hósdagur 27. november 1986síða 11

Nr. 134 — 27. november 1986 tíðindablaðið Til Velbastaðar í staðin fyri til Íslands Viðgerðarheimið Heilbrigdi tekur ímóti sjúklingum um eina viku. Síðani hin fyrsti ingurin fór á viðgerðar- heimið VON í Íslandi í januar í fjør, hava 170 fer- oyingar verið á heiminum til viðgerðar fyri alkohol- trupulleikar. Men nú verður ikki neyðugt longur hjá føroy- ingum at fara til Íslands til tílíka viðgerð. Tað er nógmikið at fara til Velba- staðar ístaðin, tí har hevur foroy- Í-lagið Heilbrigdi keypt hús, sum skulu nýtast sum viðgerðarheim fyri fólk, sum hava trupul- leikar við alkoholi ella eðr- um rúsandi evnum. Heimið á Velbastað let- ur upp fyri sjúklingum um eina viku, og verður pláss fyri níggju sjúklingum í- senn. 12 starvsfólk verða á heiminum, flestu av teimum feroyingar, sum hava verið í Íslandi til út- búgvingar, og eru edrúir alkoholikarar. Tá vit siga edrúir alkoholikarar og ikki fyrrverandi alkohol- ikarar er tað tí, at tey, ið standa fyri hesum við- gerðarháttinum fyri mis- nýtarar siga, at einki eitur fyrrverandi alkoholikari. Alkoholisma er sjúka, ið ikki lekist heilt, men kann haldast niðri, verður sagt Starvsfólkini eru ein lækni, ein programm- leiðari, ein ráðgevi, kokkur, hjálparfólk i køk- inum, tvær sjúkrasystrar, trý hjálparfólk á dag- og kvøldvakt og tvey á nátt- arvakt. hevur eina nevnd. Í henni eru Nanna Skála, for- maður, Jákup Linden- skov, næstformaður, Ingi Mohr, rakstrarleiðari, umframt nevndarlimirnir Niels Jensen og Rasmus Patursson. Undir forsorgar- lógini Fyri teir føroyingar, sum hava verið í Íslandi til við- gerðar, hevur Almanna- stovan goldið eftir for- sorgarlógini. Soleiðis verð- ur eisini við Viðgerðar- Ein hugnakrókur í uppi- haldsstovuni á Viðgerðar- heiminum á Velbastað heiminum á Velbastað. Sagt verður, at hver sjúkradagur á viðgerðar- heiminum kostar stívliga 1000 krónur fyri hvenn sjúkling. Ingi Mohr sigur, at umframt tað búskapar- liga kemur at kosta land- inum minni at henda við- gerðir í Feroyum ístaðin fyri í Íslandi, eru eisini aðrir stórir fyrimunir við at hava eitt viðgerðar- heim í Feroyum. Hann sigur, at viðgerðin í Feroy- um er enn bert ein partur av »programminum«, hin sokallaða avrúsingin og motiveringin. Um sjúk- linginum tervar meira við- gerð, verður hendan fram- vegis í Íslandi, men hann roknar við, at um eini fimm ár, kann øll við- gerðin fåast í Føroyum. Góð hjálp fyri nógv Av tí at tað eru ikki meira enn tvey ár síðani fyrsti førovingur fekk viðgerð á VON í Íslandi er torført at siga, hvussu gingist hevur teimum førovingum, su hava verið í Íslandi. Nógvir eru teir, sum ikki hava drukkið eftir fyrstu viðgerðina á VON Hjá eðrum hevur hjálpt eftir tveimum ella fleiri viðgerðum, meðan aftur Tað er nú ikki longur neyðugt at fara til Íslands nú Heilbrigdi hevur keypt hús á Velbastað Síða 11 aðrir eru dotnir út í aftur beint sum teir eru komnir heimaftur. Roknað verður vid, at umleið helmingurin drekkur ikki aftur eftir fyrstu viðgerð Trúgva ikki uppá antabus Tey, ið standa fyri við- gerðarháttinum á VON í Íslandi ella Viðgerðar- heiminum á Velbastað halda ikki, at antabus er nekur góð loysn. Hendan gevur onga meining, verð- ur sagt. Tað grundleggj- andi við íslendsku við- gerðini er, at ein