leygardagur 16. november 2002síða 6

10 Nr. 221 - 16. november 2002 Nr. 221 - 16. november 2002 11 Hóast politikarar eru samdir um, at prísurin fyri at nýta Vágatunnilin er høg- ur, so eru serliga samgongupolitikarar bangnir fyri at brenna fingrarnar, verður nortið við fíggjarligu fortreyt- irnar hjá nevndini í P/F Vágatunnilin. Politisk uppíblandan fer at ávirka verkætlanina við Norðoyatunnlinum BUMMGJALDIÐ Jón Brian Hvidtfeldt Skulu politikarar áleggja nevndini í P/F Vágatunnilin at lækka gjaldið fyri at nýta Vágatunnilin? Spurningur- in gjørdist aktuellur, eftir at nevndin í partafelagnum nú loksins hevur kunngjørt, hvat tað fer at kosta at nýta fasta sambandið millum Vágar og Streymoy. V á g a t i n g m e n n i n i r Marjus Dam úr Sambands- flokkinum og Jóanis Niel- sen úr Fólkaflokkinum hava longu boðað frá, at eitt uppskot frá teimum liggur klárt at leggja fyri løgting- ið. Uppskotið snýr seg í stuttum um at flyta rakst- urin av Vágatunnlinum frá partafelagnum og í staðin senda rokningina í lands- kassan. Bummgjaldið skal síðan bara fíggja rentur og avdráttir hjá P/F Vága- tunnlinum. Men politisku flokkarnir eru sum heild ivasamir, hvørt tað er rætt, nú tunn- ilin at kalla er liðugur, at fara inn politiskt og broyta fortreytirnar fyri verkætla- nini. Tí við at broyta for- treytirnar fyri, hvussu stór- an part av tunnlinum skal fíggjast við eginfígging, tvs. brúkaragjaldi, verður samtíðis brotið við upp- runaætlanina við Vága- tunnlinum. Teir fýra samgonguflokk- arnir eru samdir um, at tað er rættast at halda fast við verandi loysn, meðan and- støðuflokkarnir seta spurn- artekin við, hvørt tað ikki er neyðugt at endurskoða upprunaligu ætlanina og ásanna, at landskassin má átaka sær størri part av ætlanini. Halda fast við verandi loysn Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldisflokkinum, er hart ímóti at politikararnir nú leggja seg út í arbeiðið hjá P/F Vágatunnlinum. Hann vísir á, at hóaat Tjóð- veldisflokkurin uppruna- liga var sera ivasamur um loysnina við at lata eitt partafelag útbyggja og lutvíst fíggja undirsjóvar- tunnilin, so tók flokkurin undir við hesi loysn kortini tí annars hevði neyvan ver- ið gjørligt at gjøgnumføra verkætlanina. – Tá løgtingið samtykti at lata arbeiðið upp í hend- urnar á einum partafelag, so góðtók tingið samtíðis, at partafelagið eisini ásetur kostnaðin fyri at nýta tunn- ilin. Eg skilji væl støðuna hjá vágafólki, men nú mugu vit halda fast við hesa loysnina, sigur Høgni Hoydal. Eftir hansara tykki er tað skeivt, at politikar- arnir nú fara at blanda seg uppí arbeiðið hjá nevndini. – Hetta er eisini ein sam- felagsbúskaparligur spurn- ingur. Skal landskassin nú átaka sær størri part av útreiðslunum hjá Vága- tunnlinum, so fer tað at ávirka aðrar ætlanir. Velir man t.d. at rinda raksturin av tunnlinum úr landskass- anum, so broytir tað sam- tíðis fortreytirnar fyri verk- ætlanini við Norðoyatunnl- inum. Tí so mugu vit ásanna, at landskassin eis- ini har noyðist at bera størri part av kostnaðinum, sigur Høgni Hoydal. Formaðurin í Tjóðveldis- flokkinum ávarar tí ímóti, at man politiskt leggur seg útí arbeiðið hjá P/F Vága- tunnlinum. Nevndin suveren Heldur ikki Óli Breck- mann, formaður í tingbólk- inum hjá Fólkaflokkinum, hevur hug at leggja seg út í arbeiðið hjá nevndini. – Grundleggjandi