leygardagur 19. oktober 1985síða 7

Nr. 119 — 19. oktober 1985 tíðindablaðið Ikki meira skatt Hækkingar á fíggjarlógini ru flestu førum ein ;k Í tann førovska ldaran | ð ar ð ga da å på Í rir % 44 1OgIn i tal ar me Oka til reg 1 LE hi ur t SK r i ( øl ye OK i ggjarlogini 27 milliønir krónur og í dag eru landsskattainntekurnar á fíggjarlógini 830,5 mió krónur so har eru meir! enn 500 milliónir á muni Ég veit væl, at vit hava nakað fleiri skattgjald arar, við tað at fleiri kvinnur eru í vinnu á nógvum plássum, men tví- fald neyvan inn í tey feroysku innteka kemur arbeiðara- og fiskimanna heimini í dag í mun til í 1981 Alt bendir á, at tað er skattatrýstið, ið er hækkað sum tey flestu eisini kenna á sínum kroppi. Henda samgongan ætlar ikki at hækka skattatrýstið á vanliga fólkið, sum verður ríkiliga kattað, sum « Í staðin skal karmurin im virksemið hjá stovn % erða trer unum rr, enn vanligt hev erið. Hetta er neyðugt, um inntek rekka at vanligi skatturin verður ska! urnar SKUIU uttan hækkadur. Skatturin 4 løringar HINUM KUNNnU koma upp å tal eins og niðað verður ímóti neyv ri skattailikning fyri at faa til vega inntøkur av enn óskattaðum vinningi Tad verður sagt, at her er ein natúrlig hækking uppå 9 pst. i mun til uppskotið, sum varð lagt fram av hinum lands- stýrinum 14. des. 1984 Henda hækking er farin til at leggja av til avdráttir av lánum, at leggja í veð- haldsgrunnar og at leggja upp fyri lenarhækkingum. Landsstýrið leggur dent á, at landskassin skal hava neyðugar inntekur og neyðugan likviditet alt árið til at loysa samfelags- uppgávur sínar, at taka hædd fyri lenarvekstr- inum og meta útreiðslur- nar til fiskivinnuna so realistiskt, sum gjerligt. Eisini = verður dentur lagdur á, at seta neyðugan pening av til avdráttir av lánum og seta munandi sterri upphædd í grunnin til effektivar veðhalds- bindingar, enn áður er gjert — og at spara mest meguligt í rakstrinum. eisini 100 milliónir i halli Á hesi fíggjarlógini eru settar 50 milliónir krónur í veðhaldsgrunnin. Seinast vóru einans 13 mió. krón- ur settar í henda grunn. Í grunnin til endurnygging av skipaflotanun eru seinast ar ne 1 í KTOT r Undanfarni = legmaí P Ellefsen, ! iði plagdi at F figgjarlogina ø k fel gr ð sekk i t t ð te tøk B. í fingu te IFSKOL Fad er rætt t tá var hall, eg haldi tað mund krónur til vera 40-50 mió samans, fyri tvey figgjar ár góðar 20 mió. hvert árið. Men orsekina kenna vit. Tað var oljukreppan sum tók seg upp seinast í sjeytiárunum og hótti við at endavenda feroyska bú skapinum og kollrenna vinnulivid Nu hava menn »konstat erad« hall å lógini fyri 1984 eitt ftiggjar sum er umleið eitt hu } mill ionir krónur. tí and stýrið tók soleiðis vi landskassaroknskat hundrað millionun um í halli. Harumfra eru brúktar úr tiltaks grunninum hjá grunninum 28-30 milliónir ráfiska krónur seinastu tvey árini Nú kann hetta sum eg tykjast sum havi víst á, ein ábreiðsla á undanfarnu ella samgongu, sum ein undanfersla hjá sitandi samgongu. Men hetta er hverki av hesum, tí tað førir ongan veg fram, ei heldur nakra loysn við ær Mugu venda gongdini Hetta verður sagt til tess at vísa á og ásanna, at tað er neyðugt, soleiðis