hósdagur 9. apríl 1987síða 9

Síða 9 ESS coSialurin Nr. 42 — 9. apríl 1987 Nýggjar skattalógir: Myndugleikarnir skulu hava betri upplýsingar um bankabøkurnar Í fongsul fyri ålvarsom brot á skattalógina Fyri at vit kunnu fáa eina munadyggari skattaálíkning og neyvari skattaeftirlit, hevur landsstýrið skotið upp at gera fleiri broytingar í skattalóggávuni. Sambært hesum uppskotinum, so skulu líkningarmyndugleikarnir lættari = og skjótari kunna fáa upplýsingar um inni- standandi pening í peningastovnunum. Uppskotið miðar so eisini ímóti at revsa tey, sum gera seg sek í misbrotum í skatt- inum, harðari. Gitingar Tað var framsegumaður Javnaðarfloksins, Poul Jacob Olsen, sum fyrstur tók orðið undir 1. viðgerð á tingi týsdagin. Hann greiddi frá uppskotinum og vísti annars aftur skrivingini hjá formanni Fólkafloksins um upp- skotið. Jógvan Sundstein kemur við gitingum um, at nú skulu vit hava húsa- skatt, ognarskatt og hvert av sínum. Men eg kann siga, at hetta eru bert git- ingar, tí vit í samgonguni vita einki um slíkt, segði Poul Jacob Olsen. Natúrligt framhald Í viðmerkingunum til upp- skotið, sum Poul Jacob Olsen læs upp, stendur m.a.: Viðmerkingar Fyriliggjandi uppskot landsstýrisins til broyt- ingar í skattalóggávuni er ein partur av teimum broytingum, sum avrádd- ar vórðu í samgonguskjal- inum, tá ið henda sam- gonga varð skipað. H esar broytingar eru sostatt eitt náttúrligt framhald av teimum skattalógum og broytingum í skattalóg- gávuni, sum tingið sam- tykti í fjør. Endamálið við uppskot- inum er í stuttum at dag- føra verandi lóggávu, so hon svarar til tíðarinnar krev, eins og roynt verður at útbyggja eitt neyvari skattaeftirlit og eina munadyggari skattaålikn- ing. Afturat hesum verður miðað eftir at gera av- markingar í avskrivingar- reglunum, so at avskriv- ingar ikki fara til privata nýtslu, men at tær í sterst meguligan mun koma vinnuni til góðar. Í hesum uppskoti eru framhaldandi gjerdar broytingar við tí fyri eyga at gera greiniligari og meiri fullfiggjadar reglur, so sleppast kann undan misskiljingum og trupul- leikum í samband við tulkingina av teimum einsteku lógarreglunum. Mest týðandi broytingar Tær mest týðandi broyt- ingarnar í legtingslóg um landsskatt og kommunu- skatt (vanliga nevnd sam- tíðarskattalógin) eru: Avmarkingar í avskriv- ingum hjá persónum, so tær verða ikki sterri enn, at skattskylduga inntekan í minsta lagi er líka stór sum skattliga uppgerðin av eginnýtsl- uni. Er skattskylduga inntekan aftaná avskriv- ingar v.m. lægri enn skatt- liga eginnýtslan, skal inn- tekan setast ájavnt við hesa upphædd, men tó so, at hækkingin í inntekuni ongantíð má verða meira enn gjerdar avskrivingar og íleggingar í ílegugrunn. Henda regla er ætlað at seta úr gildi verandi reglu um, at avskriving hjá persónum kann ikki verða sterri enn so, at skatt- skylduga inntekan í minsta lagi er líka stór sum livikostnaðurin sambært galdandi prístalsgrundarlag. Fyri at tryggja eina munadyggari skatta- álíkning og neyvari skattaeftirlit verður skotið upp, at peninga- stovnar, postgirostovan og onnur, sum taka móti peningi til renting og/ella læna pening út móti renting, av teirra einting- um skulu lata líkningar- myndugleikunum upplýs- ingar um innistandandi og árliga rentu av innistand- andi eins og árliga rentu- útreiðslur og saldo á út- lánskonti. Sjálvvirkandi flyting Ein tílík skipan ber í sær eina sjálvvirkandi flyting av upplýsingum úr peningastovnum o.g. til líkningarvaldið. Sjálvvirkandi merkir eina álíkning av lentakarun- um. Samtíðis ber hon í sær, at ein stórur partur av arbeiðsmegini hjá líkningarvaldinum, sum í dag fæst við lentakaraálíkning, kann setast til líkning av B- inntøkum og felogum. Afturat hesum kemur, at likningin av B-inntøkum og felegum Afturat hesum kemur, at líkningin av B-inntekum gerst lætt- ari, tá upplýsingar um innteku- og ognarviður- skifti altíð verða tek hjá skattavaldinum og ikki sum nú er, verða at um- biðja frá peningastovn- unum í hverjum einstek- um feri. Skipanin er ein fyrimun- ur hjá