týsdagur 26. november 2002síða 4

6 Nr. 227 - 26. november 2002 Nr. 227 - 26. november 2002 7 OLJULEITING Jan Müller Oljufelagið Amerada Hess hevur rakt við olju og gass í seinastu boring síni skamt frá føroyska markinum. Hetta veit Sosialurin frá vælvitandi keldum. Talan er um Cambobrunnin, sum Amerada Hess, Dong, Texaco og OMV júst hava borað við boriskipinum West Navion. Brunnurin er nakað norðanfyri verandi oljufeltini Schiehallion og Foinaven og umleið 25 kilometrar frá markinum. – Orsøk er til bjartskygni eftir at kolvetni er staðfest í brunninum sigur ein kelda við blaðið og leggur hon aftrat, at tað sær gott út. Tað hevur tikið 25 dagar at bora brunnin. Oljan er staðfest á umleið 2800 metrar dýpi. Talan er um eitt sokallað »tight hole« tvs. at ongir upplýsingar verða latnir al- menninginum. Tað skilst, at feløgini nú fara at kanna úrslitið nærri fyri at vita, um talan kann verða um at fara undir fleiri boringar til tess at kunna staðfesta um fundin kann verða lønandi. Cambobrunnurin liggur umleið 30 kilometrar norð- an fyri Suilvenfundið, sum varð gjørt fyri nøkrum árum síðani. Tað kemur væl við hjá oljuvinnuni, at kolvetni nú aftur er staðfest á Atlants- mótinum. Serstakliga aft- aná heldur laka úrslitið í avmarkingar- og metingar- brunninum hjá Amerada Hess stutt frá markinum herfyri. Um talan er um eitt veru- ligt oljufund kann hetta fáa stóran týdning fyri kom- andi boringina hjá Agip í føroyskum øki næsta ár. Hóast Cambobrunnurin liggur nakað væl norðan fyri økið, har Agip fer at bora, so kann úrslitið tó gera, at áhugin fyri Agip- boringini verður nógv størri. Cambobrunnurin kann so eisini fáa týdning fyri oljufeløg, sum hava 9 ára loyvi. Føroyku megin markið, har Cambobrunn- urin er, hevur eitt nú Agip eitt 9-ára loyvi. Tvs. at fel- agið innan eitt ávíst áramál skal taka støðu til, um tað fer undir at bora har. Úrslitið av Cambobor- ingini kann eisini fáa týdn- ing fyri eina komandi út- bjóðing á føroyskum øki. Tað kann t.d. hugsast, at føroykir myndugleikar vilja hyggja eftir økjunum á landgrunninum nær hesum brunninum og taka tey við í eina komandi útbjóðing. Sosialurin hevur roynt at fáa viðmerking frá Ame- rada Hess í Havn og í Lon- don. Men har er púra tætt. Einki skal út um boringina sum nú er. Amerada Hess gjørt eitt nýtt oljufund beint við markið Á kortinum síggja vit Cambobrunnin fyri norðan. Kelda Dong West Navion, sum hevur funnið olju nær markinum. Krevja sparingar fyri 200 milliónir næsta ár Útlit eru fyri hópupp- sagnum í stórum stíli hjá teimum alment løntu,tí samgongan hevur givið almenn- um stovnum boð um at spara fleiri hundr- að milliónir næsta ár FÍGGJARLÓGIN Áki Bertholdsen Tað verður uttan iva baldrut í Løgtinginum, tá ið fíggj- arlógin fyri næsta ár kemur fyri tingið aftur. Vandi er fyri hópupp- sagnum komandi ár hjá teimum alment løntu, tí nú hevur samgongan givið al- mennum stovnum boð um at fremja umfatandi spar- ingar næsta ár víða hvar í almennu tænastunum. Hóast nógvir almennir stovnar frammanundan kæra seg um, at teir hava ov lítið at arbeiða við, hevur samgongan givið teimum ymsu landsstýrismonnun- um boð um at spara 200 milliónir næsta ár. Tað fer at føra nógvar uppsagnir við sær, tí meg- inparturin av almennu út- reiðslunum eru lønir. Fíggjarnevndin situr í løtuni dag um dag og við- gerð uppskotið hjá Lands- stýrinum til fíggjarlóg fyri næsta ár og um einar 14 dagar verður tað lagt fyri