týsdagur 12. november 2002síða 3

4 Nr. 217 - 12. november 2002 Nr. 217 - 12. november 2002 5 Føroysk dálking skakar UMHVØRVI Ingi Rasmussen Føroyar stinka. Tað má vera niðurstøðan, nú tað er stað- fest í einari kanning hjá Heilsufrøðiligu starvs- stovu, at vit hava tað trið- hægsta útlátið í øllum heiminum av koltvíiltu fyri hvønn íbúgva. Hendan skitna bronsu- medaljan er lítið at erpa sær av hjá Eyðuni Elttør lands- stýrismanni, sum hevur havt umhvørvismál um hendi síðan 1998. Serliga tá hugsað verður um, at útlát- ið í Føroyum bara er økt síðan 1995, meðan tað er minkað hjá øðrum londum. Nýggju tølini fáa fólk at geva ilt av sær og vilja hava landsstýrismannin frá. Átaluvert Lisbeth L. Petersen, for- kvinna í Sambandsflokki- num, er skakað av, at Før- oyar liggja á einum triðja plássi yvir heimsins mest dálkandi, men hon ivast í politisku avleiðingunum. – Hetta eru skelkandi tøl. Vit mugu taka málið upp beinanvegin og taka annað skinn um bak. Vit hava ver- ið alt ov líkaglað við um- hvørvið í Føroyum, tí vit hava hildið staðið væl, men tølini prógva, at vit onki hava at erpa okkum av, sig- ur hon. Leiðarin í størsta and- støðuflokkinum vil kortini ikki siga, um hon styðjar eitt misálit á landsstýris- mannin í løgtinginum, um tað verður lagt fram. – Hetta er átaluvert, og hann (Eyðun Elttør, blðm.) kundi helst havt gjørt meira. Men hetta er onki nýtt mál, og eg veit ikki, um tað hjálpir nakað at koyra hann frá. Eitt misálit er eitt stórt stig at taka, og tað vil eg ikki úttala meg um enn, sigur Lisbeth L. Petersen. Inkompetentur Nýggi floksskrivarin hjá Javnaðarflokkinum, Hans Pauli Strøm, hevur annars í bløðunum um vikuskiftið mælt andstøðuni til at reisa misálit móti Eyðuni Elttør. Hans Pauli Strøm sigur føroyska metið í um- hvørvisdálking vera prógv fyri, at landsstýrismaðurin í umhvørvismálum er in- kompetentur, og politiska avleiðingin má vera, at Eyðun Elttør verður koyrd- ur frá beinanvegin. – Ein av grundunum fyri landsstýrissessinum hjá Eyðuni Elttør var, at nú skuldi gerast nakað við um- hvørvismál í Føroyum. Men hann hevur sitið í fýra ár og ikki rætt hond frá síðu. Hann hevur so full- komiliga misrøkt hesa al- mennu uppgávu og ábyrgd sína, sigur Hans Pauli Strøm. Legg kongin Formaðurin í Føroya Nátt- úruverndarfelag var eisini bersøgin um vikuskiftið . Við Útvarp Føroya segði hann, at vøksturin í før- oyska útlátinum eigur at føra til, at samgongan legði frá sær og útskrivaði val. Hann heldur nýggju kann- ingina vera prógv fyri, at føroyskir politikarar ongan- tíð hava gjørt nakað fyri at verja umhvørvið. – Eyðun Elttør hevur onki fingið av skafti í um- hvørvismálum og fær tað heldur ikki. Tí eigur løg- maður at leggja kongin og skriva út nýval, sigur Kári Thomsen. Serliga Føroyanevndin hjá Fólkatinginum kemur til Føroya á vitjan 16. til 20. juni. Tað sæst at lesa á heimasíðuni hjá Fólka- tinginum. Nevndin fer at vitja løgtingið og tosa við løg- tingslimir um útvald evni. Ætlanin er eisini at vitja ymisk virki og hyggja eftir samferðsluviður- skiftum. Ætlanin er at bjóða for- sætisráðharranum við, tá endaliga skráin fyri før- oyavitjanina er liðug. 21-mannanevndin er mannað við umboðum úr politisku flokkunum á Fólkatingi. Hon var sett at fylgja við samráðing- unum um framtíðarstøðu Føroya, sum vóru í 2000, men helt kortini fram at virka, tá samráðingarnar slitnaðu. -ir Føroyanevndin vitjar í summar Kurvan fyri koltvíútlát í Føroyum gongur bara uppeftir. Størstu útlátini av koltvíviltu stava frá fiskiskipum, sum standa fyri 32 prosentum Tilvildarlig mynd FAKTA Føroyar høvdu í 1995 tað triðhægsta koltvíút- látið fyri hvønn íbúgva í heiminum. Bara Av- stralia og Norðuramer- ika dálkaðu meira. Síð- an tá er útlátið í Føroy- um økt, meðan útlátini í g r a n n a l o n d u n u m standa í stað ella eru lækkað. Størstu útlátini av koltvíiltu stava frá fiskiskipum (32%), húsarhaldum (20%), ídnaði (15%), elvirkj- um (14%) og akførum (9%). Útlátið fyri hvønn í íbúgva í Føroyum var meira enn 12 tons í 1995. Til samanbering- ar var útlátið í Noregi umleið helvtina. Eyðun Elttør er fyri fyrstu ferð av álvara komin í politiskt illveður, nú ein kanning staðfestir, at Føroyar eru millum heimsins mest dálkandi tjóðir. Lisbeth L. Petersen er skelkað, men hon ivast í, um hon styðjar eitt misálit í løgtinginum C M Y K 5 4