hósdagur 28. november 2002síða 4

6 Nr. 229 - 28. november 2002 Nr. 229 - 28. november 2002 7 – Tá ið vit eru lidnar við 10. flokk, fara vit at arbeiða í eitt hálvt ár. Síðan fara vit til Danmarkar á háskúla og seinni á studenta- skúla í Vági STARVSVENJING Vilmund Jacobsen Týsdagin hevði redaktiónin í Saltangará vitjan av Hera á Rógvi, sum starvast á Sosialinum og tveimum skúlanæmingum, sum eru í starvsvenjing á Sosialinum. Næmingarnir, sum eru úr 10. flokki í Tvøroyrar skúla, eru Mariann Morten- sen og Birita í Dali, báðar 16 ára gamlar. Heri kom framvið í ar- beiðsørindum og hevði starvsnæmingarnar við sær. Í Tvøroyrar skúla eru tveir 10. flokkar, har um- leið 20 mæningar eru í hvørjum flokki. Floksærari hjá Mariann og Biritu er Jean Dimon. Flokslærarin hjá hinum flokkinum er Turið Vestergaard, sum er mamma Biritu. Á háskúla Hetta er onnur vikan hjá Mariann og Biritu á Sosial- inum. Seinast, tær vóru í starvsvenjing, var Mariann á Royndarstøðini í Kolla- firði, og Birita var í Útvarpi Føroya. Tá ið tær koma suður- aftur til Tvøroyrar, verður vanlig skúlagongd ta fyrstu vikuna; síðan verður jóla- roynd. Eftir loknan 10. flokk, ætla tær at arbeiða í eitt hálvt ár og síðan fara á há- skúla í Danmark í 4 ella 6 mánaðir, frá januar 2004 til summarfrítíðina. Afturkomnar úr Dan- mark fara tær báðar ætlandi á studentaskúla í Vági. Báðar siga seg dáma sera væl á Sosialinum. Tær hava skrivað tríggjar blaðgreinar saman – og tann fjórða er á veg… Sosialurin ynskir Mari- ann og Biritu góðan byr. Á einum fundi í altjóða hvalaveiði- nevndini í áttatiár- unum, reistist ein leiðari fyri ein um- hvørvisverndarfelags- skap og segði: »Alan, tú ert ein deyður maður. Eg skal drepa teg…« MENNISKJU OG NÁTTÚRA Vilmund Jacobsen Amerikumaðurin, Alan Macnow, er PR-maðurin hjá Japan í USA fyri hvala- veiði. Tað er eitt lívsvandamik- ið arbeiði… Í samrøðu við IntraFish sigur Alan, at hann fær fleiri hóttanir móti lívi og heilsu síni í hesum starvi. Á einum fundi í altjóða hvalaveiðinevndini í áttati- árunum, reistist ein leiðari fyri ein umhvørvisverndar- felagsskap og segði: »Alan, tú ert ein deyður maður. Eg skal drepa teg…« Alan fær eisini brøv og uppringingar við slíkum hóttanum. – Av og á noyðist eg at knýta nevarnar til tess at verja meg móti slíkum fólkum, sigur hann. Telduskipanin hjá honum í felagnum, Tele-Press Associates Inc, hevur eisini verið álopin av fígginda- sinnaðum »hackarum«. Alan hevur umboðað fiskivinnuáhugamál hjá Japan í USA síðan 1977, og hann hevur eisini umboðað japanskar hvalaveiðimenn í USA síðan 1979. – Okkara fíggjarætlan til PR-arbeiði í USA er ikki stór í mun til peningin, sum brúktur verður av um- hvørvisverndarfelagsskap- um ímóti hvalaveiði í USA. Umboðsmaðurin vísir á, at umhvørvisverndarfelags- skapir brúka fleiri miljónir dollarar um árið í stríðnum ímóti hvalaveiði, meðan upphæddin, sum hann hevur til nýtslu í USA, er ein hálv miljón dollarar. – Eg haldi, at tað eru nógvir aðrir týdningarmikl- ir trupulleikar, sum skuldu verið loystir við stuðli hel- dur enn at brúka so nógvan pening til stríðið móti hvalaveiði. Alan heldur, at peningur- in, sum umhvørvisverndar- felagsskapirnir fáa, hevði farið betur, um hann fór til stríðið móti svongd, fá- tækradømi og sjúku. Hann sigur, at umhvørv- isfelagsskapirnir byrjaðu stríðið móti hvalaveiði longu í 1965. – Tey hava gjørt hvalin til eitt religiøst »ikon« og hava latið tilfar í rúgvuvís floyma inn yvir barnagarð- ar, skúlar og hægri læru- stovnar. Á henda hátt hava tey nærmast gjørt hvalin