haldi eg, at tað er nevndin í P/F Vágatunnilin, ið hevur ábyrgdina av málinum. Vit noyðast at halda okkum til, at nevndin tekur rættar av- gerðir, tá hon ásetur prísin. Og vísir tað seg seinni, at prísurin er mettur skeivt, so má tað eisini vera nevndin, ið fer inn og broytir hann, sigur Óli Breckmann. Hann leggur afturat, at politikar- arnir mugu vera sera varnir, áðrenn teir leggja seg út í arbeiðið hjá nevndini. Formaðurin í tingbólkin- um hjá Fólkaflokkinum heldur ikki, at tað er rætt at fara inn og broyta uppruna- ligu ætlanina við P/F Vága- tunnlinum, ið ásetur, at ein partur skal fíggjast við brúkaragjaldi, tí uttan henda leist gjørdist Vága- tunnilin neyvan veruleiki. Spurdur, hvørja støðu Fólkaflokkurin hevur til felags uppskotið, ið er væntandi frá vágating- monnunum Marjus Dam og Jóanis Nielsen, sigur Óli Breckmann, at nú má upp- skotið koma fyrst, áðrenn hann kann gera nakrar við- merkingar til tað. – Eg kann bara siga, at eg eri grundleggjandi ímóti, at politikararnir, nú arbeiðið er um at vera liðugt, leggja seg út í arbeiðið hjá nevnd- ini fyri P/F Vágatunnilin, sigur Óli Breckmann. Gev nevndini ein kjans Jenis av Rana, formaður í Miðflokkinum, er ímóti, at politikararnir nú fara at broyta upprunaligu ætlan- ina við Vágatunnlinum. Hann vísir á, at undirsjóv- artunnilin varð bygdur við teimum fortreytum, at hann skuldi hvíla í sær sjálvum. – Løgtingið hevur sam- tykt hesa loysnina, og tí er tað skeivt at politikararnir nú leggja seg út í arbeiðið hjá partafelagnum. Vit kendu fortreytirnar, tá ar- beiðið fór í gongd, og tí haldi eg, at vit eiga at geva P/F Vágatunnlinum ein møguleika, sigur Jenis av Rana. Formaðurin í Miðflokk- inum heldur, at nú eiga vit at sláa kalt vatn í blóðið, og lata tíðina vísa, hvussu nýtslumynstrið verður av tunnlinum. Vísir tað seg, at prísurin er skeivt ásettur, so má tað eisini vera uppgáv- an hjá nevndini at broyta hann, heldur Jenis av Rana. Eftir hansara tykki eiga politikarnir ikki at blanda seg, fyrr enn nevndin blak- ar handklæðið í ringin og boðar frá, at hon ikki megn- ar sítt arbeiði. Tá hava poli- tikararnir ein trupulleika at halda seg til. Men higartil hevur nevndin gjørt sítt arbeiði, og tí eiga politikar- arnir ikki at blanda seg, heldur Jenis av Rana. Eins og Miðflokkurin hevur heldur ikki Sjálvstýr- isflokkurin stórvegis hug at leggja seg út í málið. Kári P. Højgaard, ið tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin, vísir á, at politikararnir hava lagt eina uppgávu út til eitt partafelag at taka sær av, og tí er tað trupult nú aftaná at taka nevndina av ræði. – Tað var politisk semja um at nýta hesa loysn fyri Vágatunnilin, har eitt parta- felag stendur fyri arbeiðin- um. Við nú at taka nevnd- ina av ræði og t.d. politiskt áseta ein annan kostnað, hava vit í veruleikanum sent nevndina til hús, metir Kári P. Højgaard. Hóast tingmaðurin hjá Sjálvstýrisflokkinum metir, at prísurin fyri at nýta tunnilin er høgur, so vísir hann samtíðis á, at man má ganga út frá, at nevndin hevur gjørt sínar meting eftir givnum fortreytum og bestu sannføring. Tó kundi hann sjálvur ynskt, at nevndin lurtaði eftir teim- um mongu, ið hava víst á, at lægri prísur viðførir størri nýtslu. Kári P. Højgaard sigur seg ikki vera serliga hugað- an fyri uppskotinum at flyta útreiðslur, t.d. frá rakstrin- um, úr