leygardagur 16. november 2002síða 5

8 Nr. 221 - 16. november 2002 Nr. 221 - 16. november 2002 9 Virkisleiðarin á Før- oya Fiskavirking í Miðvági er skelkaður av príspolitikkinum hjá Vágatunlinum. Alt, sum vunnið verð- ur í tíð, verður tikið aftur í prísi, sigur hann TUNNILSPRÍSIR Edvard Joensen Vágar: Alt, sum vit skuldu vinna í tíð, lata vit nú útaft- ur í prísi fyri at koyra gjøgnum tunnilin, sigur virkisleiðarin á Føroya Fiskavirking í Miðvági, Albert Ellefsen. Ein av heilt stóru fyri- mununum við Vágatunli- num skuldi vinnan í Vágum fáa. Nevniliga at tað skuldi bera betri til at leggja flutn- ingin til rættis. Bæði rávøru í oynna og ikki minst lidna vøru útaftur. Serliga fiska- virkini hava stóran tørv á hesum. Ikki minst tá av- skipað verður, tí nú fer mestsum alt umborð í Havn. Tað hevur kostað nógv at hava havt stóru bilarnar bíðandi bæði á Oyrargjógv og í Vestmanna. Men tí skuldi sloppist undan nú. Tað kundi so merkt, at eitt nú Fiskavirking kundi arb- eitt ein ella tveir tímar longri avskipingardagin. –Men tað kann so mest- sum gera tað sama, um vit hugsa um kostnað, sgiur Albert Ellefsen, virkisleið- ari á Føroya Fiskavirking í Miðvági. Tað, vit vinna í tíð - og tað gera vit hóast alt - tað fer alt út aftur í hægri kostnaði fyri at koyra undir Sundinum. Albert Ellefsen sigur, at hann beinleiðis er skelkað- ur av prísunum. Tað verður øgiliga tungt hjá fyritøkum, sum flyta nógv, at skula gjalda í minsta lagi 2.100,- krónur, hvørja ferð ein bingjubilur skal undir Vest- mannasundi, sigur hann. Borgarstjórin i Sør- vági hevur einki álit á, at samferðslan skal latast privatpersón- um ella feløgum at umsita. Hann metir Vágatunnilin vera dømi um, at tað rigg- ar ikki SAMFERÐSLA Edvard Joensen Vágar: Tað er eingin ivi um, at samferðslan skal vera almenn, sum hon hev- ur verið, sigur Eivin Jacob- sen, borgarstjóri í Sørvági. Hann metir Vágatunnilin sum dømi um, at tað nyttar ikki at leggja hana út til onnur at umsita. –Tað er í mínari verð eingin ivi um, at tað al- menna klárar nógv best at røkja samferðsluna hjá okkum, sigur Eivin Jacob- sen. Tá fáa vit eina tænastu, sum øll hava ráð at brúka. Tað kann so ikki sigast um tað, sum nú er hent, sigur hann og vísir til prísleguna fyri koyring undir Vest- mannasundi. Eivin Jacobsen metir prísirnar hjá Vágatunlinum so ræðandi, at teir fara at flyta Vágar aftur í tíðina heldur enn at menna oynna, sum ætlanin annars var við tunlinum. –Eg fari at melda meg upp í Útoyggjafelagið, sig- ur Eivin Jacobsen, tí so langt burtur frá meginøki- num koma vit nú at vera. Tað verða ikki vanlig fólk, sum kunnu ferðast undir Vestmannasundi fyri teir prísir, sum nú eru ásettir, sigur hann. Hann vísir á, at bara hós- dagin fekk hann sum borg- arstjóri í Sørvági fleiri upp- ringinar frá fólki, sum líka- sum vóru komin í neyð av støðuni. Fólk, sum høvdu ætlað sær at flutt vestur í Vágar, tí ferðamøguleikar- nir til miðstaðarøkið nú gjørdust so mikið góðir. Men verður príslegan tann, at tú í minsta lagi skalt leggja 3.000,- krónur á borðið hvønn mánaða fyri at ferðast undir Sundinum, verður tað líka dýrt at búgva í Vágum, sum at búgva í Havn við húsaprís- unum har. Og so er einki vunnið, tí í Havn hevur tú øll tilboðini fyri sama prís. Og Eivin Jacobsen er ikki einsamallur við teirri fatan- ini, tí eisini borgarstjórar aðrastaðni í Vágum høvdu verið fyri tí sama hósdagin, at fólk ringdu og kærdu sína neyð. Summi høvdu beinleiðis hug at angra, at tey vóru farin undir at byggja í Vágum. Lagið er øgiliga ringt í Vágum, eftir at leiðslan í Vágatunli- num kunngjørdi prís- in, sum gjaldast skal fyri at koyra undir Vestmannasundi BUMMTÚRUR Edvard Joensen Vágar: Vágafólk eru sum í øðrum heimi eftir fráboð- anina