tingið aftur. Ongin fæst til at siga nak- að alment um fíggjarlógina fyri næsta ár, nú viðgerðin í fíggjarnevndini ikki er lið- ug. Men fíggjarnevndin hev- ur havt fleiri Landsstýris- menn til hoyringar fyri at tosa um útreiðslustøðið komandi ár. Og frá vælvitandi keld- um veit Sosialurin, at teir hava allir fingið boð um at fremja umfatandi sparingar fyri 200 milliónir komandi ár. Tað er formaðurin í fíggj- arnevndini, Óli Breck- mann, sum førir orðið vegna samgonguna og sparingarnar, sum hann hevur givið boð um, fara at raka bæði heilsuverkið, al- mannaverkið og skúlaverk- ið meint, men tað fer eisini at raka onnur øki. Soleiðis hevur Páll á Reynatúgvu, sum umsitur almannamál, fingið boð um at spara 90 milliónir, Bill Justinussen, sum umsitur heilsumál, hevur fingið boð um at spara næstan 50 milliónir og Annlis Bjark- hamar, sum umsitur skúla- mál og mentamál, hevur fingið boð um at spara 40 milliónir. Harumframt hevur Jør- gen Niclasen fingið at vita, at hann skal spara 15 milliónir á sínum málsøki næsta ár. Hópuppsagnir Nógv tað mesta av almenn- um útreiðslum er til lønir, so hóast nakað kann sparast á summum økjum, uttan at siga fólki upp, er ongin ivi um, at hesar sparingarnar fara at føra við sær hópupp- sagnir víða hvar ímillum al- menn starvsfólk. Vanliga hevur verið sagt, at í miðal ganga fýra starvs- fólk upp á hvørja millión. Skal samgongan so spara 200 milliónir kom- andi ár, soleiðis sum ætlað, fer tað í ringasta føri at kosta útvið 800 fólkum starvi. Kanska verða uppsagnir- nar eitt sindur færri, verða sparingar funnar á øðrum økjum, men skal sparast, er tað bara í lønum, at tað veruliga munar, so upp- sagnirnar verða í øllum før- um fleiri hundrað. Kanska verða tað mangt slíkt, tí nógv hava tríggjar mánaða uppsagnarfreist, ella eitt hálvt ár og sostatt skulu allar sparingarnar fremjast seinasta partin av árinum og og tað merkir, at avleiðingarnar sjálvsagt verða tvífalt so álvfarsligar. Keldur okkara siga, at so- statt er greitt, at samgongan ætlar at gera álvara burturúr tí, sum varð fráboðað um, at sparast skulu 150- 200 milliónir í almennu umsit- ingini komandi ár. Samstundis vísa keldur okkara á, at almenna umsit- ingin er ógvuliga nógv vaksin seinastu fýra árini. Ein uppgerð, sum er gjørd í sambandi við fíggj- arlógarviðgerðina, vísir, at nú eru næstan 1.000 fólk fleiri í almennum starvi, enn tað vóru fyri fýra árum síðani. Her er hugsað um øll tey, sum arbeiða á sjúkrahúsun- um, Strandferðsluni og øðr- um almennum stovnum. Veksa 100 milliónir Samstundis vísir uppgerð- in, at í løtuni eru 330 full- tíðarstørv í sjálvari miðfyri- sitingini. Tilsamans skjýtur samgongan upp at játta næstan 138 milliónir til tey ymsu aðalstýrini næsta ár. Í 1998 var játtanin til aðal- stýrini slakar 54 milliónir, so har er vøksturin stórur hesi fýra árini. Eftir uppskotinum hjá Landsstýrinum, veksa løn- arútreiðslurnar hja tí al- menna smár 100 milliónir komandi ár, so hóast lønir- nar eru hækkaðar, boðar tað frá, at starvsfólkatalið er nógv økt. Her skal tó havast í huga, at tølini kunnu ikki rætti- liga samanberast, tí seina- stu árini eru fleiri øki løgd undir miðfyrisitingina, sum ikki vóru frammaundan. Samstundis, sum tað er vaksið í miðfyrisitingini, er tað sostatt minkað aðra- staðni. Men verður alt lagt saman, er talið á almennum starvsfólki vaksið næstan 1.000 fólk hesi seinastu fýra árini, siga keldur okk- ara. Sí eisini