týsdagur 29. oktober 2002síða 8

Nr. 207 • týsdagur • 29. oktober 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Eftir góða avrikið í Týsklandi tykist áhugin fyri at spæla vinardystir ímóti føroyska fótbólts- landsliðnum at vera størri, enn hann hevur verið LANDSLIÐIÐ Jóannes Hansen Føroyska fótbóltslandsliðið er meiri áhugavert sum mótstøðulið í vinardystum, enn tað áður hevur verið. Tað hava verið ábendingar um hetta síðstu árini, og nú hevur FSF aftur fingið eina ítøkiliga staðfesting av hesum. – Vit hava fingið tilboð úr Ungarn um at koma niður hagar at spæla vinar- dyst. Uppleggið hjá teim- um er, at landsliðið skal spæla í Budapest leygar- dagin 30. november, sigur Ísak Mikladal, sum hesa seinastu vikuna hevur samskift við ungverska fót- bóltssambandið og lands- liðsvenjaran. Taka tit av? – Endalig støða er ikki tikin, men av givnum or- søkum bendir alt á, at tað verður eingin dystur í Budapest 30. november. Spælararnir hjá okkum eru í vetrarfrí, og teir fara ikki undir aftur venjingarnar fyrrenn eftir ársskiftið. Men vit hava skotið upp fyri ungverjunum, at dyst- urin í staðin verður spældur eina ferð í vár. Vit hava nevnt mikudagin 30. apríl sum ein møguleika. Teir venda hesum møguleik- anum í løtuni, sigur Ísak Mikladal, aðalskrivari í Fótbóltssambandinum. Tað hevur ikki verið tosað um møguleikan, at Ungarn skal vitja í Føroy- um, eftir at Føroyar hava verið í Budapest. Ungarn er ein av europeisku fótbólts- tjóðunum, sum Føroyar ikki áður hava spælt lands- dyst ímóti. Lítil nytta At Ungarn nú hevur vent sær til FSF við umbøn um vinardyst boðar frá, at aðrar tjóðir eftir føroyska avrikið í Týsklandi halda, at tað er perspektiv og nytta í at spæla ímóti Føroyum. So- leiðis hevur tað ikki altíð verið. Nógvu tey fyrstu árini, tá Føroyar vóru við í altjóða fótbólti, var tað sera torført hjá fótbóltslandsliðnum at fáa avtalur í lag um vinar- dystir ímóti øðrum lands- liðum. Orsøkin var eyð- sýniliga tann, at tær flestu europeisku fótbóltstjóð- irnar mettu, at Føroyar ikki vóru serliga áhugaverdar sum mótstøðulið. Tað hevur týdning, at nytta fæst burt- urúr vinardystum, soleiðis at venjararnir og spælar- arnir eftir dystirnar vita meiri um, hvussu teir skulu gera og ikki gera, tá teir skulu undir týdningar- miklar uppgávur í undan- kappingum. Umframt vinardystir ímóti Íslandi og dystir ímóti Kanada í Gundadali og í Klaksvík, so spældu Føroyar í 1992 og í 1993 tveir vinardystir ímóti Noregi. Dysturin í 1992 varð spældur í Oslo. Noreg vann 2–0. Árið eftir var Noreg í Føroyum, og norðmenn vunnu 7–0. Egil Drillo Olsen var norskur landsliðsvenjari tá. Eftir skrædlið á Svangaskarði legði hann ikki fingrarnar ímillum. Hann segði við norsku fjølmiðlarnar, at hann metti ferðina til Føroya at vera spill av orku og tíð. Mótstøðan hevði verið so mikið lítil og primitiv, at hann og spæl- ararnir einki vórðu vornir klókari, og tað hevði verið endamálið við ferðini. Ikki at vita um Noreg átti eitt betri landslið enn Føroyar, tí tað vistu teir framman- undan, segði Egil Drillo Olsen. Síðani hava Føroyar stað- ið seg alt betri í undan- kappingunum, og tað tykist síggjast aftur í tilboðunum um vinardystir. Eingin NM kapping Umframt undankappingar- dystirnar ímóti Íslandi, Týsklandi, Skotlandi og Litava, sum eru