leygardagur 23. november 2002síða 6

10 Nr. 226 - 23. november 2002 Nr. 226 - 23. november 2002 11 Í dag letur upp nýggj- ur handil í Niels Finsensgøtu í Havn. Talan er um handilin Bethel, sum selur kristiligar bøkur, gospelfløgur og gávu- lutir HANDILSLÍV Birita í Dali & Mariann Mortensen Í dag, leygardag, letur Stella Zachariassen ein handil upp í Niels Fins- ensgøtu. Handilin hevur fingið navnið Bethel, sum merkir Guds hús. Stella Zhakariasen er frá Sri Lanka, men gift í Før- oyum og hevur nú búð her í 11 ár. Í Bethel verður mangt at fáa millum annað bøkur, nýmótans og eldri fløgur, sjónbond av til dømis Bill Gaither og gávulutir. Í handlinum er eisini ein kiosk, har ein kann keypa góðgæti og annað. Í dag verður Svenning av Lofti í Bethel, har hann fyri fyrstu fer selur sína egnu bók Handilin er til øll, stór sum smá. Stella leggur stóran dent á, at handilin skal vera eitt stað, har ung kristin kunnu møtast. Stella ynskir, at handilin helst skal verða eitt stað, har tey kunnu vera seg sjálvi. Hon heldur, at tey ungu kristnu hava ov fá støð at halda til í. – Handilin skal vera eitt stað, har ung kristin kunnu hugna sær, men øll eru hjartaliga vælkomin, sigur Stella. Fólk við trupulleikum ella sum eru á skeivari lívs- kós kunnu fáa hjálp inni hjá Stellu. - Eg vil ikki royna at um- venda ein og hvønn, men bara hjálpa fólkið, leggur Stella afturat. Um ein ynskti at keypa kristiligar fløgur ella bøkur, var fyrsti handil við hesari vøru í Runavík. Hetta hildu fólk, sum búgva longri burtur, lítið og einki um. – Nógv saknaðu ein tílík- an handil í miðbýnum, men eingin gjørdi nakað við hetta, tí fekk eg tað hugskot, sjálv at opna ein kristnuligan handil, sigur Stella Zachariassen at enda. Handil við kristiligum bókum og fløgum Stella Zachariassen letur nú egnan handil upp í Niels Finsensgøtu í Havn. Handilin, ið eitur Bethel, selur kristiligar fløgur, bøkur, gávulutir og harumframt er eisini kiosk Mynd: Jens Kr. Vang Tvey ferðsluóhapp LØGREGLUTÍÐINDI Ingrid Bjarnastein Hóskvøldið vóru tvey ferðsluóhapp. Annað var um tíggjutíðina um kvøld- ið. Tá var tað ein bilur, sum kom úr tunlinum í Kald- baksbotni, og skal yvirhála ein lastbil. Men tá bilurin so yvirhálar kemur ein bilur frá Kaldbaksvegnum, og hesir báðir renna saman. Ongin fólkaskaði stóðst av samanstoytinum, tí talan var bert um materiellan skaða. Seinni sama kvøld var eitt ferðsluóhapp á Áar- vegnum í Havn. Politiið veit ikki at siga, hvussu tað er hent, men annar av bil- førarunum var ávirkaður av rúsdrekka. Eitt ferðsluóhapp var á Áarvegnum um 00.30 tíðina hóskvøldið. Annar av bilførarunum var ávirkaður av rúsdrekka Mynd: Eirikur Lindenskov Mánadagurin 25. november er lýstur at verða altjóða dagur móti harðskapi ímóti kvinnum HARÐSKAPUR Ingrid Bjarnastein Kvinnuhúsið og Kvinnufel- agið í Havn skipa fyri fundi á gongugøtuni í Havn mánadagin tann 25. novem- ber. Hetta kemst av, at hesin dagur er lýstur at verða al- tjóða dagur móti harðskapi ímóti kvinnum. – Rætturin til eitt lív utt- an harðskap er eitt krav frá kvinnum um allan heimin. Afturat at skaða og oyði- leggja kvinnuna likamliga, er harðskapur ein forðing fyri, at kvinnur virkið taka lut í samfelagnum. Harð- skapur