P/F Vágatunnilin og aftur í landskassan. – Eg haldi tað vera sera óheppið, um vit nú aftaná sleppa upprunaligu ætlan- ini, og lata landskassan gjalda størri part av kostn- aðinum, sigur Kári P. Høj- gaard. Ætlanin endurskoðast Teir báðir stóru and-støðu- flokkarnir, Javnaðarflokk- urin og Sambandsflokkur- in, ásanna báðir, at kostnað- arætlanin hjá Vágatunnlin- um, nú nýtslugjaldið er ásett, má endurskoðast. Jóannes Eidesgaard, for- maður í Javnaðarflokkin- um, vísir á, at Javnaðar- flokkurin upprunaliga var ímóti leistinum við einum partafelag, men síðan mátti ásanna, at tað var ein fyri- treyt fyri at tunnilin kundi gerast veruleiki. – Tað er greitt, at loysnin við partafelagnum leggur útreiðsluna uttanfyri fíggj- arlógina. Men í síðsta enda snýr tað seg allíkavæl um pengar. So tá vit nú síggja, hvat fyri eitt nýtslugjald krevst fyri at rinda fyri tunnilin, so bendir tað á, at býtið millum landskassans part av fíggingini og partin, ið P/F Vágatunnilin skal gjalda, hevur verið skeivt. Tað vil siga, at almenni parturin hevur verið ov lítil, sigur Jóannes Eidesgaard. Hann staðfestir, at verandi prísur er ov høgur, og vísir á, at nú eru tveir møguleik- ar at taka: antin at tað al- menna átekur sær part av lánibyrðuni hjá P/F Vága- tunnlinum, ella at raksturin verður fluttur yvir í lands- kassan. Formaðurin í Javnaðar- flokkinum metir, at polit- iskt ber ikki til at forsvara eitt so høgt nýtslugjald, og tí er neyðugt at endurskoða verkætlanina. Men samtíðis ásannar Jóannes Eides- gaard, at hetta fer at ávirka aðrar íløgur, millum arbeið- ið við at gera Norðoyatunn- ilin, ið nú má endurskoðast, so sama mistak ikki verður gjørt einaferð afturat. Lisbeth L. Petersen, for- kvinna í Sambandsflokkin- um, tekur undir við, at ætl- anin við P/F Vágatunnlin- um má endurskoðast. Hon vísir á, at hóast tað besta hevði verið, um leiðslan fyri P/F Vágatunnilin sjálv kundi broytt tað alt ov høga nýtslugjaldið, so slepst neyvan undan at politikar- arnir leggja seg út í málið. Forkvinnan í Sambands- flokkinum sigur, at enn hevur flokkurin ikki við- gjørt uppskotið um at flyta rakstararútreiðslurnar fyri tunnilin yvir í landskassan, sum m.a. Marjus Dam hev- ur boðað frá, er á veg. Men hon sigur, at fæst ikki onn- ur og betri loysn, so tað gerst bíligari at nýta tunni- lin, so tekur hon undir við uppskotinum. Eins og for- maðurin í Javnaðarflokkin- um, ásannar Lisbeth L. Petersen, at ein tílík loysn fer at ávirka, og helst eisini seinka, arbeiðinum fram ímóti føstum sambandi undir Leirvíksfjørð. Ávirkar Norðoyartunnilin Hóast samgonga og and- støða ikki er á einum máli um, hvat er rættast at gera í samband við Vágatunnilin, so eru allir flokkar samdir um, at gongdin við Vága- tunnlinum fer at ávirka ar- beiðið við at gera Norðoya- tunnilin, so ella so. Flokk- arnir tykjast samdir um, at fer landskassin nú at gjalda størri part av útreiðslunum til Vágatunnilin, so verður neyðugt at endurskoða verkætlanina við Norðoya- tunnlinum, ið so helst eisini gerst ein tyngri útreiðsla fyri landskassan. Ikki politiskur meiriluti at broyta bummgjaldið Hóast nógv mótmæli móti høga bummgjaldinum fyri at nýta Vágatunnilin, so er ikki politiskur meiriluti fyri at broyta fíggjaligu fortreytirnar hjá P/F Vágatunnilin við at flyta part av útreiðslunum yvir í landskassan. Hóast