á skránni næsta ár, so verður vónað og kanska rokna við, at Føroyar skulu spæla onkrar vinardystir. Seinnu árini hevur landsliðið verið á venjing- arlegum á Kypros og í Spania. Soleiðis verður tað eisini komandi ár. Venjingarlegan plagar at vera um mánaðarskiftið januar/februar. Soleiðis verður tað ivaleyst eisini næsta ár, men enn er eingin avgerð tikin um hetta. Síðst var venjingarlegan á Kypros, har Føroyar spældu vinardystir ímóti Póllandi og Liktinstein. Tvey tey undanfarnu árini vóru venjingarlegurnar í Spania, har dystir í NM kappingini vórðu spældir ímóti Finnlandi og Íslandi. Upprunaliga var ætlanin, at tað skuldi haldast fram við NM kappingini. Men nú tykist hetta at vera dottið niður fyri. Dysturin hjá Føroyum ímóti Noregi í fyrstu kappingini varð ongantíð spældur, og tað er ikki farið undir nýggja kapping. – Hjá stóru londunum tóktist kappingin ikki at verða raðfest, sum hon var hjá eitt nú okkum og ís- lendingum, og hesa sein- astu tíðina hava vit einki hoyrt um, at ætlanin er at fara undir nýggja NM kapping, sigur Ísak Mikla- dal. Í FSF hava teir mett, at virðið í venjingarleguni varð størri, um altjóða skrásettir landsdystir vóru á skránni. – Tað er felagið, sum eigur rættindini at sjón- varpa dystirnar hjá okkum, sum stílar fyri. Teir hava avtalur við nógv fótbólts- sambond í Europa. Tí er tað ikki so torført hjá teimum at syrgja fyri, at landsdystir verða lagdir í sambandi við venjingarleguna hjá okk- um, sigur Ísak Mikladal, sum samstundis undirstrik- ar, at teir í FSF ikki enn duga at siga, um nakar landsdystur verður í vár. Allan Simonsen spøkir Síðani Allan Simonsen fór úr Føroyum og gjørdist landsliðsvenjari í Luksem- borg, hevur møguleikin fleiri ferð verið nevndur, at Føroyar og Luksemborg hittust í vinardysti. Sam- bært Ísaki Mikladal kenna teir í FSF eisini til hesa hugsanina. – Allan hevur spurt seg fyri hjá okkum. Luksem- borg skal á venjingarlegu við Miðalhavið eina ferð eftir ársskiftið. Allan Simonsen er áhugaður í, at venjingarlegan hjá honum og hansara monnum verður á sama staði og um somu tíð, sum okkara lið fer á venjingarlegu, og at ein dystur verður spældur ímillum Føroyar og Luksemborg. Eingin avtala er gjørd um hetta, og vit duga ikki enn at siga, hvussu tað verður við hesum. Sjónvarpsfelagið, sum eigur rættindini til okkara dystir, eigur eisini rættindini til dystirnar hjá Luksemborg, so tað er fyrst og fremst upp til tað felagið at gera av, um talan verður um nakran dyst, sigur Ísak Mikladal. Ungarn vil spæla ímóti Føroyum Føroyska avrikið ímóti Týsklandi hevur vakt stóran ans í fótbóltsheiminum, og nú vil Ungarn sleppa at royna seg móti okkara A- landsliðið 15 14 Nr. 207 - 29. oktober 2002 Rendi á bryggjuna Ferjan "Christian IV" hjá reiðarínum Color Line rendi sunnukvøldið á bryggjuna í Hanstholm. Ferjan bar eis- ini við ein trolara, sum lá við bryggju. Color Line sigur, at streymslit umborð var orsøkin til óhappið. Umleið 1.200 ferðafólk vóru við "Christi- ani IV", og tey noyddust at bíða ein hálvan tíma í myrkri eftir, at streymurin kom aftur. Eingin fekk skaða av óhappinum. Color Line gjørdi kortini av at lata ferjuna liggja í Hanstholm fyri nátt- ina, tí illveður var nógvastaðni í Danmark sunnu- kvøldið og gjáranáttina. Lula vann stórsigur Tann 57 ára