rakar kvinnur um allan heim, í øllum sosial- um løgum og uttan mun til útbúgving, skrivar Kvinnu- húsið í tíðindaskrivi. ST hevur staðfest í eini yvirlýsing staðfest, at øll menniskju er frí og hava sama rætt. Tí skal miðast ímóti at forða harðskapi ímóti kvinnum – bæði alment og privat. Øll sløg av kynsligum ágangi, mis- nýtslu og handli av kvinn- um, kynsdiskriminering í umsiting av rættarskipan og ósemjum, har kvinnur av siðvenju ella átrúnarligum umstøðum eru í vanda. – Harðskapur ímóti kvinnum er ein forðing fyri framburði og friði. Í virkis- ætlan frá Bejing í 1995, staðfestir ST, at harðskapur ímóti kvinnum forðar javn- støðu millum kynini, sigur Kvinnuhúsið víðari. Seinastu árini hava fleiri lond tikið stig til at bøta um lóggávur í sambandi við harðskapsraktar kvinnur. Nýggj svensk lóggáva revs- ar tann, ið keypir kynsligar veitingar. Í Eysturríki sigur lógin, at um ein maður fremur harðskap ímóti kvinnu í teirra egna heimi, so er tað maðurin, ið skal flyta úr heiminum, meðan kona og møgulig børn verða búgvandi. – Í Føroyum setti løg- tingsmaður fram spurning í Løgtinginum um striptease er lóligt. Tað er tað ikki, men onkur skal melda mál- ið áðrenn løgvaldið tekur stig til at forbjóða strip- tease. Skulu broytingar fara fram krevur tað eina hug- burðsbroyting. Ikki minst hjá teimum, ið umboða samfelagið. Herundir dóm- arar og løgreglufólk, sum gjøgnum útbúgving eiga at broyta samfelagsliga áskoðan og fatan, sigur Kvinnuhúsið at enda í tíð- indaskrivi. Nú eru jólabússurnar hjá Frelsunarherðinum settar í handlarnar, og tann, sum leggur pening í hesar bússur er við til at hjálpa teimum við vælgerðar- arbeiði. Tað mesta av peningin- um, sum kemur inn, fer til Herberg Frelsunar- hersins í Niels Winthers- gøtu 3. Hetta er eitt tilboð um mat, song og persón- liga røkt. Higartil í ár hava verið um 2000 yvirnáttingar. Harafturat hava umleið 2000 gjørt brúk av dagtil- boðnum, har møguleiki er at fáa døgurða. Allar matútreiðslur verða goldnar av tí pen- ingi, sum kemur úr jóla- bússum og gávum. Frelsunarherurin er ógvuliga takksamur fyri hjálpina, sum verður giv- in at stuðla arbeiðnum, verður sagt í tíðindaskriv. -ib Jólabússurnar hjá Frelsunar- herinum Altjóða dagur móti harðskapi ímóti kvinnum Miðflokkurin hevði fingið tvey umboð Nýggjasta veljara- kanningin hjá Fregn- um gevur Miðflokki- num tvey umboð á løgting, meðan Sjálv- stýrisflokkurin fram- vegis ikki røkkur uppum tinggáttina. Hálvt ár er nú síðan samgongan seinast hevði meiriluta í regluligu veljara- kanningunum, ið Gallup ger fyri blaðið VELJARAKANNING Jón Brian Hvidtfeldt Miðflokkurin hevði fingið tvey umboð á løgting, um val var í dag. Tað vísir nýggjasta veljarakanningin, ið Gallup hevur gjørt fyri Fregnir. Sambært kanningini er Sambandsflokkurin fram- vegis størsti flokkur og fær níggju umboð á ting. Tjóð- veldisflokkurin fær átta tinglimir, Javnaðarflokkur- in fær sjey, Fólkaflokkurin fær seks tinglimir, Mið- flokkurin fær tvey, meðan Sjálvstýrisflokkurin sam- bært kanningini einki um- boð hevði fingið á løgting, hevði val verið í dag. Í mun til seinastu kann- ing, ið Gallup gjørdi fyri blaðið í oktober, er einasta broytingin, at Fólkaflokk- urin missir ein