hósdagur 9. apríl 1987síða 10

tt: Jógvan Sundstein um skattalógaruppskotið: Upplýsingarnar unnu misbrúkast — Vit kunnu ímynda okkum, at figgjar- målarådharrin fer at ringja til skatta- valdid og siga, at hann fegin vil hava hesar og hasar upplysingarnar um tann og tann persónin. Verður hetta uppskotið samtykt, so fáa vit eina skipan, har allir økonomiskir upplýsingar viðvíkjandi ollum persónum í landinum eru tøkir til nýtslu og sjálvandi eisini til misnýtslu, segði Jógvan Sundstein, framsogumaður Fólkafloksins, m.a. undir 1. viðgerð av uppskoti landsstýrisins um broytingar í Síða 10 Nr. 42 — 9. apríl 1987 Adolf Hansen, tinglimur: Óneyðugt við eftirliti og revsing — tað finnast eingir brotsmenn í Føroyum! skattalógini. "van »undstein heit skeyt ti upp, at skatta nevndin verður broytt til illumtinganevnd, soleið- is at málið kann verða framlagt aftur úr nevndini á ólavseku. — Men skuldi tað hent seg, at samgongan fer at koyra hetta málið skjótari enn semiligt er, so vil eg í øllum forum biðja um, at tað verður tikið upp í for- mansskapinum í ting- inum, soleiðis at vit kunnu fáa so nekunlunda skil á aftur tingviðgerðini, sum eg haldi er farin heilt út av sporinum. Strikið lógina heilt Um lógaruppskotini segði Jógvan Sundstein annars, at tey eru ein burtur- vendan frá vanligum lóg- gávuarbeiði, og helt fyri, at landsstýrið eins væl kundi tikið avleiðingarnar av hesum politikki fult út og strikað allar greinarnar í skattalógini. Ístaðin kundi tað sett upp nakrar heilt fáar greinar, ið siga, at persónar, virki og feløg skulu gjalda skatt til lands- og kommunukassa, at Líkningarráð Feroya ásetir nærri reglur fyri, hvussu skattskylduga inntøkan skal gerast upp, hvussu hon skal skattast, og harafturat kundi verið ásett, at lógin skal hava gildi afturvirkandi frá 1. januar 1987. Jógvan Sundstein var yvirhevur ósamdur við uppskotinum, men kundi tó taka undir við nýggju greinunum um revsing fyri svik á skattalógina. Hann helt tað vera rætt at rætturin tekur sær av slíkum málum. Fáa ov lítið at vita Men nnar fl r vjien annars itist hann ndstødar V iðrenn slíkt s 1ppskot verð tingið Í okkara granna londum er tað soleiðis, tá skattalógir verða broytt- ar, at verður hetta í mánaðar og ár frammanundan, áðrenn ein samtykkir reglurnar. Her verður tað lagt fram, og bert 17-manna- samgongan kennir tað. Vit í andsteðuni fáa bert 3-4 dagar at viðgera málið í. Hetta er ikki semiligt fyri eitt politiskt parla- mentariskt stýri. P-talið Jógvan Sundstein nam síðani við persóntalið og vísti á, at tað í síni tíð bert var ætlað til at brúka til samtíðarskattaskipanina. Nú skal tað brúkast til at koda inn á hverja ta einastu konto hjá hverjum tí einasta persóni í landinum, soleiðis at ein til eina og hverja tíð kann óbiðið fáa hesar upplýs- ingar frá peningastovnun- um. Jógvan Sundstein segði, at tað ongastaðni í upp- skotinums tendur, at skipanin við P-talinum verður á on-line-skipanini, men tað stendur í við- merkingum, at nú skulu fólk sleppa undan at hugsa um sína inniogn o.l. Alt verður kodað inn í ta sjálvvirkandi skipan, sum skal koma. Misnýtsla — Tá kunnu fólk hjá skattamyndugleikunum sita og trýsta á knettar og fáa allar upplýsingar fram og vit kunnu eisini ímynda okkum, at fíggjar- málaráðharrin kann ringja tosað um Tá hevur ein so eina skipan, har allir økonom iskir upplýsingar viðvíkj- andi ellum landinum eru tekir til nýtslu og sjálvandi eisini persónum til misnýtslu. Soleiðis er framtíðar