til ein menniskjaligan skapn- ing. Hvalurin verður settur fram sum ein vinarligur, skilagóður og blóðheitur skapningur sum vit menn- iskju – og við einum sosial- um familjulívi eins og vit menniskju, sigur Alan. Men einki av hesum er rætt, sigur hann. Hvalurin er ikki eitt serliga vinarligt djór. Nøkur hvalasløg hava »harem«, sum ikki kann samanberast við vanligt familjulív hjá menniskjum. – Hvalurin líkist eini agurk, sum vigar 20 tons, sigur Alan, sum spyr, hví umhvørvisverndarfelags- skapir soleiðis seta kikaran á hvalin. Og Alan Macnow velir at svara sjálvur: – Tað er tí, at hvalurin er heimsins størsta súgdjór, og tað er hetta, sum ger hann til nakað serligt fram um onnur djór í havinum. Eitt lívsvandamikið arbeiði FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Hvørt hevur sína vertíð, og kvotur seta sínar avmark- ingar… Á Havsbrún í Fuglafirði hevur eingin landing verið seinastu dagarnar, og á virkinum vænta tey ikki tann nógva aktivitetin tað, ið eftir er av hesum árinum. Tey nógvu tonsini, sum fara um maskinurnar á virkinum gjøgnum árið, krevja tó ymiskt viðlíka- hald, sum ikki er møguligt í vertíðini. Slíkt verður tí gjørt, meðan lítil og eingin fiskur kemur uppá land. Á virkinum eru tey eisini í holt við at seta upp eina nýggja turku, eins og aðrar broytingar og umvælingar verða gjørdar í hesum døg- um. – Hvalurin er ikki eitt serliga vinarligt djór. Nøkur hvalasløg hava »harem«, sum ikki kann samanberast við vanligt familjulív hjá menniskjum, sigur Alan Macnow, sum er japanskur PR-maður í USA Mynd: Vilmund Jacobsen Mariann og Birita vitjaðu í Saltangará Eingin landing á Havsbrún Danski báturin, Gitte Henning, hevur landað nakrar ferðir í Fuglafirði í ár Mynd: Vilmund Jacobsen Starvsnæmingarnir Birita og Mariann, í hølunum hjá Sosialinum í Saltangará. Mynd: Vilmund Jacobsen Ein seinnapartur við bókum og høvundum Árligi Bókadagurin verður í Norður- landahúsinum kom- andi sunnudag BÓKADAGUR 2002 Tíðindaskriv Árligi bókadagurin verður nú sunnudagin tann 1. des- ember í Norðurlandahúsi- num millum klokkan 15.00 og 18.00 seinnapartin. Eins og í fjør verður talan um bókakafé við framsýning av bókunum, ið eru komnar út á føroyskum í ár. Tiltakið er eitt slag av bókamessu, har fólk kunnu koma og fara sum tey hava hug, síggja bøkurnar , tosa við høvundar og útgevarar og keypa sær ein drekka- munn, meðan tey lurta eftir upplestri ella samrøðu við onkran rithøvund, sum hevur latið nýtt verk úr hondum. Føroyskar barna- og ung- dómsbøkur mennast, og Brynhild Andreasen og Sólrún Michelsen fara at lesa og siga frá um sínar bøkur. Sigsøguligar bøkur hava altíð stóran áhuga, og Ingrið Sondum fer at hava samrøðu við systkini Elina og Axel Mortensen um tíð- ina, tá tey vuksu upp suðuri á Tvøroyri. Fleiri yrkingasøvn eru komin í ár. Niels Uni Dam og Steinbjørn B. Jacobsen fara at lesa úr sínum ný- komnu søvnum. Og so er tað Jóanes Nielsen. Hvussu er vorðið við honum? Er hann skaldsliga fluttur á hvíldarheim ella hvat? Tað fer Vár í Ólavstovu at spyrja um í samrøðu við Jóanes. Tað er Rithøvundafelag- ið, sum saman við Norður- landahúsinum skipar fyri bókadegnum, og felagið fer at vísa fram nýggju heima- síðuna www.rit.fo, har tað ber til hjá áhugaðum burt- uri og heima at finna tilfar um føroyskar rithøvundar. Heimasíðan byggir á Rit- høvundabókina, sum kom út í 1995, har teir umleið 100 limirnir í felagnum skrivaðu um seg sjálvar og síni verk. Teir almennu partarnir um føroyskar bókmentir eru umframt á føroyskum eisini á enskum máli. Bókasølan