tinglim, meðan Miðflokkurin fær ein afturat. Í prosentum gongur Fólkaflokkurin aft- ur úr 21,3 niður í 19 pro- sent, meðan undirtøkan hjá Miðflokkinum økist úr 3,8 prosentum upp í 5,2 pro- sent. Samgongan framvegis ikki meiriluta Líka síðan valið 30.apríl hevur Gallup gjørt reglulig- ar kanningar, einaferð um mánaðin, fyri Fregnir. Kanningarnar vísa, at sam- gongan, ið hevur 17 ting- limir aftanfyri seg, misti henda meiriluta, longu í juni mánað. Og síðan hevur samgongan ongantíð megn- að at vinna seg uppaftur á 17 tinglimir í veljarakann- ingunum. Í juli og í august vístu kanningarnar, at sam- gongan bara hevði fingið 15 tinglimir, hevði val verið tá. Hesar báðar mánaðirnar fekk Sambandsflokkurin 10 tinglimir. Síðan hava teir fýra samgonguflokkarnir í hvørjari av mánaðarligu kanningunum í Fregnir bara fingið 16 tinglimir. Havast skal tó í huga, at hó- ast samgonguflokkarnir í nýggjastu veljarakanning- ini bara fáa 16 tinglimir, so høvdu flokkarnir fingið til- samans 51,1 prosent av at- kvøðunum, hevði val verið í dag. Freistin longd Trivnaðar- og heilsu- ráðið hevur fingið longt freistina, ráðið hevði til at lata lands- stýrismanninum álit um føroyska al- manna- og heilsuøk- ið. Tó verður ikki tal- an um størri játtan til ráðið KANNING Jón Brian Hvidtfeldt Trivnaðar- og heilsuráðið verður ikki liðugt við sítt arbeiði í ár. Upprunaliga skuldi ráðið handa Bill Justinussen, landsstýris- manni, eitt álit við tilráðing um føroyska almanna- og heilsuverkið í seinasta lagi á nýggjárinum. Men ráðið hevur síðan staðfest, at skal arbeiðssetningurin røkkast til fulnar, so verður neyðugt við longri skotbrái. Og Bill Justinussen hevur nú gjørt av at tíðarskeiðið hjá ráð- num at arbeiða í verður longt til 30.juni næsta ár. Á fíggjarlógini í ár er ein millión játtað til ráðið, men av tí at ráðið upprunaliga skuldi vera liðugt við sítt arbeiði í seinasta lagi á nýggjárinum, eru eingin pengar settir av næsta ár. Bill Justinussen sigur, at tørvur verður ikki á meira pengum til ráðið, tí játtanin fyri í ár er ikki brúkt, og kann tí flytast til næsta ár. Í grein eitt í lógini fyri Trivnaðar- og heilsuráð- num stendur, at uppgávan hjá ráðnum er at útgreina føroyska almanna- og heilsuverkið og gera eitt uppskot til eina langtíð- arætlan fyri føroysku væl- ferðartænastuna. Ráðið varð sett í september í fjør, men skuldi fyrst orða ein arbeiðssetning, ið skuldi góðkennast av táverandi landsstýrismanni á al- manna- og heilsumálum, og tí dróg nakað út, áðrenn ráðið av álvara slapp til arb- eiðis. Mia Pedersen, formaður í ráðnum, sigur, at higartil hevur ráðið millum annað gjørt eina spurnarkanning millum 60 almennar stovn- ar. Eftir er nú at gera eina brúkarakanning, ella hug- burðskanning, millum før- oyingar, har spurt verður, hvat fólk halda um tænast- una, tey fáa frá almanna- og heilsuverkinum. Ætlanin er at senda spurnarbløð út til umleið 1000 føroyingar. - Endamálið er at fáa báðar partar við, bæði stovnar og brúkarar, fyri á tann hátt at geva eina mynd av, hvar er gott, og hvat kanska ikki er so gott, sigur Mia Pedersen. Hon sigur, at spurnarbløðini til brúkarar- nar verða send út eftir nýggjár. Formaðurin í Trivnaðar- og heilsuráðnum sigur, at enn er