gamli fyrrverandi fakfelagsformaðurin Luiz Inacio Lula da Silva vann sunnudagin brasilska forsetavalið. Hann fekk 61 prosent av atkvøðunum og verður tann fyrsti sosialistiski forsetin í Brasil. Lula, sum hann vanliga verður róptur, fekk 52 milli- ónir atkvøður. Tað er munandi meiri, enn nakar av undanmonnum hansara hevur fingið, og tað er næstan met í einum demokratiskum landi. Metið eigur fyrr- verandi amerikanski forsetin Ronald Reagan, sum fekk 54,3 milliónir atkvøður, tá hann varð afturvaldur á forsetavalinum í 1984. Tað vóru serliga tey fátæku og miðalstættin, sum valdu sosialistin Lula. Tey halda, at hann er tann rætti maðurin til at skapa betri javna í brasilska samfelag- num. Vinnulívið og fíggjarheimurin høvdu haraftur- ímóti mælt fólki frá av velja Lula, og útlendskir íleggj- arar høvdu hótt við at taka seg úr Brasil, varð hann valdur. Skrivað testamenti Eitt arabiskt blað, sum verður givið út í London, prent- aði sunnudagin eitt testamenti, sum sambært blaðnum er testamentið hjá yvirgangsleiðaranum Osama bin Laden. Í testamentinum verður funnist at fleiri arabiskum londum, tí tey hava ikki stuðlað felagsskapinum al- Qaeda í bardaganum ímóti teimum vantrúgvandi. Fyrrverandi Taliban-stýrið í Afghanistan fær eisini eina skortfleingju, tí tað flýddi undan fíggindanum ístaðin fyri at berjast ímóti honum. Testamentið í arabiska blaðnum er dagfest tann 14. desember í fjør, men blaðið vil ikki siga, hvussu tað hevur fingið fatur á skjalinum. Danir slakaðu ikki Danska stjórnin sýtti um vikuskiftið fyri at slaka fyri russisku stjórnini, sum hevði kravt, at ein heimsráð- stevna um Kekenia, sum skuldi haldast í Keypmanna- havn, skuldi avlýsast. Russar vóru so illir um ráðstevn- una, at Vladimir Putin, forseti hótti við at boykotta toppfundin millum ES og Russland í Keypmannahavn í næsta mánað. Hesum seinna selst væntandi undan, tí danska stjórnin valdi at flyta toppfundin millum ES og Russ- land úr Keypmannahavn til Bruxelles. Per Stig Møller, uttanríkisráðharri sigur, at stjórnin kundi ikki forða heimsráðstevnuni um Kekenia, tí tað eru privatfólk, sum skipa fyri henni. At banna tiltaki- num hevði verið brot á grundlógina, sigur uttanríkis- ráðharrin, sum heldur, at stjórnin fann eina skilagóða loysn á ósemjuni við Russland. Russar brutu kanska altjóða samtykt um kemisk vápn Tað tykist vera ein gáta, hvat tað var fyri gass, sum russar nýttu, tá teir lupu á leikhúsið í Moskva GÍSLATØKAN Í MOSKVA Árni Joensen Allastaðni verður dúgliga gitt, hvat tað var fyri gass, sum russar sprændu inn í leikhúsið í Moskva, áðrenn teir russisku hermenninir lupu á fyri at fría teir um- leið 800 gíslarnar, sum teir kekensku uppreistrarmenn- inir høvdu tikið. Amnesty International sigur tað vera sera umráð- andi at fáa staðfest, hvat tað var fyri evni, sum russar nýttu. Judith Arena, tals- kvinna hjá Amnesty Inter- national segði við BBC í gjár, at felagsskapurin fer at leggja trýst á teir russisku myndugleikarnar fyri at fáa teir at upplýsa, hvat slag av gassi talan var um. -Vit vilja hava at vita, um tað var rætt at nýta hetta slagið av gassi, og um tað var lógligt, segði talskvinn- an hjá Amnesty Internatio- nal. Ein amerikanskur ser- frøðingur, Christopher Hol- stege á lærda háskúlanum í Virginia, segði við tíðinda- stovuna