stendur fyri framsýningini av ársins bókum. Tað er ókeypis at koma inn og verða við í bókadeg- num. Sunnudagurin komandi er ársins Bókadagur við nógv- um bókum og rithøvundum í Norðurlandahúsinum Bókadagur við bókakafé verður sunnu- dagin 1. desember kl. 15 - 18 í Norður- landahúsinum. Kl. 15.00: Bókaframsýningin letur upp kl. 15.15: Rithøvundafelagið bjóðar vælkomin. Nýggja heimasíðan hjá felagnum verður tikin í nýtslu kl. 15.30: “Kuffi”. Brynhild Andreasen lesur úr barnabókini, sum var í uppskoti til norðurlendska virðisløn kl. 15.45: “Geislasteinar”. Sólrun Michelsen lesur og sigur frá um ævintýrabók sína kl. 16.00: Úr farnum tíðum. Ingrid Sondum hevur samrøðu við systkini Elina og Axel Mortensen. kl. 16.30: Steðgur, har høvi verður at tosa við høvundar og útgevarar kl. 17.00: “Rótleys tøgn”. Niels Uni Dam lesur nýggjar yrkingar kl. 17.20 : Er Jóanes Nielsen fluttur á hvíldarheim? Upplestur og samrøða, sum Vár í Ólavstovu hevur við skaldið kl. 17.45: “Karr”. Steinbjørn B. Jacobsen lesur úr nýggja savninum kl. 18.00: Bókadagurin endar Skráin fyri Bókadagin er henda: Søkja av nýggjum eftir aðalstjóra Hóast fimm umsøkn- ir komu til starvið sum aðalstjóri í Al- mannaráðnum er starvið nú lýst leyst av nýggjum. Starvið verður tí neyvan mannað fyrr enn næsta ár STARVSSETAN Jón Brian Hvidtfeldt Um dagarnar verður lýst eftir aðalstjóra til Almanna- ráðið. Freistin at søkja starvið var upprunaliga úti fyri góðum mánað síðan, og tá komu fimm umsøknir til starvið. Kortini verður nú søkt av nýggjum eftir aðalstjóra. - Vit mettu, at vit vildu hava fleiri skikkaðar um- søkjarar at velja ímillum, tí valdu vit at søkja av nýggj- um, sigur Marjun Hanusar- dóttir, løgmansstjóri. Spurd, hvat er eitt hós- kandi úrval av skikkaðum umsøkjarum at velja ímill- um sigur Marjun Hanusar- dóttir, at sjálvandi er altíð ynskiligt at fáa so nógvar skikkaðar umsøkjarar sum gjørligt. Ovasti ráðgevi hjá landsstýrismanninum Tann, ið fær starvið sum aðalstjóri í Almannaráð- num, kemur at vera ovasti ráðgevi hjá landsstýris- manninum í almannamál- um, og hevur harumframt ábyrgdina av dagligu leiðsl- uni, menningini og rakstri- num av nýggja Almanna- ráðnum, ið er annað av ráð- unum undir Trivnaðarmála- ráðnum. Dentur verður lagdur á, at umsøkjarar skulu hava hægri útbúgving og leiðslu- royndir frá almanna ella privata arbeiðsmarknaði- num, ella skulu tey hava royndir, ið kunnu javnsetast við hetta. Umsøkjarar skulu hava innlit í politisk viður- skifti, og vitan um tær treytir, ið eru galdandi í eini politiskari fyristing, og eis- ini verður dentur lagdur á persónligar eginleikar, og góð samstarvsevni. Aðalstjórarnir í ymsu ráðunum verða allir løntir í 39.lønarflokki í sáttmála- num fyri tænastumenn. Við føstum viðbótum er lønin hjá aðalstjóranum góðar 42.000 krónur um mánað- in, umframt eina viðbót uppá 4.000 krónur um mánaðin fyri at vera aðal- stjóri. Freistin at søkja starvið er sett til 18.desember. Marjun Hanusardóttir, løg- mansstjóri, sigur, at nú tey hava valt at søkja av nýggj- um, verður starvið neyvan sett fyrr enn í fyrsta lagi eftir nýggjár. Eisini má roknast við, at umsøkjarar møguliga hava uppsagnar- tíð í sínum gamla starvi, so tað kann draga nakað út, áðrenn starvið sum aðal- stjóri í Almannaráðnum verður mannað. Løg- mansstjórin sigur tó, at tey fara at leggja seg eftir at fáa starvið sett skjótast gjørligt. Hóast fimm umsøknir komu til starvið, verður nú søkt av nýggjum eftir aðalstjóra til Almannamálaráðið hjá Páll á Reynatúgvu, landsstýrismanni. C M Y K 7 6