fríggjadagur 8. november 2002síða 4

6 Nr. 215 - 8. november 2002 Nr. 215 - 8. november 2002 7 Jóannes Eidesgaard væntar sær eitt hug- sjónarligt orðaskifti á landsfundi Javnaðar- flokkinum um viku- skiftið, tá flokkurin m. a. skal kjósa sær nýggjan floksskrivar og ein nýggja starvsnevndarlim LANDSFUNDUR Eirikur Lindenskov Um vikuskiftið hevur Javn- aðarflokkurin árliga lands- fundin í Læraraskúlahøllini í Havn. Á skránni er m. a. val av starvsnevnd, eins og dagsins politisku mál verða umrødd. Eisini verður kós- in løgd fyri framtíðar poli- tikki floksins. Fundurin byrjar í kvøld, fríggjakvøld, kl 19:30, har fólk verða móttikin við hugnaligum tónleiki. Kl. 20 fer Jørn Astrup Hansen, stjóri í Føroya Banka at halda røðu. Hann er gesta- røðarin hesaferð. Tá gestarøðarin er liðug- ur, fer floksskrivarin at greiða frá virki starvs- nevndarinnar í farna ári. Hetta er seinasta frágreið- ing hjá sitandi floksskriv- ara, Eyðólvi Dimon, tí hann hevur gjørt av ikki at stilla uppaftur til valið, sum verður í morgin, leygardag- in. Eyðólvur Dimon hevur sitið sum floksskrivari síð- ani 1991. Innkomin eru tvey upp- skot til nýggjan skrivara, tey eru fyrrverandi løg- tingsmaðurin í Vestmanna, Hans Pauli Strøm og Anna Johannesen, fyrrverandi formaður í Suðurstreymoy- ar Javnaðarfelag. Hvør teirra verður floksskrivari, ger landsfundurin av í mor- gin, har limafeløgini greiða atkvøðu – alt eftir hvussu nógvar limir feløgini hava. Einstakir limir í feløgunum kunnu eisini biða um sjálv- ir at greiða atkvøðu, men tá skulu teir verða 10 limir um hvørja atkvøðu. Onnur broyting í starvs- nevndini verður, at Ragn- hild Olsen, sum er umboð hjá Sosialistiskum Ung- mannafelag í nevndini, ikki stillar uppaftur, tí hon ætlar sær uttanlands í lestrar- ørindum. Í hennara stað hevur SU skotið upp at velja formannin í SU, Kristoffur Gaardlykke úr Miðvági. Seinasta punktið á skránni í kvøld verður, tá einstøku limafeløgini í Javnaðarflokkinum fara at greiða landsfundinum frá virkseminum seinasta árið. Í morgin, leygardagin, kl 9 verður fundurin tikin upp- aftur. Tá fer Atli Dam, fyrr- verandi floksformaður, at hava minningarorð yvir Kára D. Petersen, sum doyði í summar. – Kári var í nógv ár starvsnevndarlimur og floksskrivari hjá Javnaðar- flokkinum, eins og hann eisini var hollur ráðgevi øll árini, sigur Jóannes Eides- gaard, formaður Javnaðar- floksins. Næsta punktið á skránni leygarmorgunin verður for- mansfrágreiðingin, har Jóannes Eidesgaard skal greiða limunum frá báðum valunum, ið verið hava, fólkatingsvalinum og løg- tingsvalinum, sum ikki góðu Javnaðarflokkinum neyðugu undirtøkuna, so flokkurin aftur kundi fáa ávirkan á landsins politikk. Somuleiðis skal floksfor- maðurin royna at greiða frá, hvussu tað ber til, at Javnaðarflokkurin jú í seks ár hevur sitið uttan ávirkan á landsins stýri, og hvussu hann ætlar, at flokkurin skal koma sær úr hesi støðu. Frá kl 10-12 verður aðal- orðaskifti. – Her er ætlanin, at fólk skulu kunnu sleppa at siga tað, tey hava hug til. Vit verða viðhvørt hartað fyri, at fólk ikki eru sloppin fram við tí, tey hava í huga, og tí hava vit valt at hava orðið frítt á henda hátt, sigur Jóannes Eidesgaard. Eftir døgurðasteðgin verða temaorðaskifti, har tingmenninir fara at leggja fyri við uppleggi um ymisk evni. Kristian Magnussen fer at leggja fyri arbeiðs- loysisskipan, Katrin Dahl Jakobsen fer at tosa um fjølmiðlaskatt o. o. viður- skifti í hesum sambandi. Gerhard Lognberg hevur upplegg um, hvør ið skal hava ábyrgdina av um- hvørvisøkinum. Andreas Petersen fer at tosa um bíðilistarnar á sjúkrahúsun- um og um sjúkraviðgerð uttanlands. Henrik Old at tosa um vinnupolitikk – m. a. fer hann at tosa um av- markingar hjá vinnuni, t. d. um bip-støð og um tað, at fiskurin skal um ávísa havn. At enda fer Vilhelm Johannesen at leggja upp til orðaskifti um fíggjar- politikk og viðurskifti í hesum sambandi – ella um »skerdan blokk og sperda fíggjarlóg« sum hann hev- ur nevnt tað. Jóannes Eidesgaard væntar, at orðaskiftið endar einaferð um fýratíðina seinnapartin. Tá skal fund- urin so gera eina fundar- yvirlýsing og velja umboð- ini í starvsnevndina. – Landsfundurin er eitt sera týðandi forum hjá okk- um – ikki minst hjá okkum aktivu politikarum, tí okk- um tørvar sambandi við limirnar fyri á tann hátt at motivera okkum til dagsins