leygardagur 7. desember 2002síða 10

18 Nr. 236 - 7. desember 2002 Nr. 236 - 7. desember 2002 19 Í kvøld fara Leirvíkar Gentukór og kvinnu- kórið, Suð úr Klaks- vík, at syngja í høllini í Ósáskúlanum í Klaksvík. Hóskvøldið sungu tær í Mentan- arhúsinum í Fugla- firði, og var sangur teirra ein sonn fragd fyri oyra JÓLAKONSERT Rúna Sivertsen Tey, sum fóru í Mentanar- húsið í Fuglafirði hós- kvøldið, fóru ikki vón- svikin avstað aftur. Tey bæði kvinnukórini høvdu lagt eina spennandi og øðrvísi konsert til rættis. Meðan tær framførdu sangirnar, vórðu orðini uppvarpaði á veggin saman við vøkrum náttúrumynd- um úr Føroyum. Millum sangirnar, las John Færø brot úr verkinum, Kærleiki Kristusar eftir Ahasverus, sum Jógvan Gerðalíð týddi til føroyskt. Til Adoramus te, eftir G.B. Martini, dansaði Unn- ur Sjúrðardóttir Fonn. Sangur, upplestur og dansur vóru ein frøi fyri oyra og hvíld fyri sinni í hesi strongdu jólatíð. Í Ósáskúlanum Skráin til konsertina í Ósá- skúlanum í kvøld kl. 20.00, verður hin sama sum í Mentanarhúsinum. Fyrst syngur Leirvíkar Gentukór sjey sangir, sum upprunaliga eru yrktir á svenskum av Britt G. Hallquist, við løgum eftir John Højbye. Eftir ein stuttan steðg, kemur Suð á pallin við brotum úr kendum verkum, eitt nú Gandafloytuni hjá Mozart. Jógvan við Keldu verður frásøgumaður, og eftir konsertina verður kaffi og smákøkur at fáa. Hóast hann bert er 12 ára gamal, kann Walter Nýsted úr Klaksvík, longu teljast millum royndar egnarar. Fyri einum ári síðani byrjaði hann at egna, og nærum hvønn dag eftir skúlatíð er hann í skúrinum, fyri at vinna sær nakrar krónur EGNING Rúna Sivertsen Tá Walter byrjaði at egna, ynskti hann sær eina far- telefon, og hana hevur hann longu keypt sær. - Nú samli eg til eina teldu, og eg eigi 9000 krón- ur, sigur hann smílandi. Walter er ein raskur og serstakliga hugagóður drongur. Tað kemur meiri enn so fyri, at hann fer í skúrin á veg í skúla, fyri at vita, um nakað verður at egna eftir skúlatíð. Vanliga klárar hann tveir stampar eftir skúlatíð og onkran leygardag heilt upp í seks. - Úrtøkan hjá Walter liggur um 1000 krónur um vikuna, sigur mamma hansara, Sigrid. Sosialur týdningur Tað hevur stóran sosialan týdning fyri dreingirnar at sleppa at egna, sigur Poul Sivar Sivertsen, tá vit ringdu umborð á útróðrar- bátin, Søkin, sum Walter egnir hjá. Hann sigur, at tað sanni- liga eisini hevur týdning fyri útróðurin, at dreing- irnir hanga í, tí uttan teir fóru vit mangan ikki út fyri línu. - Dreingirnir halda okk- um uppi, og fyri teir er tað gott at sleppa at arbeiða millum vaksnar menn, sig- ur hann. - Poul Sivar sigur einsini, at stuttligt er at síggja, hvussu hugagóðir teir eru. Tá vit koma aftur av út- róðri eru teir á støð hjá okkum, fúsir at taka eina hond í, sigur hann. Millum egnararnar finn- ast eisini gentur, og tær standa einki aftan fyri dreingirnar, sigst. Ein sjarmerandi egningarmaður Í einum av mongu egningaskúrunum á Stongunum í Klaksvík, funnu vit 12 ára gamla Walter