hósdagur 28. august 1986síða 9

Nr. 96 — 28. august 1986 Gott arbeiðsumhvervi ' er útflutningsvera Lenarviðurskiftini á flakavirkjunum beta held- ur ikki um arbeiðsum- hvervið. Eins og aðrar kanningar vísir henda, at nógvir vansar eru við at lona við akkord ella bon us Tað skapar mislag, at fólk fáa ymiska løn len eftir avriki. Nógv fleiri akkord- og bousløntar enn vanliga timaløntar halda arbeiðið ganga ov skjótt Haraftrat vísir kanningin eins og aðrar kanningar at tær akkord- og bon- usløntu hava fleiri sjúkra- eyðkenni, tær eru meira stressaðar, og har henda eisini fleiri arbeiðsvan lukkur Tað er heilt greitt, at løn eftir avriki hevur gjørt arbeiðsumsteðurnar nógv verri. Frammanundan er arbeiðið ógvuliga strævið, ti tað er so einstáttað. Við akkord gongur hetta ar- beiðið nógv skjótari, og tað gevur fleiri heilsutrup ulleikar. Trivnaðurin mill um tey akkord- og tíma lentu er verri, og vanlukk Hetta er tað allar aðrar visa, urnar fleiri sama, sum kanningar Jåkup Pauli. Fólk flest vóru ógvu sigur liga hørm um, at tey høvdu fingið akkordar- beiði. (Viðmerkjast skal, at okkurt av virkjunum, ið Jákup Pauli vitjaði, ikki hevði akkord undan Merkjamálinum) Arbeiðið má umskipast Upp í hetta hoyrir eisini mátin, ið arbeiðið er skip að. Arbeiðið er ógvuliga einstáttað, fólk standa og gera tað sama og tað sama dag fyri dag Í teimum skandinav isku londunum verður meira og meira gjort fyri at umskipa tað einstátt aða arbeiði fyri at fáa eitt betri arbeiðsumhvervi, at bólka arbeiðið, so at fleiri um eina arbeiðs Harvið fáa fólkini á arbeiðið, verða gongd sterri ávirkan og tað skapar ábyrgd Hetta er neyðugt. og tað átti at verið ein stór avbjóðing Fer oyum at gjørt royndir á ti økinum, ti vinnan hevur so storan okkum Men tað krevur eina eisini 1 týdning fyri ið í bygdini. Tað, ið okk- um vantar, er landsplan- legging viðvíkjandi ar- beiðsumhvervi, sigur Ják- up Pauli. Vantandi planlegging Sum dømi um vantandi planlegging og log, id ikki virkar, nevnir hann hitan á arbeiðsplássum. Eftir reglunum má hitin á flakavirkjunum ikki fara niður um 18 stig, men vanliga er hann ikki hægri enn 10 stig. Tað vil siga, at lógin virkar ikki. Aðra- staðni ganga tey hægri upp í lógina, og fyri at fylgja henni betur, er lægsta hitamarkið sett til I6 stig. Arbeiðseftirlitið kann heldur ikki krevja eftir einum degi, at hitin skal vera uppi á 18 stig- um, ella at larmurin ikki má fara upp um 90 ella 85 dB, tí tað hevði havt við sær, at øll tey smáu virk- ini hevdu latið aftur Kortini er tað neyðugt, um lógirnar skulu haldast og fyri at fáa eitt rimiligt arbeiðsumhvervi Og hevði landið verið áhugað fyri at gjørt nakað við hesar spurningar, so varð skiftisavlopið hækkað og markað til arbeiðsum hvørvid. Hetta er eitt aðra skipan viðvíkjandi leiðslu og teknologi. Tað landsmál, sigur Jákup Pauli Og eingin ivi er um at okkurt má gerast við arbeidsumhvørvid, um virkini ikki skulu missa alt fólkið. Tað må koma aftrat oðrum tiltøkum, ið eru ógvuliga sjålvsøgd, sum at fólkið fær fasta løn. Men tað krevur, at arbeiði altíð er á virkj- unum, og tað krevur aftur landsplanlegging. Utbugving Jåkup Pauli heldur ikki, at flakavirkini kunnu halda fram leingi aftrat uttan at útbúgva fólkið í vinnuni. Alla aðrastaðni hava tey í ellum forum eina viku, har tey verða lærd at fara um fiskin, verða sett inn í hvagarfiskurin fer