týsdagur 17. september 1985síða 5

——— —% Nr. 105 17. september 1985 Kollfirdingar fyrstir við japanskari fiskavøru P/F Bluenorth í Kollafirði um at vera klárt til at byrja framleiðslu av >crab- stichs< og líknandi japonskum fiska- verum til europeiska og amerikanska marknaðin. Stjórin og nevndarfor- maðurin hava góðar vónir. Um stutta tíð verða tvey nýggj góðskingarvirki tikin í brúk í Feroyum Tey eru nýggja rækju- virkið á Oyri og so Blue- north í Kollafirði. Hyggja vit nærri at seinastu frágreiðingini hjá Ídnaðargrunninum síggja vit, at rættiliga stórur partur av lánunum í 1984- 85 er latin til nýggj góðsk- ingarvirki. Um stutta tíð fara vit so at síggja úr- slitið av tveimum av hesum ílegunum. Bluenorth um at vera liðugt Nýggi bygningurin hjá P/f Bluenorth í Kollafirði er um at vera heilt liðugur. Bygningurin er á tí stóra havnagkinum á Langa- sandi, sum nekur ár her- fyri var gjert klárt til júst at hýsa slíkum ídnaðar- virkjum sum hesum. Leiðslan á Bluenorth, t.e. stjórin Ole Jacob Jen- sen og nevndarformaðurin Helgi Geyti vóru nú um dagarnar frammi í norska fiskivinnublaðnum »Fisk- aren«. Har greida teir bådir frå, at virkið helst fer undir framleiðsluna um árs- skiftið. Tá er so ætlanin, at tað skulu arbeiða nekur 20 fólk á virkinum. Virkið skal framleiða sonevnd »crabstics« o.1., ið er ein fiskivera, sum japanarar higartil hava verið nærum einsamallir um at gera. Know How avtala Tað er nú nakað síðani, at avtala varð gjørd við stóru japonsku fyritøkuna Nissui um sølu av Know how. Upprunaliga var ætl- anin, at hetta samarbeidi skuldi vera vid tad eldra felagið Dylluna,men seinni er so dótturfelagið Bluenorth sett å stovn, sum ein partur av ti upp- runaliga stóra Dylluproj- ketinum. Maskinurnar til »crab- sticks« framleidsluna skuldu farnar år Japan fyri nøkrum døgum sidani Hetta er serstøk fram- leiðsla, sum skal hava rá- veru, ið nevnist surimi. Tað er útvaskað fars, sum kann goymast leingi, áðr- enn tað verður brúkt verið Surimi umborð á skipi Men tað er sera avgerandi, at ráveran er nýggj, tá sjálvt surimi verður gjert Tí hevur verið arbeitt við eini ætlan at framleiða surimi umborð á skipi. Til hetta endamál hevur verið hugsað um Reynsatind, men nú er so óvist, hvussu verður við honum. Maskinurnar til surimi- framleiðsluna koma eisini úr Japan. Hendir tað at Reynsatindur fer av land- inum, so vera surimimask- inurnar helst settar umborð á okkurt annað skip. Ætlanin er at brúka svartkjaft til surimifram- leiðsluna. Surimi verður so landað til Bluenorth í Kollafirði, har tað so verð- ur brúkt í framleisluni av m.a. »crabsticks«, har ymisk onnur evni verða blandað uppí. Alt eftir hvat ein ynskir sær av fiski ella skeljafiski, so kann ein geva surimi tann smakk ein vil hava, eitt nú krabbasmakk ella annan fiskasmakk. Ætlanin er at framleiða 600 tons av lidnari veru um árið. Til hesa fram- leiðsluna er so neyðugt við 350 tonsum av surimi um- framt 350 av ymsum evn- um at blanda uppí. Slíkar verksmiðjur eru heilt vanligar í Japan og hevur Nissui einsamalt einar 100 slíkar. Enn eru ongar slíkar verksmiðjur bygdar aðrastaðni í heim- inum, men arbeitt verður við ætlanum bæði í USA og Kanda og eisini aðra- staðni í Europa. Tað verður ein stór leta, tá kollfirðingar sum teir fyrstu í Europa fara undir framleiðslu av japonskum crabstick- fiskaverum. Arbeiði uppá nýggja virkið hjá Bluenorth komið væl áleiðis. (mynd kalmar) Fyrst í Europa Men tann føroyska ætl- anin er so tann fyrsta í Europa av sínum