leygardagur 13. juni 1987síða 8

Síða 8 Fyrsta konsertin hjá Tórshaunar Kamarorkestri: Góð byrjan „Fyrsta sjálvsteðuga kon- sertin hjá orkestrinum ..< stóð í skránni. Hygga síggj! Altíð eitt sindur for- vitnisligari enn vanligt, tá ið eitt orkestur spælir fyri fyrstu ferð. Hverji munnu spæla við? Hvat munnu tey spæla? Hvussu man fara at gangast? Altíð væntar tú tær okkurt nýtt og eyka. Skráin segði frá, at her var talan um nakað nýtt: mandolin og guitar saman við orkestri! Ikki oftari enn so. Yvirhøvur gera teir feroyingar, ið spæla klassiskan guitar, lítið um seg. Vónandi verður guitar meira at hoyra fram yvir — tí har eru megu- leikar. Fyrst á skránni var kon- sert fyri 2 mandolinir og orkestur eftir A. Vivaldi. Tummas Michael Smith og Heðin Thomsen, kendir úr m.e. Ad Libitum, spældu. Fáur mundi vita, at slíkur iånleikur er skrivaður fyri mandolin. Men væl riggaði. Mandolin kann brúkast til meira enn eg hevði trúð. Væl sluppu teir báðir frá tí. Og hjá Hans Christiani Clementsen gekst ikki verri! Men tað hevdu vit eisini væntað, tí Hans Christian hevur áður víst okkum, hvat hann dugir. Hann spældi kendu kon- sertina hjá Vivaldi fyri guitar og orkestur. Ein klassiskur >slagari<, ið ongantíð er at hoyra ov oftani. At spæla fylgispæl til »veik« ljóðfer er ikki bara sum at siga tað. Hesum man mangur klaverspæl- ari hava beiskar royndir av. Uppaftur verri er hjá einum heilum orkestri! Men, balansan var stak góð, og alt fleyt saman í eina náttúrliga heild. Annars er at siga, at »nuansir« vóru sera góðar. Og — tíbetur — lætt og livandi spæl. Altíð er okkurt smávegis at finn- ast at hjá einum so nýggj- um orkestri. Tað vil so vera. Men eg haldi, at bæði áhoyrarar og tón- leikarar kunnu vera nøgdir. Jóhannes Andreasen, sum higartil hevði havt fylgispæl á cembalo, flutti seg nú yvir til flyglið — og flutti samstundis áhoyr- ararnar eini 100 ár fram í tíðina — til ein annan klassiskan »slagara«: kon- sert fyri klaver og orkest- ur eftir W.A. Mozart. Få eru tey tónaskald, ið vita líka væl sum Mozart, Martin Mouritsen, leiðari fyri Tórshaunar Kamarorkestri: Nr. 65 — 13. juni 1987 hvussu tey vilja hava tón- leikin at ljóða. Har er alt, sum tað skal vera. Jóhannes hevur fyrr víst sítt tekniska steði. Tað musikalska er ikki lægri. Hann veit, hvussu eitt klaver skal ljóða! Og serliga, tá ið hugsað verður um, hvussu ótakk- samt tað er at spæla klaver í Kommunuskúla- hellini. Her vóru tónleik- arin og ljóðferið eitt. Bæði Christian nótarnar við hús. Orkestrið endaði við 1. satsi úr Symfoni í A-dur eftir W.A. Mozart. hann og Hans hevdu lagt Gleðiligt, at so nógv ættarlið kunnu spæla saman. Tey yngstu — eini 15 - 16 ár — og »veteran- ar«, har Viggo Dahl- Christiansen er >still going strong«. Kundi kanska hugsað mær eitt sindur fjølbroytt- ari skrá. Men sjálvandi — hjá einum nýggjum orkestri er tað ikki bara sum at siga tað. Skráin var í ellum ferum lett, og tað hoyrdist á áhoyrar- unum, at teir vóru negdir. Tað er at vóna, at orkestrinum verður lív lagað. Og til seinsat — takk fyri, Martin Mourit- sen. ð Orð og myndir: Heri Eysturlíð — Eitt sera lærurikt ár — Men hóast tað, so haldi eg ikki fram, sum leiðari til heystar — eg havi ov nógu at gera. So tað, tú hoyrdi fyri eini 10 árum síðani, at tónleikarar fáa einki at gera í Foroyum — tað er soga í dag. Sigur Martin m.a. í hesi samrøduni, sum vit høvdu við hann í sambandi við at orkestrið heuði fyrstu sjálustoðugu kon- sert sína mikukvøldid. — Annars hevði eg ongan- tíð ætla at gjørst orkestur- leidari. Ætlanin hjå mær var at spæla klarinett og undirvísa. Men áðrenn eg visti av, var eg leiðari í trimum orkestrum — GHM, Symfoniorkestrin- um og Kamarorkestrin- um! Tó, hetta er stuttligt og læruríkt, so mær dámar tað væl. Orkesturleiðslu lærir tú ikki frammanfyri spegili ella plátuspælara, men við at fáast við fólk — sjóða orkestrið saman í eina heild. Tónleikararnir mugu spæla saman við hverjum eðrum og ikki ímóti hverjum eðrum — duett og ikki >duell<! At fáa tónleikararnar at konsentrera seg er nakað av tí týdningarmiklasta. — Orkestrið er rættiliga nýtt? — Ja, vit byrjaðu í heyst, tí ið tónleikalærarar og onnur vildu spæla í kamarorkestri. Eg varð so biðin um at vera leiðari, og vit hava vant hvenn mikudag úti á Frúutreð. Stimbrandi fyri næmingarnar — Grundmanningin eru strúkarar, og blásarar eru við, so hvert sum tervur er á teimum. So mann- ingin varierar rættiliga nógv. — Eru nekur uppteku- krøv? — Við í orkestrinum eru bæði tónleikalærarar og onnur. Næmingar koma uppí, tá ið teir duga nóg væl. Vit royna at halda eina ávísa balansu í. T.d. er tervur á bratsch og kontrabassi. Men vónandi javnar tað seg til heystar — So manningin er rættiliga blandað — bæði »veteranar« og yngri spæl- arar. Men tað riggar? — Ja, fyri manningarnar er stimbrandi at fáa eina uppgávu — og tað, at lærararnir = spæla við, gevur teimum eina góða uppaling. Aldursmunurin er eingin vansi. Hýrurin í orkestrinum er sera góður. Og tað er treytin fyri, at fólk tímir at spæla við. — Tónleikararnir eru eisini kritiskir, ganga upp í tað og vilja avrika tað besta. Ræður um at finna hóskandi tónleik — Mandoliin og guitar eru ikki ofta at hoyra á konsertum í Feroyum. — Nei, men onkuntíð hevur verið roynt fyrr. Og vit ætla at royna hetta framyvir. Eitt endamál við orkestrinum er júst at geva solistum hevi til at spæla saman við orkestri. — Skráin á konsertini, var hon ikki eitt sindur