Nýsted. Hann er sjáldsama hugagóður egnari, siga teir, hann egnir hjá. Umframt at vera ein góð inntøkukelda hjá gentum og dreingjum, hevur egning eisini sosialan týdning fyri tey ungu Spennandi jólakonsert í Ósáskúlanum Suð Í kvøld kl 20.00, verður ein spennandi og øðrvísi konsert í Ósáskúlanum í Klaksvík. Tað er Leirvíkar Gentukór og kvinnukórið, Suð úr Klaksvík, sum hava felags jólakonsert. Fremst á myndini síggja vit Steinvor Fonn, kórleiðara hjá Suð. Leiðari fyri Leirvíkar Gentukóri er Dánjal Eysturstein (Mynd: Bárður K. Hansen) Og Axel Tórgarð fær Heiðursgávu land- sins. Virðislønirnar eru ávikavist 150.000 og 75.000 krónur HEIÐURSLØNIR Eirikur Lindenskov Mentanarvirðisløn Land- sins verður í ár latin Gunn- ari Hoydal, rithøvundi. Tað er landsstýrismaðurin í mentamálum, ið letur Mentanarvirðislønina eftir tilmæli frá nevnd umboð- andi føroysk listafólk og Mentamálaráðið. Virðis- lønin er 150.000 kr og er hin størsta av sínum slag í Føroyum. Mentanarvirðisløn Land- sins verður latin føroyskum listafólki sum tøkk fyri útint listaligt avrik innan skaldskap, myndlist, leik- list, tónlist ella aðra list. Til tess at fáa Mentanarvirðis- lønina skal virðis-lønar- evnið hava skapað listaligt verk á høgum listaligum stigi, ið ger, at virðis- lønarevnið má haldast at hava uppiborið henda heið- ur. Í fjør varð Eyðun Jo- hannessen, leikstjóri, heiðr- aður við Mentanarvirðisløn Landsins. Í grundgevingum sínum sigur nevndin: »Mentanar virðisløn Landsins verður latin Gunnari Hoydal fyri fjøl- táttaða avrik hansara innan føroyska list og mentan. Gunnar hevur í bundna og óbundna skaldskapi sínum flutt mørk. Hann ferðast á longu skaldaferðum sínum úti í heimi, men alla tíðina eru Føroyar - upprunin og heimlandið - í eygsjón og partur av hesum heimi. Tá ið hann í greinum og orð- ingum hevur lætt ljóðið av um føroyska list, listafólk og serstakliga byggilist, hevur hann altíð borið hug- takandi og smidliga skaldakynstur sítt við sær. Gunnar Hoydal eigur sín stóra lut í varðveitingini av gomlu Havnini, og er verk hansara ein samfingin heild av dygd og skapi.« Axel Tórgarð fær Heiðursgávu landsins Umframt Mentanarvirðis- løn Landsins letur lands- stýrismaðurin í mentamál- um eisini Heiðursgávu Landsins, ið er kr. 75.000. Sama nevnd ger tilmæli til landsstýrismannin, og verð- ur Heiðursgáva Landsins í ár latin Axeli Tórgarð. Heiðursgáva Landsins verður latin einstaklingi, felag ella fyritøku sum tøkk og viðurkenning fyri at hava framt avrik, ið hava ella hava havt serstakan stóran týdning fyri før- oyska list og/ella føroyska mentan og mentanarlív. Í fjør varð Fuglafjarða Sjón- leikarafelag heiðrað við Heiðursgávu Landsins. Nevndin sigur í grund- geving síni: "Heiðursgáva Landsins verður latin Axeli Tórgarð fyri týðingar hansara av klassiskum heimsbókment- um til føroyskt mál. Axel hevur hegnisliga latið hesar mentanarligu dýrgripir í ein føroyskan málbúna á ein hátt, sum í sjálvum sær kann metast sum skald- skapur. Týðingar hansara av