um prísir hjá Vága- tunlinum. Summi tosa um uppreistur, og onnur um krígsstøðu. Øll eru samd um, at prísurin má lækkast munandi, um nakar skal brúka tunnilin yvirhøvur. Tað var ein undarlig kensla millum fólk í Vág- um hósdagin. Um middags- leitið komu boðini um prís- irnar undir Vestmanna- sundi, og beinanveg var oyggin á gosi. Fólk vóru skelkað. Summi mótfallin. Og so vóru tað hini, sum østu seg upp og skuldu fylla grót í aftur tunnilin beinan- veg. Eitt uppskot var beinan- veg, at nú máttu vágafólk bara taka seg saman og í felag keypa Ternuna at hava siglandi um Sundið. Tað fór at vera bíligari enn at brúka tunnilin. So kundi hann liggja sum eitt skensil til onga nyttu. Og umborð á Ternuni høvdu pendlararnir fríggja- morgunin eisini tann tank- an frammi, at fáa Ternuna at sigla um Sundið. So kundu fólk fara við ferjuni av Oyrargjógv um morgun- in fyri gamlan prís og koyra vestur aftur fyri einki um kvøldið, tí kravt verður bara annan veg, um koyrast skal gjøgnum tunnilin. Svart skemt sjálvandi. Meira álvara er í fólki, ið regluliga ferðast um Vest- mannasund, tá komið verð- ur inn á prísin fyri avslátt- arkortini. Enn er eingin, sum veit, hvat mánaðarkortið fer at kosta, men frammi hevur verið, at tað fer at dýrka nakað í mun til tær 1.050,- krónurnar, sum kortið í dag kostar. Tá er talan um bæði buss- og ferjukort úr Vág- um til Havnar. Tosið gongur so um, hvussu dýrt tað veðrur at fara við bili undir Sundi- num. Onkur er kortini, sum roynir at vísa á, at tað hóast alt verður bíligari at fara undir Sundinum við fullum bili, enn tað er, nú hvør skal gjalda sær við ferjuni. Tað kann so gera tað sama, føra onnur fram, tí teir túrarnir, fólk líkasum høvdu lagt sær til rættis at gera til ymisk tiltøk, sum eru á meginøkinum, men sjálvdan uttanfyri, teir fara nú fyri einki. Eitt nú hava vágafólk tos- að um, at nú ber til at fara til Havnar við børnunum at svimja. Kanska ein biograf- túrur kann gerast eisini og eitthvørt annað, sum vera kann eitt vikuskifti. Tað slepst jú vestur aftur bein- anveg. Nógv ymsik mentanartil- tøk eru í Havn, sum vanliga liggja um kvøldið. Ofta so seint, at skal vágafólk fáa nyttu av teimum, má liggj- ast nátt í Havn. So verður ikki farið, og tey upplivils- ini fara framvið. Við tunli- num hevði tað eisini borið til at rokkið hesum. Men alt hetta sígjga fólk nú bara sum bláan royk har úti í sjónarringinum eina- staðni, siga vágafólk, Sosi- alurin hitti hósdagin. Tað er ikki hugsandi um at fara slíkar túrar við egnum bili. Tað er ov dýrt. Heldur ikki um koyrt verður upp á avsláttarkort, letur tað seg gera, eru tað heilt nógv, sum vísa á. Tí lítið sannlíkt er, at fólk yvirhøvur hava 3.000,- krónur til avlops at keypa bilkort fyri, tá alt annað er goldið, verður ført fram. Tann stóra hátíðin, sum verða skuldi í Vágum, nú fast samband fæst við meg- inøkið, er fyribils endað sum eitt antiklimaks. Vónbrotin vágafólk Vágafólk hava stóran áhuga fyri tunlinum, og eru sera vónsvikin av tí, sum nú er hent. Allar vónirnar tykjast nú brostnar hjá fleiri Tilvildarlig mynd Alt verður tikið aftur í prísi –Alt, sum vunnið verður í tíð við at sleppa frá ferjukøini, fer út aftur í ferðaseðlakostnaði, sigur Albert Elelfsen, virkisleiðari á Føroya Fiskavirking í Miðvági, nú prísirnir hjá Vágatunlinum eru kunngjørdir Mynd: Edvard Joensen Latið samferðsluna vera almenna Eivin Jacobsen heldur Vágar fara so langt frá meginøkinum við teimum prísum, Vágatunnilin krevur, at hann ætlar at melda seg upp í Útoyggjafelagið Á fundi í Vágum hós- kvøldið var breið semja um, at arbeið- ast skal fyri at lækka ferðaseðlaprísirnar hjá Vágatunlinum TUNNILSPRÍSIR Edvard Joensen Vágar: Vinna og politikarar í Vágum leggja alla orku í at fáa