A-skattgjaldarum, tí teir nýtast hverki at hugsa um fyribils ella endaliga skráseting av rentuútreiðslum. skipanin skjótari Eisini verður tað lættari hjá skattgjaldarum at út- fylla ognaruppgerðina, tí sum er, fáa skattgjaldarar ikki nakað yvirlit yvir, hvussu nógv stendur inni við ársenda, uttan so at teir sjálvir biðja um tað. Tá ið ognaruppgerðirnar skulu skrivast eru banka- ella sparikassabøkurnar ikki dagferdar og førir hetta sostatt ofta við sær, at ognaruppgerðirnar verða ófullfíggjaðar. Samanumtikið eru stórir fyrimunir við einari sjálv- virkandi skipan fyri bæði skattavaldið og skatta- borgaran. Vert er at leggja til merkis, at teir upplýs- ingar, sum skattavaldið á henda hátt kemur at fáa úr peningastovnunum um tann einstaka skatta- borgaran, eru teir somu, sum skattaborgarin eftir galdandi reglum sjálvur hevur skyldu at lata líkn- ingarmyndugleikunum á sjálvuppgávu og ognar- uppgerð. Broyta revsireglur At enda kann vísast á, at tílíkar skipanir eru í okkara grannalondum og virka uttan stórvegis trupulleikar og mótsteðu. Tann seinasta týðandi broytingin, sum skotin er upp í samtíðarskattalóg- ini, eru broyttar revsiregl- ur. Tað er ein royndur lutur, at galdandi lógarreglur um revsing fyri skattasvik byggja á eina skipan, sum er gomul og sum frá er liðið er vorðin alt meira ótíðarhóskandi. Sambært galdandi reglur er revsingin fyri skattasvik ásett til sekt svarandi til 1 til 5 ferðir ta peningaupphædd, sum tikin er frá tí almenna í skatti. Reglubundin manna- gongd hevur tó higartil verið, at ongin er revsaður við meira enn 1 ferð ta upphædd, sum á henda hátt er tikin frá tí al- menna. Landsstýrið meinar, at tíðin er farin frá einari slíkari skipan, og skýtur tí upp, at reglurnar verða gjørdar meiri liðiligar, so at revsingin eisini verður ásett í mun til misbrotið og tey sersteku viður- skifti, sum galdandi eru í hverjum einstekum feri Broytingin miðar eftir, at revsingin fyri álvarsligu misbrotini verður hækkað til varðhald og undir serliga skerpandi umsteð- um til fongsul upp í 2 ár Meginreglan um at áleggja sekt verður tó varðveitt sum higartil, tó so at álagda sektin nú eisini verður tengd at sjálvum misbrotinum. Skotið verður upp, at tað, ístaðin fyri Feroya Landsstýri, verður Líkn- ingarráð Feroya, sum av- ger, um sekt skal áleggj- ast og hvussu stór henda skal verða. Líkningarvaldið eins og skattgjaldarin skal tó framvegis hava krav uppá, at málið verður avgjørt við rættargangi, um ikki semja fæst i lag millum partarnar. Skattligar avskrivingar Í løgtingslog um skattlig- ar avskrivingar v.m. (van- liga nevnd avskrivingar- lógin) verður skotið upp m.a. tann broyting, at serligar avmarkingar verða at galda fyri avskrivingar av útveganarpeninginum fyri persónbilar, sum ánar- in bert nýtir vinnuliga, og sum eru skrásettir til privatan persónflutning, tað merkir allir persónbil- ar, sum hava fleiri setur enn tað hjá bilstjóranum ogtað við síðuna av honum. Reglan er galdandi, tá ið útveganarpeningurin fer upp um 150.000 kr., so at ikki kann avskrivast av tí partinum av útveganar- virðinum, sum er hægri enn 150.000 kr. Hesin parturin skal hinvegin forast sum ein serstakur aktivpostur, sum yikki kann avskrivast i skattaroknskapinum. Ein onnur broyting, sum verður skotin upp at gera í avskrivingarlógini, ber í sær, at tað nú verður loyvt at gera skattligar avskrivingar av grótkasti v.m., sum gjert er til vinnuliga fiskaaling. Sum rættarstødan er, kunnu tilik alibrúk ikki avskrivast, meðan loyvt er at avskriva t.d. ali- ringar, tí hesir koma undir reglurnar viðvíkjandi rakstrargegnum í av- skrivingarlógini. Kosta ikki At enda skal nevnast, at landsstýrið væntar ikki, at broytingarnar í skatta- lógunum, sum nú eru lagdar fram, fara at kosta landskassanum pening Tá ið endamálið við hesum uppskotinum, sum nevnt er at gera reglur, sum bera i sær munadyggari skattaålikning og neyvari skattaålit, væntar lands- stýrið hinvegin, at broyt- ingarnar við tíðini fara at geva landskassanum nakað av meirinnteku, verður sagt í viðmerking- unum.