Tinganes hýsir trimum ráðum, sum eru minni enn tíggju metrar frá hvørjum øðrum, er ein felags pedellur tað einasta, sum ráðini eru felags um. Seinasta stigið er at skilja Løgmálaráð- ið frá Løgmansskriv- stovuni, og har verður nógv gjørt fyri at skilja at UMSITING Heri á Rógvi Stendur tú millum bygn- ingarnar hjá almennu um- sitingini úti í Tinganesi, kanst tú gera ein lítlan sirkul millum trý ymisk ráð. Rættari sagt tvey ráð og eina løgmansskrivstovu. Við einum umleið fimm metrar radius røkkur tú inn til trý ymisk almenn stýri. Trý ymisk kontór ella ráð, sum umsita hvør sín part av almennu fyrisitingini. Øll eru neyðug fyri at tryggja landsins borgarum bestu fyrisiting av landsins áhugamálum. Verandi skipan við ráðharraábyrgd inniber higartil átta ymisk ráð íroknað Løgmans- skrivstovuna. Upprunaliga var ætlað við bygnaðar- broytingunum hjá Finn Norman Christensen at hava seks stýri (seinni ráð). Hetta tal er so voksið nakað. Ein av grundgev- ingunum fyri at veksa um talið av ráðnum er, at Føroyar skulu gerast meiri sjálvstøðugar, og leiðin gongur ímóti einum fullveldi, har øll málsøki at kalla skulu umsitast av føroyingum sjálvum. Stongja av Seinasta nýggja ráðið í almennu umsitingini er Løgmálaráðið. Í fráfarnu samgongu var talið av landsstýrismonnum hækk- að úr sjey til átta. Høgni Hoydal, landsstýrismað í lógarmálum, og Anfinn Kallsberg, løgmaður, deild- ust um eitt og sama stýri. Við teirri nýggju sam- gonguni, sum tók við í juni mánað í ár, varð ein nígg- indi landsstýrismaður sett- ur, og Høgni Hoydal fekk sítt egna ráð at ráða yvir í form av einum løgmálaráð. Høgni Hoydal segði í tí sambandinum, at hetta var eitt neyðugt stig, nú ar- beiðast skuldi fram ímóti at yvirtaka fleiri og fleiri málsøki. Sambært Høgna Hoydal starvast fjúrtan fólk á Løg- málaráðnum, og tað eru í roynd og veru fólk, sum hava starvast á Løgmans- skrivstovuni. Deildarleiðarin á gomlu løgdeildini á Løgmans- skrivstovuni er nú aðalstjóri fyri Løgmálaráðið. Í høv- uðsheitum eru tað eisini starvsfólkini á gomlu løg- deildini, ið flyta frá skriv- stovu til ráð. Arbeiðið at skilja stovn- arnar at er nú komið so langt ávegis, at Løgmála- ráðið hevur fingið egna inngongd. Løgmálaráðið fer at nýta fleiri bygningar úti í Tinganesi: Gamli Prestagarðurin, Leigubúð- in, Skibstedspakkhús og seinast, vit frættu, hugdu teir eisini upp á møgu- leikararnar at nýta gomlu Munkastovuna. Hóast starvsfólkið á Løgmálaráðnum áður hevur kunnað gingið gjøg- num inngongdina hjá Løg- mansskrivstovuni verður egin inngongd gjørd, og Løgmálaráðið skal eisini hava egna móttøku, sum liggur einar tíggju metrar frá inngongdini og móttøk- uni hjá løgmanni. Ikki nokk við tí. Gongin, sum bindur Skibsteds- pakkhús og Sjó- og vektar- búðina saman, skal í framtíðini vera stongd av, soleiðis at skilja, at skulu fólk av Løgmansskrivstov- uni niðan til teir lógarkønu í Løgmálaráðnum skal farast útum dyrnar. Sambært Høgna Hoydal er einasta felagsfunktión millum skrivstovu løgmans og Løgmálaráðið ein felags EDV-skipan. Alt annað er fullkomiliga skilt at. Tó leggja bæði løgmaður og landsstýrismaðurin í lógar- málum stóran dent, at einki nýtt starvsfólk er sett í starv, nú skrivstova og ráð skiljast at. Einar 3-4 metrar frá inn- gongdini til Løgmansskriv- stovuna heldur Vinnumála- ráðið og landsstýrismað- urin