greinina "Sita hendur í favn og hyggja at". Í fíggjarnevndini sita limirnir hjá samgong- uni og royna av øllum alvi at berjast ímóti sínum egnu, men lim- irnir hjá andstøðuni sita hendur í favn og hyggja, ímeðan teir bíða eftir, hvussu leik- ur ferð FÍGGJARLÓGIN 2003 Áki Bertholdsen Tað er stórur spenningur um, hvussu uppskotið til fíggjarlóg fer at síggja út, nú tað kemur aftur úr fíggj- arnevndini. Í øllum førum er tað greitt, at viðgerðin í fíggj- arnevndini er rættiliga nógv øðrvísi, enn hon plagar at vera. Keldur, sum eru inni í málinum, siga fyri Sosiali- num, at vanliga plaga tað at vera limirnir hjá andstøð- uni í fíggjarnevndini, sum eru teir, sum eru teir ágang- andi og royna at pilka upp- skotið hjá samgonguni sundur og koma við broyt- ingum og grundgevingum fyri at broyta uppskotið. Men hesuferð er tað beint øvugt. –Hesuferð hendir tað merkiliga, at tað eru limir- nir hjá samgonguni sjálv- ari, sum royna at pilka upp- skotið hjá sínum teirra Landsstýrið sundur, sigur ein kelda fyri Sosialinum. Hesuferð er tað sam- gongan sum kemur við um- fatandi ætlanum um broyt- ingar -og tað er fyri tað mesta sparingar, og sum tað sæst í aðrari grein í blað- num, hevur samgongan givið almennum stovnum boð um at spara 200 milli- ónir komandi ár. –Hetta er ein rættiliga margháttlig viðgerð og er í grundini ein staðfesting av tí, sum hevur verið sagt um, at tað er eitt rættiliga ófull- fíggjað uppskot, sum Landsstýrið hevur lagt fram og at samgongan langt frá er samd um uppskotið til fíggjarlóg fyri næsta ár. –Tað tykist sum um sam- gongan ikki rættiliga veit, hvat hon hevur gjørt og at tað er komin fjáltur á sam- gongumenn fyri at finna sparingar. Samstundis situr limirnir hjá andstøðuni fyribils mestsum hendur í favn og eygleiða, hvussu leikur ferð, tí teir síggja tað als ikki sum sína uppgávu at hjálpa samgonguni við sparingum, sum teir í mongum førum halda vera heilt burturvið og órealist- iskar. Keldur vísa á fyri Sosiali- num, at nógv tað mesta av almennu útreðslunum eru ásettar við lógum og sátt- málum, ikki minst lønir. Í summum førum eru yvir 80% av útreiðslunum hjá almennum stovnum lønir, so tað er ringt at hugsa sær, hvussu tað skal bera til at spara nakað munandi, uttan at tað fer víttfevndar avleið- ingar við hópuppsagnum á nógvum økjum. – Tað, sum samgongan heldur skuldi havt syrgt fyri, er, at hon skuldi ikki havt latið almennu umsit- ingini vaksið so nógv, sein- astu árini, sum hon er gjørd. Men nú almenna umsit- ingin er vaksin so nógv, er ómetaliga trupult at minka hana aftur nakað munandi. Men ein meting sigur, at Óli Breckmann hevur grundfest ein stóran part av sínum politiska lívi upp á at almenna umsitingin er ov stór. Og nú hann situr við ábyrgd, sum formaður í fíggjarnevndini, er hann noyddir at halda kósina í hvussu so er at síggja til og at boða frá almennum spar- ingum í stórum stíli, sama, hvussu órealistiskt tað er, tí hann veit, at Løgtingið helst fer at taka um endan og so gongur hann sjálvur fríur, tí so kann hann siga, at hann royndi, men Løg- tingið vildi ikki. Sí eisini greinina "Krevja sparingar fyri 200 milliónir næsta ár" Vandi er fyri umfatandi upp- sagnum, víða hvar ímillum tey alment løntu næsta ár. Bæði heilsuverkið, almanna- verkið og skúlaverkið verða skorin inn á bein, tí sam- gongan hevur givið boð um umfatandi sparingar kom- andi ár Tilvildarlig mynd Sita hendur í favn og hyggja at C M Y K 7 6