sum figgjarfrødingar, figgjar- málaráðharrin og fleiri onnur hava gjørt vart við, at nakað munagott má gerast fyri at venda gongdini. Tí verður roynt at halda aftur á hesari fíggjarlógini. Vit vita væl, at tað eru ikki einans telini á figgjar- lógini, ið kunnu broyta fíggjargongdina sum heild sjálvt um onkur royndi dúgliga undir seinastu samgongu at siga, at so var. Men fleiri aðrar umsteð- ur eru avgerandi — íkki minst tær politisku. Polit- iskar avgerðir skapa í mongum feri stórar fíggj- arligar avleiðingar. Ikki kemst uttan um, at stýr- ingin av ílegunum, ið gjørdar verða, hava stóra ávirkan á vinnulívspoli- tikkin og á nógv pengalig viðurskifti í hesum sam- felag í dag. Tað má tíverri åsannast, at ikki allar tær iløgur, sum gjerdar hava verið, tykjast at bera seg. Hesi steðu eigur Javnaðar- flokkurin eisini ábyrgdina av, tí hann hevur í fleiri forum tikið undir við at gera hesar ílegur Um vit nú umrokna € astu I iri lån t r fjórðapi I ON KT x } Í P 4 k S 1 1 gr í { rr niðurskurður Figgjarlogin skal halda Hvussu steðan er Í hesum árinum, er liga ikki so heilt Men upplýst megu- lætt at siga eftir tí, sum verður fer fíggjarlógin fyri hetta árið at halda rímiligt mark í øllum føri innan fyr: eitt Eg minnist ikki nakað mál, ið játtað er í fíggjar nevndini, har ið víst hevur verið til evkafiggjarlog ina. So i so máta verður ikki tørvur á nakrari evka figgjarlog Tað hevur ikki undirteku í Legtinginum tá andstødan hevur viljað fingið lagt fleiri útreiðslur á fíggjarlógina. Ella rættari ikki andsteðan, men Fólkaflokkurin hugsi sagt, heldur Her eg un dyngjuna av uppskotum, sum Fólkaflokkurin legði fram 1 seinastu setu og sum hevði givið okkum ómetaligar útreiðslur og neyvan eitt oyra á inn * } t;l Ti * eir fullan rætt til. Tíbetur tøkusiduni a hava hava allir tingmenn rætt til at leggja fram uppskot Men tey. ið ábyrgd kenna, hava ikki kunnað tikið undir við slíkum upp- skotum Ikki kann noktast, at mangan ljóða slík uppskot sera væl, men ofta eru tey alt ov illa um- hugsað. Tað skilir ein og hver eisini, at hevur ein útreiðslur, eiga eisini at gerast meguleikar fyri inntøkum í sama mun. Annars missir ein tamar- haldið á fíggjarlógini, og tað er hetta sum sitandi samgonga hevur sett sær fyri at royna at byrgja fyri. Uttanlandsskuldin Tað er ikki nekur ábreiðsla men ein ásannan, at seinastu árini er uttanlandsskuldin vaksin rættiliga nógv. Stórur partur av hesi skuld er ílegur í vinnutól, og fyri mesta partin í skip, sum skuldu givið okkum vinnumeguleikar. Eisini kann tá sigast, at virði eru aftan fyri hesi lán, sum landskassin er veðbundin í, og hetta er alt gott og blessað, tá ið hesi vinnu- tól tjena aftur tað, ið hesi lán kosta, ella um hesi Br skip kundu seljast fyri tað. ið tey veruliga kosta ella standa í Tað er einki dulsmál, at stóru mum nogvar av tel lløgunum, sum gjerdar eru seinastu arini veðbundin og sum landskassin er ikki bera seg. Tey fara tí verri væntandi at tyngja landskassan ella fíggjar- lógina, tí veðhaldsskyld- urnar verða ávirkaðar í fult mát og skulu gjaldast ella leggjast út Tað verður upplýst, at útflutningsvirðið i fjør var umleið 1.640 milliónir krónur, og