Bjarni Djurholm til. Felags fyri Løgmála- ráðið, Vinnumálaráðið og Løgmansskrivstovuna er ein pedellur. Hesin er settur í starv hjá Løgmansskriv- stovuni, men hann røkir eisini ráðini bæði. Vinnumálaráðið nýtir ikki somu EDV-skipan sum felagarnir nakrar metrar vestureftir. Hjá Vinnumálaráðnum starvast átjan fólk, á Løg- mansskrivstovuni eru tey 19 og við teimum fjúrtan á nýggja Løgmálaráðnum gevur hetta eitt samlað starvsfólkatal úti í Tinga- nesi upp á 51. Viðmerkjast skal, at íroknað hesi 51 eru ymsir stovnar, ið ráðini hava fingið álagt at umsita, men sum verða roknaðir sum partar av ráðunum. Rokna vit Løgmansskriv- stovuna sum eitt ráð, eru hesi 51 fólkini spjadd mill- um trý ráð. Hetta merkir m.a. tríggjar inngongdir, trý ymisk telefonnummør og tríggjar fyrisetingar lið um lið. Ongar hálvar loysnir Høgni Hoydal heldur ikki, at nýggja skipanin við at skilja funktiónirnar at er tann mest hepna loysnin. — Eg haldi so avgjørt, at tað hevði borið til við felags inngongd og felags journalskipan, men hetta vildi løgmaður so ikki, sigur Høgni Hoydal. Løgmaður, Anfinn Kalls- berg, váttar eisini, at tað er hann, sum hevur tikið av- gerðina um at skilja Løg- mansskrivstovuna og Løg- málaráðið hvørt frá øðrum. Hann heldur ikki, at tað er nakað forgjørt í, at so lítið samstarv er millum fyri- sitingarligu stovnarnar í Tinganesi. — Antin velur tú at stovna eitt ráð við egnari umsiting, ella letur tú vera við at stovna nakað nýtt ráð, sigur løgmaður. Hann leggur dent á, at hann ikki ynskir, at nakrar hálvar loysnir skulu koma fyri. — Tað snýr seg um at plasera tað poltisku ábyrgdina á hvørjum øki sær. Onkur skal í síðsta enda hava ábyrgdina av hvørjari funktión sær, sigur Anfinn Kallsberg. — Nú hevur man ynskt at verða skildur frá Løgmans- skrivstovuni, og tí verður Løgmálaráðið eisini skilt frá, sigur Anfinn Kallsberg. Karsten Hansen, lands- stýrismaður í fíggjarmál- um, heldur ikki, at skipanin í Tinganesi ber boð um nakran rationellan rakstur. Hann vísir á, at fleiri stovnar við góðum úrsliti húsast undir sama taki á Argjum. Hesir eru allir stovnar, ið hoyrir undir málsræðið hjá fíggjar- málaráðharranum. Hóast Karsten Hansen er settur at syrgja fyri, at sum mest fæst burturúr almennu pengunum, so kann hann einki gera við málið, tá løgmaður hevur tikið hesa støðu. Løgmaður ásannar, at við verandi samstarvi millum ráð og Løgmansskrivstov- una, kundu Løgmálaráðið og Vinnumálaráðið tað sama ligið aðrastaðni. Hesin møguleikin er heldur ikki fjarur, tá uppgávurnar gerast møtumiklari hjá serliga Løgmálaráðnum. — Vit mugu eisini hyggja eitt sindur fram í tíðina. Løgmálaráðið vil við fleiri yvirtøkum fáa nógv størri arbeiðsupp- gávur, og tá er tað als ikki vist, at Løgmálaráðið fer at liggja í Tinganesi, sigur Anfinn Kallsberg. Hann sipar serliga til løgreglu- og rættarmál, sum einaferð skulu á før- oyskar hendur, eftir ætla- nini hjá sitandi samgongu. Hetta fer at krevja munandi meira umsiting. Møtast og skiljast Høgni Hoydal og Bjarni Djurholm húsast saman við løgmanni, sum ikki kundi vera við á myndini, tætt saman úti í Tinganesi. Á myndini síggjast inngongdirnar til Løgmansskrivstovuna, t.v., Vinnumálaráðið t.h. og Løgmálaráðið longst burtur. Hóast nærmastu grannar, er ein felags pedellur tað einasta felags fyri øll trý. Jens Kristian Vang C M Y K 11 10