o.a. Tað hevur eisini týdning fyri, hvat til- knýti tey hava til arbeiðið. Tey eiga eisini at vita, hvussu alt virkar á virk- inum, t.d. hvussu borðini kunnu stillast, hvussu ein maskina virkar, og ikki minst hvussu maskinur- nar skulu handfarast. At 13 ára gomul genta virki ein kann fara inn á eitt og stinga hondina í eina eitt talandi planloysi og visir, hvussu lítið skil er á, sigur Jákup Pauli maskinu er dømi um ber ikki til at standa við linjur og billa sær inn, at man hevur nakra ávirkan Sjálvandi er ein møgu- leiki at skifta til annað arbeiði á virkinum, men lítið hjálpir at fara frá ein um einstáttaðum arbeiði til okkurt annað líka eins- táttað, sigur Jákup Pauli At umskipa arbeiða á flakavirkjunum er ein uppgåva, ið er verd at um- hugsa Útflutningsvirði Í Danmark eru tey komin fram til, at virðið í at útflutnings- hava vitan um gott arbeiðsumhvervi er høgt. rað vísir seg nevni- liga, at sjálvt um tað term- iska verður gjørt betri, t.e. at arbeiðsumhvervið minka um gjóstur, óljóð, kulda o.tl., so verður trivn- ikki aðurin stórt betri borð Heldur ikki, at stólar verða rættað og Tað. ið telur mest, er, hvussu arbeiðið er lagt til rættis Og skulu frammaliga á økinum Føroyar verða fisk ariteknologiska og hava høga fiskagóðsku, hvi so ikki eisini hugsa um at skapa eitt gott arbeidi, Síða 9 fólki Hetta er eisini ein ið gevur innihald lands uppgáva Un nakað munagott varð gjert kundu Ferovar eisini út flutt vitan um gott ar beidsumhvørvi, eins og vit Skaðiligt fyri likam og sal hjá Paula Joensen er eitt andi fyri, ringt arbeiðsumhvervið er flakavirkj- unum, og hvussu nógvar trupulleikar flakakvinn- urnar hava at dragast við Ogvuliga fáar kvinnur halda til flakavirkis- arbeiðið í longri tíð. Mið- alstarvsaldurin hja flaka- kvinnunum er ikki hægri enn 9 ar Kanningin Jákup tal- prog hvussu á førovsku Hetta er lægri enn i eðrum londum, har fólk heldur ikki leingi í fiskiidnadinum Tey fimm flakavirkini, ið Jákup Pauli kannaði, hava stødast verid til i i midal 27 år, men bara 12 pst. av kvinn- unum hava arbeitt å flaka- virki i yvir 10 år At folkid ikki leingi å virkjunum arbeidir kann bædi vera orsakad av, at tær ikki orka longurm, men arbeidid tað kann eisini vera, tí tær ikki á flakavirkjunum Umleið helvtin av teimum spurdu høvdu tær fingið annað arbeiði, fóru flakavirkj- unum. Haraftrat er fráveran heg, og Jákup Pauli sigur hetta vera tí, at tær ikki trivast segði, at tær av trívast. Av 100 er 8—9 altid burtur frá arbeiði, og 57 pst. av teimum spurdu søgdu seg hava verið burtur frá arbeiði seinastu átta vikurnar Verri enn tær siga Kvinnurnar peika á fleiri viðurskifti. ið skaða heilsu teirra á arbeiðsplássinum. Jákup Pauli heldur tó, at verri stendur til, enn kvinnurnar lata at. Tær seta ikki tey stóru krevini til arbeiðið, finna tí einki annað ar- seg í meira, Arbeiðsvanlukkurnar eru nógvar. Ein tann vanligasta er at skera seg útflyta fisk, sigur Jákup Pauli beiði er í at velja og nog r a trupulleikunun verða hildnir at vera sjálv sagdur partur av hesum arbeiði Men kortini eru ampar nir nógvir Fjórða hver kennir ampa av, at arbeiðstíðin er Viðhvert langar arbeidsdagar, aðrar so óreglulig dagar er einki, og tí heldur eingin innteka 83 pst av teimum spurdu hildu arbeiðið vera 2 pst. at sera einstáttað, 7 tey onga ávirkan hevdu, og 64 pst. hildu arbeiðið Framhald á síðu 10