tað verður ikki neyð- ugt at biðja um meira peng- ar til ráðið, hóast arbeiðið nú fer at vara eitt hálvt ár longri enn upprunaliga mett. Millum 200.000 og 300.000 krónur eru eftir av játtanini, sum ráðið fær á fíggjarlógini í ár, og ætlan- in er at flyta hesar pengar til næsta ár. Ráðið hevur skrivara í starvi fulla tíð, og hann er í starvi til 31.desember. Enn dugur Mia Pedersen ikki at siga, hvørt skrivarin fer at halda fram í starvinum eftir nýggjár. Í lógini fyri Trivnar- og heilsuráðið stendur bein- leiðis, at ráðið skal lata landsstýrismanninum eitt álit innan 31.desember í ár, og tí fer Bill Justinussen, landsstýrismaður í familju- og heilsumálum, í næstum at leggja eitt broytingar- uppskot fyri løgtingið, ið skal geva ráðnum heimild til at halda fram við sínum arbeiði. Karsten Hansen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, hevur gjørt av, at inngjaldið, ið allir arbeiðsgevarar higartil hava verið noyddir at gjalda í Trygdargrunnin fyri avreiðingar og lønir, skal steðga. Við árslok standa útvið 70 milli- ónir í grunninum, og tað er nóg mikið, metir landsstýris- maðurin, sum í næst- um fer at leggja upp- skot fyri løgtingið FÍGGJARMÁL Jón Brian Hvidtfeldt Allir arbeiðsgevarar skulu í dag gjalda 0,15 prosent av útgoldnum lønum í serliga Trygdargrunnin fyri avreið- ingar og lønir. Endamálið við grunninum er at tryggja arbeiðsfólki teirra løn, skuldi eitt virki farið á húsagang, og eingir pengar sostætt vóru at gjalda fólki ta løn, ið tey eiga tilgóðar. Tá útgjaldið úr grunni- num var uppá tað mesta, kreppuárini miðskeiðis í nítiárunum, vóru okkurt ár- ið goldnar á leið fimm milliónir krónur úr grunni- num. Men seinnu árini hev- ur at kalla einki verið gold- ið úr grunninum, sum sam- tíðis hevur havt møguleika at vaksa, so tað við árslok fara at standa útvið 70 milliónir krónur í grunni- num. Í fjør vóru til dømis gold- nar stívliga sjey milliónir krónur inn í Trygdargrunn- in. Av samlaða inngjaldi- num guldu privatu arbeiðs- gevararnir tveir triðingar, meðan almenni arbeiðsgev- arin, tvs. landskassin stóð fyri einum triðingi. Men grunnurin hevði eisini rentuinntøkur osv, so sam- anlagt vóru inntøkurnar 10 milliónir krónur. Málið um at broyta lóg- ina fyri Trygdargrunnin, so inngjaldið verður strikað, hevur verið fyri á lands- stýrisfundi, og í næstum fer Karsten Hansen, landstýris- maður í fíggjarmálum, so at leggja málið fyri løgtingið. Fyri landskassan fer upp- skotið at mekja, at spardar verða millum tvær og tríggjar milliónir krónur ár- liga, ið higartil eru goldnar inn í Trygdargrunnin. Karsten Hansen sigur, at eftir hansara tykki er grunnurin í dag so mikið sterkur, at ráðiligt er at strika inngjaldið. Trygdargrunnurin er nóg stórur Karsten Hansen fer nú at strika inngjaldið, sum allir arbeiðsgevarar hava rindað í Trygdargrunnin. Broytingin fer eitt nú at spara landskassanum millum tvær og tríggjar milliónir krónur um árið Mia Pedersen, formaður í Trivnaðar- og heilsuráðnum, hevur biðið um at ráðið skal sleppa at halda fram við sín- um arbeiði eftir nýggjár. Bill Justinussen, landstýrismaður, hevur játtað at leingja freist- ina til 30.juni, men tørvur verður tó ikki á meira peng- um til ráðið C M Y K 11 10