aftur skal finna sítt sjålvsålit, og tað kann ein tílík viðgerð hjálpa einum til, verður sagt. AA-fundir Eitt tað týdningarmesta í eftirviðgerðini eru teir so- kallaðu AA-fundirnir. AA stendur fyri anonvmir alkoholikarar. Teir hava fleiri regluligar fundir um vikuna, har teir hittast og práta um felags áhugamál og hvussu teir kunnu hjálpa ødrum. Í Íslandi er umleið 4.000 anonymir alkoholikarar og í Reykja- vík eru eini 90 AA-fundir um vikuna. Førovingar, sum hava verið í Íslandi. skipa eisini fyri tílíkum Viðgerðarheimið Heil- fundum í Havn. brigdiu, sum tað eitur, tór.- íkki ferur fyri at halda pengar noktaðir honum, Í eftirviðgerðini lærir burturtagd. Tað er við at Misnýtari hjálpir geva misnýtarunum vón- lyfti um ikki at drekka, kennir hann seg lítlan, og fær ofta ábreiðslur. At spæla upp á kenslur hjálp- ir heldur einki. Tað fær bara misnýtaran at kenna skomm og skyld og at drekka upp aftur meir, um konan sigur: »Hvussu kanst tú gera hetta móti okkum«. Og tað fær hann eisini at avnokta. Hótt- anir um at rýma ferir part- arnar longur frá hverjum eðrum. At krógva rús- drekka ella einki at eiga inni, fær misnýtaran til at hava síni egnu goymisteð við rúsdrekka. Verða fer hann ofta út at læna og uppfatar so atburðin hjá hinum sum mótsteðu. Øllum tørvar viðgerð Ofta krógvar konan neyð- ina fyri umverðini, td. heldur hon hondina yvir honum, ringir á arbeiðs- plássið og sigur mannin vera sjúkan, ella hon royn- ir sjálv at gjalda skuld aft- ur 0.s.v. Harvið tekur hon sín part av ábyrgdini. Og soleiðis kundi verið hildið fram. familjan, at misnytarin sjálvur noyðist at loysa sínar trupulleikar. Sam- stundis má familjan halda fram við at liva sítt lív. Ikki skomm longur I Feroyum hevur verið vanligt at dømt rús- drekkamisnytarar og kalla teir åbyrgdarleysar. Tå misnytslan verdur roknad fyri sjuka, sleppa misnyt- ararnir og familjur teirra undan skyldkenslu. Og tora kanska betur at leita sær hjålp. Rusdrekkamis- nytsla er ikki longur so verða áhugavert og spenn- andi. Tá misnytslan verður mett sum sjúka, hevur »sjuklingurin« ikki á- byrgd. Men åbyrgd havur hann kortini, av at halda seg edruan. Misnytslan verður rokn- að sum ein sjúka fyri lívið. Sjúkan kann ikki lekjast, men misnýtarin skal góð- taka, at hann má ikki drekka aftur í lívinum. Ta andaligu endurbúgvingina fær hann við at luttaka í arbeiðinum hjá AA og hjálpa eðrum misnýt- arum. misnýtara Hildið verður, at fyrrver- andi misnýtarar hava nógv at geva eðrum. sum sita við ellum trupulleik- unum. Teir skilja betur hvenn annan, teir kenna kenslur og tankagongd hjá hverjum eðrum. Hildið verður eisini, at tað er lættari hjá einum mis- nýtara at tosa við ein, sum ikki er uttan feilir. AA er ikki nakar átrún- aðarligur felagsskapur í vanligum týdningi, men gudstrúgvin er partur av viðgerðini og ávirkanini. Trúgvin verður nýtt til at ina. Trúgvin kann vera uggi, tí tað kann hjálpa at líta á hægri makt. Misnýtararnir eru veik- ir, og teimum tervar fyri- geving, verju, umsorgan og at sleppa undan skyld- kensluni. Trúgvin kann vera svarið upp á. at lagn- an gjerdist ring. Hvussu hesin parturin av viðgerðini eydnast, veldst um misnýtararnir á henda hátt góðtaka trúnna. Og tað veldst aft- ur um, hverja átrúnaðar- liga bakgrund teir hava randi