vwisiónin við hesum. Nú kann ein siga, at hetta er ikki ætlanin, men vit vita, at einhver skipan útviklar seg og hyggja vit til okkara grannalond, so vita vit, at fólk eru rætt og slætt so niðurkúlaði av myndugleikunum, at har er als eingin mótsteða eftir. Sigið sum er! Jógvan Sundstein bar ótta fyri, at skrásetingin fer at fáa gongd á onnur viðurskifti eisini so sum, at myndugleikarnir fara at krevja ognarskatt og rentuskatt o.., soleiðis sum gjert verður í útland- inum. — Er hetta ætlanin, so haldi eg, at landsstýrið átti at sagt hetta. Tað er mikið meguligt, at hetta ikki kemur í hesum lands- stýrisskeiði, tí tað er bert hálvtannað ár eftir, men tað kemur væl eitt líkn- andi landsstýri sum hetta aftaná komandi val. So kunnu teir bara halda fram, og so kemur rentu- skatturin fyrst og ognar- skatturin næst o.s.fr. — Vit hava jú sæð at hetta landsstýrið ynskir at taka pengar frá fólki. Tað er gjørt rættiliga óliviligt hjá vinnuni sjálv- ari viðvíkjandi skattalegg- ingini, og tað er vorðið meira óliviligt hjá bæði vinnuni og tí einstaka við Ikki bara óserigsur! Hetta verður ikki sagt fyri at vera óseriesur, hetta er ikki fyri at reka propagandu, men fyri at ávísa tann heilt realistiska meguleikan, sum er til staðar, tá henda lógin er gjøgnumførd, hjá eini og hverjari samgongu í fram- tíðini at freistast til at brúka og misbrúka hesi amboð, sum verða legd teimum í hendurnar. Jógvan Sundstein vísti at enda á, at nýggju reglurnar hava við sær, at ein og hver er tvingaður at gear partafelag fyri sítt virki, t.v.s. at valmegu- leikin er ikki longur til staðar. Eisini verður ein avleið- ing, at bankarnir fara at vera meira varnir at læna út pening uttan lands- kassaveðhald og nógva trygd. Tey, sum reka virki, verða uppaftur meira varin við at geva kredit, tí ell tann sjálvvirkandi ekonomiska skipanin fær eitt skot fyri bógvin. jan — Eftirlit og aftur eft- irlit og revsing. Tað er ikki hetta tað snýr seg um, men tað snýr seg um at fáa samfelagið at virka betur — og ikki um at finna út av, hvussu vit kunnu fáa allar = hesar 40.000 brotsmenninar fram úr krókunum, tí tað finnast eingir brots- menn í Feroyum, segði Adolf Hansen, úr Framsóknarflokkinum m.a. undir tingviðgerð- ini av uppskoti lands- stýrisins um broytingar í skattalógini. Hann helt tað vera skeivt at lata allan líkningarrættin í hendurnar á líkningar- myndugleikanum, tí tá er tann lógarliga verjan heilt vekk. — Eg beri ótta fyri, hverjar avleiðingar hetta uppskotið fer at fáa. Tað eru fólk, sum seta sínar pengar inn í feroyskar peninga- stovnar, tað eru tey, sum seta teir í bankar í útlandinum og tað eru tey, sum heldur seta pengar í gimsteinar o.l. Hesi fólkini skal tað almenna nú hava eftir- lit við, men hvat við teimum, sum heldur velja at skvatla sínar pengar burt til ferðir, dýrar bilar og sprutt? Tey koma ikki inn undir hetta eftirlitið, segði Adolf Hansen og vísti á, vandan við, at fólk í enn sterri mun fara at flyta sín pening úr landinum fyri at sleppa undan hesum eftirlitinum. — Lat okkum ikki koma hartil aftur, at fólk fara at seyma pengar sínar í madrass- ina, t.v.s. at flyta teir av landinum ella seta teir í gimsteinar o.tl. Adolf Hansen helt tað annars vera ov galið, at fólk ikki skulu sleppa at hava nakað fyri seg sjálvi longur orsakað av hesum lyklarholspolitikkinum hjá tí almenna, sum hann málbar seg. Hann helt, at skatta- nevndin átti at blivið til millumtinganevnd og arbeitt víðari við uppskotinum. jan