eitt nú forngriksku harmleikunum Antigone, Medea og Agamemnon, og fleiri av stóru leikunum hjá Shakespeare, m.a. Julius Caesar, Macbeth og Dreymur jóansøkunátt, eru ótømandi keldur og íblástur fyri mentanarliga og lista- liga umhvørvið í Føroyum - serstakliga fyri leiklistina. Axel Tórgarð hevur latið upp ein fremmandan heim fyri føroyingum, og hevur við meistarliga málkynstri sínum gjørt hann heimligan og ævigan." Landsstýrismaðurin í mentamálum, Annlis Bjarkhamar, handar Ment- anarvirðisløn Landsins og Heiðursgávu Landsins á almennum hátíðarhaldi, sum Mentamálaráðið skip- ar fyri, í Norðurlandahúsin- um 15. januar 2003 kl. 20.00. RØÐA Tann 25. november var fólkafundur ímóti harð- skapi ímóti kvinnum fyri fyrstu ferð hildin í Føroy- um, og nógv brigdi av hes- um ódámliga og forkasti- liga atburði vóru borin fram í ljós og sett á svarta- lista sum eitt neyðugt stig á strævnu leiðini at koma teimum til lívs. Hetta takið aftrat teimum mongu, ið longu eru tikin, fáa okkum vituligt ikki á mál, men vónandi verða so komandi 25. november- dagar brúktir til at taka saman um so komast kann longur fram á leiðini ímóti einum samfelag, har javn- støða, burðardygg menning og friður valda, hesi slag- orðini sum heldur ikki í hesum samanhangi koma sum kettur úr høvdatrog, hóast onkur kanska vil halda tað. Hetta hava verið slag- orðini á kvinnuráðstevnum ST´s, og eg eri sannførd um, at tey har yviri hava grein í sínum máli. Tað er veruliga samband millum javnstøðustøðið, burðar- dyggu menningina og heimsfriðin eins og tað eisini eru beinleiðis linjur millum alt slag av harð- skapi ímóti kvinnum og tey nevndu trý hugtøkini, millum miðvísa tøku av gentufostrum, umskerðing av smágentum, konubuk- ing, neyðtøkur og sadist- iska porno, millum lága ella onga løn fyri strævið arbeiðið og prostitutión, millum eyðræning av náttúrutilfeingi, rán og sølu av kvinnum, dálking av umhvørvi, hjálandaveldi og væl fyrireikað kríggj, pro- duserað til egnan materi- ellan vinning, eisini tað kríggið ið hesaferð alt sum tað er eftir ætlan skal sprænast beint inn í spenn- ingsnervarnar á øllum heimsins hampafólki inni í teirra egnu stovum. Hjá okkum sum so manga aðrastaðni verður sagt, at vit hava javnstøðu bara kvinnur sjálvar vilja, og at javnstøðulógin í grundini er óneyðug. Men hví hava vit so henda vaksandi harðskapin ímóti kvinnum og børnum? Hví veksur kappingin og harð- skapurin á øllum økjum, eisini tí sum oyðileggur okkara felags móður jørð og í veruleikanum eisini okkara eftirkomanum teirra lívsgrundarlag? Hví hava vit so lítla umsorgan fyri lívinum uttan um okkum, og hví hirða vit so lítið um tað sum lívgar bæði sál og likam? Er tað veruliga kvinnurørslan og javn- støðuarbeiðið ið hevur ábyrgdina av hesum óskili? Og skal nú alt kvennkyn bukast og neyðtakast upp á pláss aftur fyri stríðið? Skulu vit ikki tora út um eina gátt longur? Ella er tað tíð uppá at krita skógvarnar eina ferð enn og halda fast við, at tað eru vit sjálvar sum hava ognar- og