hósdagur 18. juni 1987síða 5

ser ERE FKN OG Nr. 67 — 18. juni 1987 Stødin å Husareyni hevur samskifti vid sama slag stød i Herstedvester i Keypmanna- havn. Vindhart er á Húsareyni. Men tað sigst, antennan tolir tríggjar ferðir ódn og 25% afturat, tað vil siga umleið 100 m/sek. Net verður nú sett uttan um hana fyri at verja hana móti eitt nú fúkandi smásteinum. Øgilig ferð: 0,20 sekund Eydnast royndin í august at fáa fylgisveinin Eutelsat-I F4 í ringrás, so fáa Feroyar seint í heyst telesamband við Dan- mark, sum kann saman- berast við tað besta í heiminum. Bæði viðvíkj- andi kapasiteti, tekni og ikki minst fáa vit eitt sera trygt og álítandi sam- band. Hendan boðskap hevði Hans Wiirtzen, aðalstjóri í Post- og Telegrafverk- inum, við sær niðan á Húsareyn seinnapartin týsdagin. Hátíðarhald var á Húsareyni, tí nú er út- byggingin liðug. Fylgi- sveinajørdstødin er partur av hesi útbygging. Fyri- bils verður ikki meira gjørt á Husareyni. Ut- gerðin kann tó lættliga útbyggjast, verður hetta hildið vera neyðugt. Kaðal í 1961 Stóra Norðurlendska Tele- graffelagið legði í 1961 kaðal úr Skotlandi til Før- oya, Íslands og Gren- lands, Scotice. Hesin kaðal nektaði tervin, sum var tá. Tíggju ár seinni, í 1971, varð kaðal lagdur úr Het- landi til Feroya. Hesin kaðal var nógv sterri enn kaðalin, lagdur var í 1961. So stórur, at nú var megu- leiki fyri sjálvvali. Og hann er framvegis nóg stórur. Men hann er ikki nóg álítandi. Sambandið er ikki nóg trygt. Tí hevur leingi verið leitað eftir nýggjum samskiftismegu- leika, upplýsti Hans Wirtzen á Húsareyni týs- dagin. Danmark er við í Eutel- sat samarbeiðinum og fekk tí meguleika at leiga seg inn í nýggja fylgi- sveinin F4 fyri umleið 13 milli. kr. um árið. Helvtin av tí plássi, PÆT hevur í F4, er sett av til tele- sambandið millum Dan- millum Føroyar g Danmark mark og Feroyar. Fyribils eru 120 telefonråsir í- settar. Telefonfelagarnir fara ikki at hoyra tann stóra munin, tá samreðurnar fara um fylgisvein í staðin fyri kaðal. Teir skulu tó venja seg til ta egiligu ferðina, ljóðið ferðast gjøgnum luftina. Tað brúkar bara 1/5 part av einum sekundi at sendast millum londini. Royna aftur í august Men enn er kaðalin álitið. Royndin seinasta summar at senda upp F4 fylgi- sveinin miseydnaðist full- komiliga. Men í august verður gjørd nýggj roynd við teirri fronsku Ariane- rakettini. Eydnast hon, kann nýggja samskiftis- steðin á Húsareyni takast í nýtslu í oktober ella no- vember. hd AIDS-smittað — Donsku reglurnar galda eisini í Fer- oyum. Og tær útiloka tvingsil, tí AIDS verður ikki tald millum kynsjúkur Ongi krev verða legd á tey, sum eru smittað við AIDS-virusi. Men tey fáa tilboð um at koma til kanningar, nær tað skal vera, og minst triðja hvenn mánað. Í Feroyum verður brúkt leiðbeiningin hjá danska heilsustýrinum um AIDS- smittað. AIDS verður í Danmark (og Feroyum) ikki tald millum kynsjúk- ur. Og tí ber ikki til at noyða AIDS-smittað at upplýsa, hver tey halda hevur smittað tey. Tað ber tí heldur ikki til at noyða AIDS-sjúklingar at taka móti viðgerð. Slíkt ber til, tá fólk hava kynsjúkur, tí kynsjúkulógin sigur tað. Jón á Steig, yvirlækni á heiliráðdeildini á Lands- sjúkrahúsinum, er ein av teimum heilt fáu, sum veit, hverji tey fimm AIDS-smittaðu í Feroyum eru. Tað er hansara arbeiði at tosa við tey, hjálpa teimum og verja tey. Tá tað er greitt, at ein persónur er smittaður við AIDS-virus, verður við- komandi biðin um at koma til samtalu. Men hetta má vera, tá báðir partar hava góða tíð. Tí ein long og drúgv samtala er neyðug. Fólk, sum fáa eini so skelkandi boð, kunnu ikki bara sleppast upp á fjall aftaná. Aðrastaðni eru ikki so fá demi um, fólk hava beint fyri sær sama dagin. Tey eru veik Jón á Steig sigur, at smitt- að fólk fáa at vita, tey skulu vera varin við kyns- ligum sambandi og helst bara hava samband við sama fólk. Tey fáa at vita, tey eiga at brúka hít, hava tey samband við onnur. Tey fáa eisini at vita, at teimum nýtist ikki at siga nekrum, tey eru smittað, heldur ikki hjúnafelaga ella tí, tey liva saman við. Læknar siga heldur ikki eðrum læknum frá. Tó verður heitt á tey um at siga tannlækna sínum frá. Hann kann so verja seg við handskum. Hetta er tó heldur ikki nakað krav. Og enn er ongin tannlækni smittaður í arbeiði sínum, tað vitað er um. Jón á Steig sigur, at tey, sum eru smittað við AIDS-virusi, eru í vanda fyri at fáa sjúkuna. Hon kann vísa seg á ymsan hátt, men sum oftast við bruna, eitt nú lungna- bruna. Ti verður heitt á tey smittaðu um at siga frá, broytist livimátin. Tí tey eru veik, og mugu hava heilivág í sterri negdum og longri tíð enn onnur Tolir ikki hita og kulda Jón á Steig sigur, at hann hevur samband við deildina á Ríkissjúkrahús- inum, sum tekur AIDS- sjúklingar. Fýra slíkar deildir eru í Danmark, tvær í Keypmannahavn, ein í Árhus og ein í Odense. Tað er ikki vist, føroysk- ir AIDS-sjúklingar beinanvegin verða sendir til Danmarkar. Steða má takast til hetta í hverjum einstøkum feri. Men tað kann sjálvandi enda við tí, sjúklingur verður sendur niður. AIDS smittar við blóði í stórum negdum og sáði hjá mannfólki. AIDS- virus er ikki serliga lívs- ført og tolir illa nógvan hita og enn minni kulda. AIDS-virus tolir íkki meira enn 56 stiga hita og AIDS-virus trívist heldur ikki uttan fyri livandi likam. Fólk, sum ætla sær uttanlands, stúra fyri mýggjabitum. Men enn veit ongin um, at mýggja- bitar bera AIDS-smittu millum fólk. hd Livet er fuldt af sjove billeder. Agfa MAXI gi'r dig 3 optagelser mere for samme pris!