum tílíkum sam- arbeiði kundu kannað og funnið eki, har onnur fiskasløg eru og somuleidis vist grønlend- ingum å tann rætta fram leiðsluháttin innan tey ávísu fiskasløgini Avtala við japanarar Karl Olsen vísir í hesum viðfangi til ta avtalu, sum grønlenska hevur gjørt vid Japan um veiðu av kongafiski og svartkalva i Grønlandi Japanarar kunnu fiska ialt 32.000 tons av hesum fiskasløgum, og longu nu eru fleiri japanskir trol- arar komnir til Eystur- grønlands. Tad sigst, at tad fara at koma meira enn 16 størir trolarar, tann størsti verdur uppå landsstýrið 1000 tons, til at fiska av hesi kvotuni Vit grenlendingar eru alt annað enn fegnir um at fáa so nógv fremmand skip inn á okkara eki, sigur Karl Olsen og vísir til, at higartil hevur gren- lendska heimstýrið hildið avtaluna loyniliga Hóast grenlendska útvarpið hevur roynt at fáa upplýst, hvat henda avtala inniheldur, so fáa vit einki at vita. Vit fáa bert at vita, at her er talan um eina joint-venture av- talu. Hvat vit grenlend- ingar fáa afturfyri veit eingin. Karl Olsen sigur, at grenlendingar vilja sjálvir sleppa at veiða tann fisk, sum teir ikki hava troytt fyrr og heldur tað hevði verið meira náttúrligt at fingið eitt samarbeiði í lag við feroyingar á einum slíkum eki enn við japan arar Tit førovingar eru eftir mínum tykki sera góðir at samarbeiða við, og tit eiga nógvar royndir og know how á fiskivinnu økinun Gørnlendingur fekk nei Karl Olsen visir å, at tad løgna i hesum måli er, at ein grønlendskur privat- maður fyri tveimum mån- aðum síðani sekti um loyvi at fiska kongafisk og svartkalva við tí fyri eyga at selja til Japan. Gren- lendska heimastýrið nokt- aði honum hetta loyvi og gav heldur onga grund- geving fyri tí Og so koma knapp- liga nakrir japanskir trol- arar siglandi inn í havnina í godtháb og vit spyrja, hvat hetta vil siga, men fáa bert tað svar, at her er talan um eina joint- venture avtalu við Japan Pad er okkum óskil andi at grenlendska landsstýrið ger slíkar av talur, tá teir jú alla tíðina hava fert fram, at vit skulu VIsa umheiminun at vit kunnu fiska okkara egna fisk Men man ikki onkur fyrimunur vera vid slikari avtalu, tå hon verður gjørd? Kanska, men hvat er so tað, sum skal dyljast? Hevur tað samband við selu av grenlendskum rækjum til Japan, so kann ein betur skilja tað. Men kortini haldi eg tað vera skeivt at selja japanarum fiskirættindi her hjá okkum fyri at ekja út- flutningin til Japan. Okk um nýtist ikki at gjalda við fiskirættindum fyri at fáa know how. Og um so var, so kundu vit einsvæl farið til førovingar, sigur Karl Olsen Tað hevði verið nóg mikið við nekrum jápan arum umborð á okkara skipum, um veran skal seljast tann vegin. Tað átti ikki at verið neyðugt at fingið ein heilan flota av japonskum skipum henda vegin fyri at økja seluna i Japan Karl Olsen vísir at enda á, at japanarar verða av markaðir á flest ellum hevum m.a. av varðveit ingarorsekum, men alla staðni har teir sleppa framat, dustsúgva teir hevini fyri fisk Vit eiga tí at vera varnir við at loyva teimum at fiska í okkara sjógvi við so nógvum og stórum skipum. Tá áttu vit heldur at latið feroy- ingar komið henda veg fyri at læra okkum sjálvar at veiða hesi ótraditionellu fiskaslegini og virka tey til : jan ynskja vit ikki, og vit eru tí komin higar til at biðja tykkum fáa skil uppá grindadrápið sigur eitt av umboðunum. — Vit hava skilt, at tit hava framt broytingar og hetta eru vit sera fegin um, men vit halda tó fram- vegis ikki, at tað er neyð- ugt hjá føroyingum at drepa so stórt tal av grindahvali. Tit eiga at minka um hetta talið. Umboðini fyri Green Peace og amerikonsku umhvervisfelagsskapir- nar siga, at tað er sera um- ráðandi at kanna tvestið og spikið frá grindahval- inum og hava tey tikið royndir av spiki frá vest- mannagrindini herfyri Fríggjadagin fyriliggur úrslitið av hesum kanningum, har PCB-inni- haldið = verður mátað Hetta er tað sum stavar frá idnadardålkingini i Eu- ropa... Hesi fólkini siga annars, at tey hava einki beinleiðis við „Sea Shephard« at gera. Tað er fyri so vítt av tilvild, at tey eru her um somu tíð. Men meira til- vild er tað ikki enn so, at tað júst hevur verið al- tjóða hvalaveiðifundur í Bretlandi og har varð grindahvalurin til viðgerð- ar. jan ER per ER , Tvey umbod fyri Green Peace International (tv) og eitt umbod fyri 26 amerikanskar umhvørvisfelags skapir, sum júst hava verið i Føroyum og tosað við umboð fyri landsstýrið og í Día %