broytt prísirnar hjá Vágatunlinum. Teir eiga at lækka nakað væl, var niður- støðan á fundi, sum hildin var á Hotel Vágum hós- kvøldið. Løgtings- og landsstýris- menninir í Vagum eru samdir um, at roynt eigur at vera at fáa raksturin av Vágatunlinum lagdan undir Landsverkfrøðingin. Tað sleppir partafelagnum Vágatunlinum beinanveg fundan einum sjey millión- um álriga, sum ger heilt stóran mun í ferðaseðla- gjaldinum, førdi Jóannes Nielsen, løgtingsmaður, fram á fundi, sum Felags- kommunan og Vinnufelag- ið í Vágum skipaðu fyri á Hotel Vágum hóskvøldið. Um støðan verður ver- andi, sum nú er, væntaðu teir stutt og greitt ikki, at tunnilin fer at verða brúkt- ur, sum ætlanin var. Tað verður einki minni enn ein skandala, um eitt annars so væleydnað tiltak fer at standa ónýtt, tí eingin hevur ráð at koyra, var fundurin samdur um. Avsláttarkortini Sum vera man vóru nógv mál uppi og vendu hetta kvøldið. Eitt var teir av- sláttir, partafelagið Vága- tunnilin letur ymsu bólkun- um. Men fólk vóru sum heild á einum máli um, at tað fór ikki at verða tikið av hesum tilboðunum, tí hóast tey í longdini eru væl bíligari enn at gjalda fyri hvønn túr sær, eru tey soleiðsi háttað, at tey eru ov dýr at fáa til vega. Tað var serliga vinnuligu koyringina, tosað varð um á fundinum. Og ein teirra, sum hevur bæði lastbilar og bussar í Vágum, Niels Olg- ar Joensen á Giljanesi, vísti á, at fyri eitt nú bussranar er bara at gloyma alt um at geva nøkur tilboð, sum hava við ferðavinnu at gera. Tað vil siga tey fólkini, sum koma við skipi til Føroya. Tí prísirnir eru so mikið høgir,at eingin fer at koma vestur i Vágar, sum tað nú sær út. Sama er hjá lastbilunum, sum skulu um Sundið. Teir hava ongan møguleika at bjóða upp á arbeiði hinu- megin, tí aðrir sleppa und- an tunnilsgjaldinum, sum nú er voðrið øgiligt. Avsláttarkortini verða latin ávísum bilum. Tað vil siga, at tey eru markað við nummarplátuni hjá tí ávísa bilinum ella bussinum, og tí ber ikki til at flyta ímill- um og keypa til dømis eitt kort, sum tann ávísi bilurin, sum fer um Sundið, so hev- ur við sær. –Tað merkir, at í mínum føri skal eg kanska hava eini fimm slík kort.Tey kosta umleið 20.000,- krónur stykkið. Og 100.000,- krón- ur eru øgiliga nógvir pengar at binda soleiðis uttan rentur, segði Niels Olgar Joensen. Tó verður tað ikki bara vinnuna hetta fer at raka, varð víst á. Eisini ítróttar- feløgini í oynni fara at koma í neyð av hesum. Sum er hava feløgini 10 túra kort, sum flutt verða millum ymsar bilar, alt eft- ir, hvør nú fer við børnun- um inn á Skála ella til Havnar at spæla hondbólt. Tá avsláttarkoritni verða markað, verða tað somu tveir, tríggir bilarnir, sum noyðast at koyra hvørja fer, varð víst á. Og tað fer eing- in at tíma, varð niðurstøð- an. Trýst Ført varð fram, at frægasta, sum var at gera, var at lata øll ymisk feløg og áhuga- bólkar senda eina rúgvu av mótmælum bæði til politik- arar og Vágatunnilin í teirri vón, at tað fer at vísa teim- um á, hvussu tvørligt hetta verður. Eitt nú varð ført fram, at tey politisku feløgini í vág- um hvørt í sínum lagi eiga at ávirka sína flokkar til at mótmæla prísunum. Í øll- um førum feløgini í Vágum eru samd á hesum økið, var hildið. Víst varð á, at sambært løgtingslóg er álagt Strand- faraskipum Landsins at røkja sigling um Vest- mannasund. Tað er eitt uppskot um avtøku av hesi lóg ávegis í tingið. Verður tað felt, skal Strandferðslan framvegis sigla um Vestmannasund. Onkur hevði tann tanka frammi, at um andstøðan saman við einum sam- gongulimi atkvøddi í móti at taka siglingina av, varð hon framvegis í gildi. Og so kundu fók ferðast fyri gamlan prís úr Vágum, og koma vestur aftur gjøgnum tunnilin, tí har verður einki nýtslugjald tikið