týsdagur 23. juni 1987síða 8

Síða 8 Norðmenn go framleiðslu í føroyskum sjogvi Svartkjafturin å føroyskum øki er grund- arlagid undir norskari roynd at framleiða surimi umborð á verksmiðjuskipi — einari umbygdari bilferju Navnið »Elida Pilot« er helst meiri kent millum føroyingar enn millum norðmenn — og er tað kanska heldur ikki so legið. Henda fyrrverandi norska bilferjan, sum er umbygd til verksmiðju- skip, hevur nú í eina tíð hildið til í feroyskum sjógvi — og ætlanin er, um alt gongur, sum tað skal, at skipið skal vera í feroyskum sjógski megin- partin av árinum. Nú er Elida Pilot so far- in aftur til Noregs. Svart- kjaftatíðin er av, og møgu- iki til at gera ymsar umvælingar og at seta maskinur upp Elida Pilot er i løtuni bert utgjørd til at viðgera svartkjaft. Næstu ferå hon kemur til Føroya, vera so eisini gulllaksamaskin- ur umborð. Sosialurin vitjadi um- borð á hesum sjåldsama »fiskiskipinum«, nú tað lå á Havnini í nakrar dagar. Hevi var at síggja skipið og at tosa við fólk umborð. Ein spennandi roynd Projektið »Elida Pilot« er ein spennandi roynd. Tann fyrsta av sínum slag Europa. Skipið er ein fyrrverandi bilferja, sum ðgera 1 borð. Skipið fiskar sostatt ikki tta skal so vera lununum við Myndir: Kalmar projektinum. Tað skal tí fylgja við svartkjaftaskip- unum. Kjarnan í ellum projekt- inum er framleiðsla av surimi. Í dag verður surimi framleitt á einum virki á landi og lutvíst umborð á fiskiskip. Bakkafrost hevur surimi- verksmiðju og sama er galdandi fyri Olaf á Garðastovu. Norðmenn hava hildið eina aðra loysn vera meira áhugaverda, nevniliga hana, at lata svartkjaftaskipini avreiða teidar Sunde umborð á Elida Pilot. Hann boðar fyritøkuna, eigur skipið og stendur fyri framleiðsluni umborð um- sum til eitt sokallað móður- skip, sum so viðger fiskin umborð. Skipið skal so royna at fylgja við fiski- bátunum og harvið kunna fáa sera feska ráveru. Fyri fiskiskipini er tað so eisini ein stórur fyrimunur, tí tá fer lítil og eingin tíð til spillis í mun til at sigla til lands við fiskinum. Reidar Sunde er um- boðsmaður fyri fyritøkuna, sum eigur skipið og stendur hann fyri framleiðsluni umborð á Elidu Pilot. Hann sigur, at tað enn er ov tíðliga at siga nakað um úrslitið av hesi royndini, tí teir hava havt ymsar byrjunar- trupulleikar. M.a. tók um- byggingin longri tíð enn mett. Ætlanin var at fara í vinnu longu í februar, tá fiskurin er mestur og bestur. Men Elida Pilot kom ikki á fiskileiðirnar vestanfyri Shetland fyrr enn í apríl mánað. Skipið hevur so fylgt við svart- kjaftaskipunum norður eftir og hevur ein stóran part av tíðini ligið í onkrum feroyskum firði. Feroyskir og norskir svartkjaftabátar hava av- reitt til skipið, umleið 1000 tons. Harav eiga før- oysku skipini megin- partin. Men fiskurin hevur ikki verið tann. besti hesa tíðina, og harafturat hava teir so havt trupulleikar við innkoyringini av maskinunum og somuleið- is fólkunum, sum fyri tað mesta eru kvinnur úr Ír- landi. Nú svartkjaftatíðin tyk- ist vera av á hesum sinni, er Elida Pilot farið aftur til Noregs at gera ymsar umvælingar. Stór verksmidjuhøll Tú gerst ikki sert bilsin, tá tú stígur inn í ta stóru hellina, har framleiðslan Nr. 69 — 23. juni 1987 Elida Pilot í feroyskum sjógvi fer fram. Allur frampart- urin av skipinum er inn- rættaður til maskin- og arbeidshøll, meðan aftur- parturin hýsir nógvum frystikonteynarum. Á verksmiðjuni fram- leiða tey so bæði flak, fars, surimi og ensilasju. Men hevuðsdenturin fer so at verða lagdur á surimi- framleiðslu. Tilsamans eru har 9 flakalinjur, 2 farslinjur og 2 surimilinjur. Maskin- urnar eru av slagnum VMK, Baader, Bibun og Alfa Laval. Tað mest áhugaverda er nýggja surimilinjan, sum Alfa Laval, ið er ein svensk-norsk verksmiðja, hevur gjørt. Meðan allir aðrir surimiframleiðarar higartil hava brúkt japanskar maskinur, so er Alfa Laval eisini farið at gera eina surimilinju, sum skal vera enn betri enn tann japanska. Ma. krevur hon færri fólk, hon krevur minni vatn, ið er sera avgerandi fyri surimi- framleiðslu, og harafturat fyllir hon minni enn tær japonsku maskinurnar. Tey kunnu viðgera eini 250 tons av svartkjafti um samdegrið. Hvussu nógv tons av liðugveru tey kunnu gera veldst so um, hvat veru teir ynskja at framleiða. Framleiðsluorkan av surimi er 2 tons um tíman ella 50 tons um sam- degrið. Roknað verður annars við einum útbýtis- prosenti uppá 19 fyri í miðal alt árið. Teir hava ikki frysti- goymslu umborð, men verða lidnu verurnar lagd- ar í frystikonteynararnar,