slag og hava feroyingar eisini tryggjad sær, at Nissui ikki fer at selja liknandi know how til aðrar i Eur- opa. Teir bådir, Ole Jensen og Helgi Geyti, siga vid Fiskaren, at tað verður neyvan nakar trupulleiki at sleppa av við lidnu ver- una. Teir eru í løtuni i samband við bretskar og belgiskar selumenn um- framt føroyskar. Tó er ikki avgjert enn, hvar skal selja verurnar fyri Blue- north Feroya Fiskasela hevur annars staðið fyri roynd- um at selja »crabsticks« verur í Europa. Hetta hevur so verið rein jap- onsk vera, sum er pakkað inn í fiskaselupakning Helgi Geyti og Ole Jensen rokna við at kunna selja verurnar bæði í Eur- opa og USA. Samlaði kostnaðurin av nýggja virkinum í Kolla- firði er umleið 20 mill. kr jan I HHH Framhald av síðu 2 bernini hava ongastaðni at vera uttan í skúlanum. Tey smáu skulu ofta ikki í skúla fyrr enn klokkan hálvgum tíggju, men tey koma kortini klokkan átta, tá foreldrini fara til arbeiðis. Sjálvandi skulu skúl- arnir brúkast, men tað órógvar undirvísingina, at uttanfyri meðan bernini spæla skúlastovurnar, undirvísing er. Viðhvert er neyðugt at biðja um undirvísingarfrið, og tað vísir seg eisini at vera heilt ómeguligt at tøma skúlarnar, tá dagurin er at enda, sigur Hans Trygvi. Hann trýr ikki rættiliga uppá, at frítíðarvirksemi (sum tað nú eitur í Havn) kann vera í skúlunum um dagin. Skúlin er bygdur upp av stovum, sum eru til at undirvísa í. Hann er ikki gjørdur til børn at vera í í fritidini. Haraftrat er tad ikki gott fyri børnini at vera í skúlanum allan dagin. Alt verður tað sama, og so verður tað ov keðiligt hjá teimum at ganga í skúla, heldur Hans Trygvi Lenarkravið er álvari Lærararnir i Feroyum fáa tilsamar 100-105 mió krónur í len um árið. 12 pst. lenarhækking hevði kostað landinum góðar 12 mió. krónur. Hvat er tað í mun til, hvat vinnulívið fær i kreppuhjálp? Tað er ein góð iløga, tí hon kemur øllum børnunum til góðar, halda lærararnir Teir flestu lærararnir eru tænastumenn. Tað dámar teimum lítið, m.a ti eftirlønarskipanin er so vánalig. Ein tænastu- maður er nógv verri fyri enn ein såttmålaløntur Doyr ein tænastumaður, fær einkan millum lítið og einki, og haraftrat missir tænastumaðurin ein stóran part av fólka- pensiónini, tá hann fær eftirløn Verkfall? Tad er eisini adrir bågar vid at vera tænastu- maður: Tænastumadurin hevur ikki verkfalsrætt Tá vit ikki hava verk- falsrætt, hava myndug- leikarnir skyldu til at halda lenini á einum rími- ligum stigi. Og vilja teir ikki tað, mugu vit finna aðrar útvegir, sigur Hans Trygvi Henriksen, for- maður í Lærarafelagnum Um læraraverkfall kann hugsast, dugir hann ikki at siga Lærarafelagið sjálvt hevur ongan verk falsgrunn, men systkina- felogini i grannalondunum eiga pengar. Og lærararnir í Fer- oyum eru troyttir av at vísa samfelagssinni randi Ongin eldur Leygarkveldið varð boðað frá eldi á Bacalao. Men tá slokkiliðið kom á staðið var ongin eldur kortini. Tann, sum boðaði frá, helt seg hava sæð bæði eld og royk á virkinum. Annars hevði løgreglan í Havn ikki so nógv at gera um vikuskiftið. Á middegi leygardagin stoyttu ein býarbussur og ein persón- bilur saman á horninum J. Paturssonargetu og Fr. Petersensgetu. Bussurin kom heim eftir J. Paturs- sonargetu og hevði víki- skylduna, tí hann hevði hin hegrumegin. Persónbilurin fór illa og onkur fekk snuddir, men álvarsligur mannskaði var ikki. Ferðsluljósini hava eina tíð verið slekt, men hetta er fyrsta óhappið har, vitað er um. Lesnaður til alla familjuna Cg he