Streymoy- armegin. Ómoralskt. Ja. Og provo- kerandi. Men kanska tað hevði fingið onkrar klokkur at ringt onkustaðni. Eingin ivi tóktist vera á fundinum um, at um prísur- in var settur niður í helvt, høvdu í minsta lagið dupult so nógvir bilar sum teir 350, sum mett verður nú, ferðast um Sundið. Og so gongur roknistykkið upp kortini, men fólk gjalda bara helvtina, og øll eru glað. Tí heilt greitt varð gjørt, at eingin i Vágum ynskir at sleppa heilt undan nýtslu- gjaldinum. Ikki fyrr enn lánini eru afturgoldin. Men so skal afturfyri vera fritt, var fundurin samdur um. Arbeiða fyri at broyta prísin Á felagsfundi á Hotel Vágum, løgdu Fólkafloksmenninir í oynni fram uppskot um, at Landsverkfrøðingurin yvirtekur raksturin av Vágatunlinum, og partafelagið so bara hevur innkrevjingina av lánum at standa fyri. Tað fer at lækka ferðaseðlaprísin við eini helvt, hildu teir. Á fundi hóskvøldið14. november 2002, har um- boð fyri allar kommunur í oynni saman við vinnu- fólki í Vágum viðgjørdu teir prísir, kunngjørdir eru í samband við ferðslu undir Vestmannasundi, varð hendan niðurstøða gjørd: Fundurin heitir á løg- ting og landsstýri um at arbeiða fyri, at raksturin verður fluttur frá partafel- agnum Vágatunlinum og lagdur undir Landsverk- frøðingin. Fundurin met- ir, at hendan broyting lættir afturgjaldið so munandi, at prísurin kann lækka við umleiðeini helvt. Fundurin heitir á leiðsl- una fyri Vágatunlinum í eini royndartíð at seta ferðaseðlaprísin so lágan, at ein verulig mynd av samlaðu ferðsluni fæst. Mett verður, at við ásettu prísum verður ferðslan so lítil, at bilatalið verður misvísandi. Fundurin undrast á, hvussu komið er til talið 350 bilar um samdøgurið, sum leiðslan fyri Vága- tunlinum hevur ásett. Mett verður ikki, at grundarlagið, brúkt er, er eftirfarandi. Fundurin ásannar, at vágafólk eru samd um at vera við til at gjalda rest- lánið, men halda fast við, at eftir at lánið er niður- goldið, skal nýtslugjaldið takast av. v/ Felagskommununa í Vágum Jónhild Jørgensen v/Vága Vinnufelag Heðin Poulsen Vágar 14. november 2002: Fundarsamtykt frá felagsfundi í Vágum Tað er ov tíðliga enn at gera viðmerkignar til tey uppskot, sum komin eru um al- ternativar tunnils- prísir, sigur stjórin í partafelagnum Vága- tunlinum TUNNILSPRÍSIR Edvard Joensen Vágar: Tað er ov tíðliga at gera nakrar viðmerkingar til eitt nú uppskotið um at leggja raksturin undir Landsverkfrøðingin, tí vit hava ikki viðgjørt tað enn, sigur Dávur Reinert Han- sen, stjóri fyri Vágatunli- num. Hann veit tó ikki rætti- liga, hvat politikararnir í Vágum meina við rakstur- in. Um tað er sjálvan tunn- ilin, teir meina við, ella um talan eisini verður um at leggja innkrevjingina undir Landsverkfrøðingin. Tað verður ein politisk avgerð, um nakað skal broytast, sigur hann. –Vit hava eina annleggs- lóg at arbeiða eftir,og hon áleggur okkum at fáa inn aftur tað, sum brúkt er at gera tunnilin fyri. Tað royna vit so nú. Verður lóg- in broytt, soleiðis at vit bara skulu taka okkum av láni- num, meðan onkur annar skal rinda raksturin, fara vit at arbeiða eftir tí, sigur Dávur Reinert Hansen. Bilatalið 350 um sam- døgurið er komið fram við eini spurnarkanning, sum gjørd varð umborð á Sam í 1999 sigur Dávur Reinert Hansen. Tá varð eisini spurt um ferðingamynstur og hvat fólk vóru sinnað at gjalda. Út frá millum øðr- um tí hava vit ásett prísin, sigur hann. Heldur ikki á Strand- ferðsluni vita tey við vissu, hvussu prísirnir fara at ávirka rutur og mánaðar- kort. Strrandferðslan fekk sum øll onnur prísin at vita hós- dagin, og nú verður roknað og vent fyri at siggja, hvussu hetta fæst at passa inn í ferðaætlan og príspoli- tikk á stovninum. Ov tíðliga at gera viðmerkingar C M Y K 9 8