av- gerðarrættin til okkara kropp og lív, og at vit hava fullan rætt til at ferðast í friði, eisini um næturnar? Eg haldi framvegis, at patriarkalska mentanin er syndarin ella høvuðssynd- arin, um tað fellur í betri jørð. Ikki mannfólk sum so, ikki dreingir og menn, hóast teir eru føddir sum kyn nummar eitt, men tann gamla patriarkalska og nú moderniseraða mansment- anin vit enn liva í, hetta samfelagið sum bara er ballað so mikið inn í pengar og stás, at samanhangurin kámast og lumpar sjálvt kvinnur at halda væl standa til. Tað skal tó framvegis vera mín vón, at øll hesu smáu fetini fara at enda við einum rungandi nei til allan harðskap ímóti kvinnum og børnum, okkum øllum til eyðnu og sóma. Kvinnuhúsið og Kvinnu- felagið takkar tykkum, sum hava tikið eina hond í fyri at fáa henda fundin í lag við so stuttum skotbrá. Eisini tykkum ið komu á fundin at taka lut og stuðla uppundir takka vit hjartaliga, og ikki minst takka vit Ingun Simonsen fyri sangin, sum saman við kyndlunum setti sín serliga dám á tiltakið. Takk fyri øll! Landsstýrismaðuri n í almannamálum, Páll á Reynatúgvu, hevur valt nýggja javnstøðunevnd JAVNSTØÐUNEVND Eirikur Lindenskov Nýggja forkvinnan í javnstøðunevndini er Annika Wardum Joen- sen. Hon er 36 ára gom- ul, er útbúgvin cand. negot. í enskum. Hon hevur starvast á Ferðaráð Føroya, har hon var stjóri frá 1997 til 2000. Hon hevur nú egna ráðgev- ingarfyritøku í Tórshavn. Páll á Reynatúgvu fegnast um, at Annika W. Joensen játtaði at taka sessin sum formaður í javnstøðunevndini. Hann er fullvísur í, at Annika við sínum eyðsædda áhuga fyri javnstøðu- spurningum, fer at røkja sessin til fulnar. Sjálv sigur Annika seg hava nógvar ítøkiligar ætlanir, men hon ætlar sær at tosa við alla nevndina um, hvussu hesar ætlanir kunnu verða veruleiki. Forkvinnan er umboð- ið hjá landsstýrismannin- um í javnstøðunevndini. Hinir 4 limirnir verða valdir eftir tilmæli frá ar- beiðstakarunum, arbeiðs- gevarunum, Kvinnusam- skipan Føroya og Menta- málaráðnum. Hesir lim- irnir eru Jan Mortensen, sum umboðar arbeiðsgevarar- nar Jákup Páll Mohr Mort- ensen, sum umboðar arbeiðstakararnar Jancy E. Olsen, sum umboðar Kvinnusam- skipan Føroya Hanna Ziskason Han- sen, sum umboðar Mentamálaráðið. Uppgávurnar hjá javn- støðunevndini eru at vera ráðgevi hjá myndugleik- um, stovnum, feløgum og einstaklingum í javn- støðuspurningum, og at hava eftirlit við, at javn- støðulógin verður hildin. Tað yvirskipaða enda- málið við javnstøðulóg- ini er at beina burtur allan mismun vegna kyn, og at veita kvinnum og monnum eins møgu- leikar til útbúgving, ar- beiði, umframt yrkisliga og mentanarliga menn- ing. Annika for- kvinna í javn- støðunevndini Annika Wardum Joensen er nýggj forkvinna í javnstøðunevndini Bergtóra Hanusardóttir: Javnstøða, burðardygg menning og friður Gunnar Hoydal fær Mentanar- virðisløn landsins Bergtóra Hanusardóttir Gunnar Hoydal, rithøvundur, fær Mentanarvirðisløn landsins hesarferð. Hon er upp á 150.000 krónur C M Y K 19 18