AP, at tað fyrsta, sum rann sær í huga, tá hann frætti tíðindini, var, at russar mundu hava nýtt okkurt doyvandi evni sum eitt nú valium. Ein fyrrver- andi embætismaður í russ- iska verjumálaráðnum, Vitalij Sjkilov, heldur, at russar nýttu eitt slag av BZ- gassi, sum er eitt nervagass. Í USA sigur Christopher Holstege, at hetta er eisini væl hugsandi. Er tað rætt, at russar nýttu BZ-gass ella okkurt tilsvarandi, kann tað vera brot á altjóða samtyktina um kemisk vápn, sum Russland staðfesti í 1997. -Tað kemur ikki óvart á okkum, at russar hava slík evni, sigur amerikanski vápnaserfrøðingurin Ron Madrid. Hann sigur, at russar nýttu umleið 30 ár til at gera BZ-gass. Tann kendi russiski hern- aðarserfrøðingurin Pavel Felhengauer heldur, at russ- ar nýttu eitt ella annað loyniligt slag av gassi, sum stavar frá gamla Sovjetsam- veldinum, men sum ongar almennar upplýsingar eru um. Sjálvur heldur Pavel Falhengauer, at kanska var LSD í gassinum, sum varð sprænt inn í leikhúsið. Illveður í Norðurevropa Minst 27 fólk doyðu í illveðri í pørtum av Norðurevropa um vikuskiftið ILLVEÐUR Árni Joensen Illveðrið stóðst av einum djúpum lágtrýsti, sum kom inn yvir Bretland, haðani tað helst leiðina fram eyst- ureftir. Í Bretlandi doyðu seks fólk sunnudagin í illveðri- num. Teirra millum vóru ein 22 ára gomul kvinna í Oxford og systrar hennara, sum vóru trettan og níggju ára gamlar. Tær doyðu, tá eitt træ datt oman yvir bil- in, sum tær vóru í. Í Niðurlondum doyðu fýra fólk, teirra millum tveir belgiskir kavarar. Eis- ini í Fraklandi doyðu fýra fólk, og í Týsklandi søgdu myndugleikarnir í gjár, at har hevði illveðrið kravt í hvussu er sjey mannalív. Í Eysturríki doyðu tvey eldri fólk, í Sveits doyði ein ung kvinna, og í Belgia doyði ein trettan ára gomul genta. Uttan fyri Portsmouth í Suðuronglandi stoyttu ein ferja og eitt spildurnýtt her- skip saman. Herskipið fekk so mikið stóran skaða, at tað mátti fáast í dokk. Tann mesti vindurin var sunnan fyri lágtrýstið, og tað gjørdi, at Danmark varð ikki so meint rakt av ill- veðrinum. Nógvur vindur var kortini sunnukvøldið og mánanáttina í syðra og eystara parti av Danmark, og vindferðin kom upp í 30 metrar um sekundið. Flogfar til 800 ferðafólk Tað fyrsta Airbus A380 skal eftir ætlanini á flog í 2006 FLOGFERÐSLA Árni Joensen Flogverksmiðjan Airbus, sum hevur høvuðssæti í To- louse í Fraklandi, ætlar í fyrsta umfari at smíða nøk- ur flogfør, sum skulu taka 600 ferðafólk, men næsta stigið verður at smíða flog- før til 800 ferðafólk. Nýggja flogfarið skal eft- ir ætlanini flúgva 16.000 kilometrar við einum brennievnistanga, og tað merkir m. a., at flogfarið kann flúgva úr Keyp- mannahavn til Sidney í Av- stralia uttan at millum- lenda. Samstundis arbeiðir am- erikanska Boeing-verk- smiðjan við at gera eitt flogfar, sum skal flúgva væl skjótari enn Concorde, sum í dag er heimsins skjótasta ferðamannaflog- far. Tað fer m. a. at bera í sær, at flogtíðin úr Keyp- mannahavn til New York verður stytt tveir tímar. Nýggja amerikanska flog- farið fer at taka 250 ferða- fólk. Nýggja amerikanska flogfarið kemur á marknað- in í 2008. Ein av kvinnunum, sum var millum kekensku gíslarænarar- nar, situr deyð í einum stóli í leikhúsinum. Kvinnurnar høvdu spreingiløðing uppi á sær. C M Y K 14