innflutnings- virðið 2.708, so har er hallið ein milliard á handilsjavnvágini. Vit hava keypt fyri eina milli- ard frá útlandinum meiri enn tað, vit hava avreitt fyri til útlondini. Hyggja vit nærri at tel- unum, so vísir talvan, at vit hava innflutt fyri tvær milliardir og sjey hundrað milliónir krónur í fjer, harav eru 672 milliónir krónur fyri skip. Annars eru 533 milliónir krónur beinleiðis nytsla. Onnur stór tel koma eisini eftir mínum tykki undir nýtslu. Innflutningurin av per- sónsbilum er vaksin ógvu- liga nógv. Í fjer fluttu vit inn fyri 73 mió. krónur, í 1983 var hetta talið 53 mió., t.v.s. 20 milliónir kr. í vekstri. Hetta talið tyk- ist tíbetur at fara at vera munandi minni í ár. Eisini ein annar glotti er, at væntandi verður gjaldsjavnahallið ikki rættiliga so stórt, sum væntað Fyrrverandi legmaður Pauli Ellefsen, hevur gjert greitt alment it ef hansara tykki er tað « flokkur á ting | slept allari politiskar ábyrgd Hetta er Fólka flokkurin sjálvandi. Ég skal ikki dema um tað, sum men tað er eitt mál, Fólkaflokkurin hevur um sitið í seinastu samgongu, har tað er sera torfert at finna greiðu á, og rættiliga ivasamt um heimild er til staðar. Tann dýra royndar- steðin hjá Fólka- flokkinum Í Kollfjarðardali er bygd ein royndarsteð, ið játtað var at kosta 21-22 mió. krónur. Sjálvandi kundu væntast prishækkingar, men álvaratos; eftir tí, ið upplýst verður, fer henda stød nú at kosta umleið 40 mió. krónur. Hetta er alla átalu vert. Henda steð er vaksin ella bygd sterri enn ætlað var við 270 fermetrum, uttan at nekur játtan fyri- liggur frá teimum polit- isku myndugleikunum. Undanfarna samgonga hevði tann máta at gera fíggjarlóg ella fíggjar- ætlan fleiri ár fram í tíð- ina, heilt fram til 1987/88. Hetta varð gjert. Vit síggja, at undanfarna landsstýri hevur á ellum fíggjarætlanum heilt fram Tað er alla átalu vert, at royndarsteðin í Kollfjarðardali, sum skuldi kosta 21-22 mió krónur nú er komin upp á 40 mió. krónur. Landsstýrið hevur ikki heimild til at læna pengar til tað, sum steðin hevur kostað meira, segði Jergen Thomsen 388 sett eina upphædd hesa konto millum seks Hetta vildi erið nleið ic amans kki meira FIUTr heitlar fingu Vit eina uppstiliing yvir ligg- ingina av hesi stød í figgj- Har sagt frá, hvussu fíggingin ætlandi skuldi Víst verður á 6,5 mió. krónur á arnevndina verður vera komandi fíggjarlóg. Tað eigur at sigast, at tað er heilt burtur við — fyrst at loyva sær at byggja nógv sterri hús og síðan loyva sær eina stóra ovurnýtslu á komandi fíggjarlóg, tí tann peningurin er ikki játtaður. Ella er framtíðar fíggjarlógin hjá undan- farnu samgongu ørkyml- andi, og tá er hon meiri til skaða enn til gagns. Sum tingmenn óivað hava varnast, so er einki oyra sett á hasa kontoina hesu ferð, og. væntandi setir fíggjarnevndin heldur einki upp á. Í lógini um royndarsteð frá 1977 er tilskilað lands- stýrinum at taka neyðug lán. Eftir míni meting rekkur heimildin til hesi neyðugu lán einans upp til hesar 21-22 milliónirnar við meguligari príshækk- ing, segði framsegumað- urin hjá Javnaðarflokk- inum, Jergen Thomsen, tá uppskotið um fíggjarleg- tingslóg var til viðgerðar mikudagin.