politikk, sigur Jóannes Eidesgaard, sum eisini á landsfundinum ætlar sær at leggja upp til eitt hugsjón- arligt orðaskifti, sum hann heldur verða rættuliga til- trongd, ikki minst eftir kjakið seinastu tíðina, sum hevur borið brá av, at ávísir samfelagsbólkar skulu úti- hýsast. LANDSFUNDUR Eirikur Lindenskov Síðani heimastýrislógin kom í gildi í 1948 hava verið hildin 15 løg- tingsval. Hetta valskeið- ið er sostatt tað 16. í røð- ini, har politisku flokk- arnir í Føroyum hava skipað samgongu við fleiri flokkum. Oftast við trimum flokkum, onkuntíð við fýra flokk- um. Tvær verðir hava tveir flokkar skipað landsstýri, í 1950 og í 1990. Síðani vit fingu heimastýrisskipanina í 1948, er tað bara hent einaferð áður, at Javnað- arflokkurin hevur sitið so leingi uttan fyri polit- iska ávirkan. Tað var aftan á valið í 1950. Javnaðarflokkurin var í fyrsta landsstýrinum frá 1948-50 saman við Sambandsflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum. Eftir valið í 1950 hildu Javnaðarmenninir, at alt var leyst og liðugt, og at samgongan kundi halda fram, tá Sambands- flokkurin boðaði teim- um frá, at hann hevði skipað samgongu saman við Fólkaflokkinum. Hendan samgongan helt fram í 1954, tá teir fingu Sjálvstýrisflokkin aftur at sær. Í 1958 vann Javnaðar- flokkurin stórsigur á løgtingsvalinum, og varð gamla samgongan frá 1948 endurskipað, men hesaferð undir leiðslu av Javnaðar- flokkinum, sum á fyrsta sinni fekk løgmann, Petur Mohr Dam. Javnaðarflokkurin fekk sítt besta úrslit nak- rantíð á valinum í 1962, hóast tingmannatalið var tað sama. Flokkurin fekk tá 27,6% av at- kvøðunum, men endaði tó aftur í andstøðu, tá Sjálvstýrislandsstýrið varð skipað. Men eftir valið í 1966 kom flokk- urin aftur í landsins leiðslu, og sat hann við róðrið fram til valið í úrstíð í 1980, í 16 ár. Tað er tað longsta saman- hangandi skeiðið nakar flokkurin hevur sitið við landsins leiðslu. Her skal tó viðmerkjast, at tá Petur Mohr Dam doyði í 1968, tók Kristian Djur- huus, varaløgmaður, úr Sambandsflokkinum við løgmansstarvinum til valið í 1970, tá Atli Dam gjørdist løgmaður. Eftir valið í 1980 skipaði Sambandsflokkur n landsstýri við Paula Ellefsen sum løgmanni. Javmaðarflokkurin kom aftur í landsstýrið eftir valið í 1984 við Atla Dam sum løg- manni. Men hendan samgongan misti meiri- lutan við valið í 1988, tá Jógvan Sundstein úr Fólkaflokkinum gjørdist løgmaður. Í 1990 vann Javnaðar- flokkurin stórsigur og fekk 10 fólk vald á ting. Javnaðarflokkurin fekk hesaferð 0,1% minni undirtøku enn í 1962. Hóast flokkurin so harafturímóti fekk størsta ósigurin nakran- tíð í 1994, tá flokkurin misti helvtina av ting- manningini – og fekk á leið sama valúrslit sum í 1936, so helt flokkurin fram í samgonguni eftir valið í 1994 – undir leiðslu Sambandsfloks- ins. Men flokkurin valdi at fara úr samgonguni í 1996 og fara í andsstøðu, og har situr hann enn… Sjeynda árið uttan ávirkan Javnaðarflokkurin landsfund í Havn: Limirnir sleppa til orðanna LANDSFUNDUR Eirikur Lindenskov Fyrstu at taka orðið á lands- fundinum hjá Javnaðar- flokkinum í høllini á Lær- araskúlanum í kvøld verður Jørn Astrup Hansen, for- stjóri í Føroya Banka. Javnaðarflokkurn hevur boðið honum at verða gestarøðari á fundinum. – Hann ger sjálvur av, hvat hann fer at tosa um, og tað er eisini ætlanin, at hann skal siga tað við okk- um, sum honum lystir – vit hava bara biðið hann hug- leitt um samfelagsviður- skifti, sigur Jóannes Eides- gaard, formaður Javnaðar- floksins. – Eg rokni tó við at hann fer at nema við privatiser- ingar, at tosa um kvota- skipan og tilfeingisrentu, sigur Jóannes Eidesgaard. Formaður Javnaðarfloks- ins sigur, at Jørn Astrup Hansen er ein áhugaverdur maður. Hann kom her í svárastu krepputíð og hevur stýrt bankanum úr kreppuni til tað, hann er í dag. – Tað verður áhugavert at hoyra hann lýsa, hvussu hann hevur upplivað sam- felagsbroytingarnar hesi árini, sigur Jóannes Eides- gaard. Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins, skal m. a. greiða landsfundinum frá, hví flokkurin nú á sjeynda ári situr uttan ávirkan á landsins stýri Frá landsfundi Javnaðarfloksins í læraraskúlahøllini í Havn í 1998 Astrup heldur røðu á landsfundi Javnaðarfloksins Á lands- fundinum hjá Javnaðar- flokkinum fer Jørn Astrup Hansen at hugleiga um samfelags- viðurskifti C M Y K 7 6